Oud-president Barack Obama heeft tijdens zijn ambtstermijn meer migranten gedeporteerd dan Donald Trump in diens eerste termijn, zoals de Republikeinen vaak aanhalen wanneer het over de harde aanpak van ICE, de migratiepolitie, gaat. Toch verschilt hun beleid fundamenteel: terwijl Obama inzette op een snelle terugsturing van vooral zware criminelen aan de grens, mikt Trump op alle mensen zonder papieren, en ook zonder strafblad.
Obama stuurde meer migranten terug dan Trump, maar verschil zit in wie wordt opgepakt
In het kort
Wat? Volgens sommigen zou president Barack Obama meer mensen gedeporteerd hebben dan president Trump.
Maar? In absolute aantallen klopt dat cijfer maar voor de tweede ambtstermijn van Trump bestaan er geen exacte cijfers. Bovendien zegt het aantal niet alles. Obama focuste meer op deportaties aan de grens en zware criminelen. Terwijl Trump de focus legt op binnenlandse deportaties en op iedereen zonder papieren.
In een artikel op VRT NWS over Vlamingen in de VS, zei een van de geïnterviewde getuigen: "Er worden minder deportaties uitgevoerd dan tijdens de periode van Barack Obama, maar daar hoor je niets over. De Democraten spelen de deportaties uit alsof het ongezien is, maar dat is niet zo."
Cijfers Obama en Trump I
Uit cijfers van het DHS (Department of Homeland Security, het ministerie van Binnenlandse Veiligheid), blijkt dat tijdens de 2 ambtstermijnen van Obama politiediensten ICE en border patrol samen 4,8 miljoen mensen het land hebben uitgezet: 3,5 miljoen in de eerste termijn van Obama en 1,3 miljoen in zijn tweede.
Tijdens de eerste ambtstermijn van president Trump lag het totale aantal deportaties op 1,5 miljoen. In de ambtstermijn van president Biden komt het totale aantal deportaties op 1,47 miljoen. Als we dus de laatste 4 volledige presidentiële ambtstermijnen vergelijken, zijn er inderdaad het meeste deportaties tijdens Obama I. (links op de grafiek) Een belangrijke reden daarvoor is dat er tijdens Obama I ook gewoon meer mensen toestroomden aan de grens.
Biden
Op de grafiek hierboven zie je ook een groene piek van 2020 tot 2023. In die periode is er iets bijzonders aan de hand: Covid 19. Tijdens die crisis worden migranten meteen aan de grens al teruggestuurd onder het zogenaamde 'Titel 42'. Dat is een regeling die wordt gebruikt om de verspreiding van het virus te beperken.
Title 42
Volgens de oude wetsclausule Title 42 kunnen migranten om sanitaire redenen geweigerd worden aan de grens. Wie de VS niet binnenkomt, kan ook niet gedeporteerd worden. Daarom zien we tijdens de coronapandemie een grote stijging van Title 42-weigeringen en een daling van deportaties.
Trump II: geen cijfers
De huidige verontwaardiging gaat natuurlijk over wat er gebeurt tijdens de tweede ambtstermijn van Trump. Die heeft nog maar 1 jaar afgerond: 2025. Maar er zijn van dat jaar geen gedetailleerde migratiestatistieken gepubliceerd.
Het DHS is onder Trump II gestopt met het delen van gedetailleerde migratiestatistieken. We weten dus niet hoeveel mensen op welke wijze gedeporteerd zijn. We weten niet waar mensen opgepakt zijn en of ze al dan niet een strafblad hadden.
Alleen nog persberichten van de regering
De enige officiële cijfers die beschikbaar zijn, komen uit persberichten of uitspraken van leden van de regering. Zo beweert het DHS (Department of Homeland Security) dat sinds president Trump weer aan de macht is, er al 622.000 mensen gedeporteerd werden. Dat is nog heel wat minder dan de 1 miljoen die de doelstelling was van de Trump-regering in het eerste jaar. Het is ook minder dan de 685.000 die in het laatste jaar van Biden werden gedeporteerd.
In een reactie aan VRT NWS laat een woordvoerder van het Migration Policy Institute weten dat zij en andere experts vermoeden dat de 622.000 deportaties waarvan de regering spreekt, waarschijnlijk ruimer geteld zijn dan de categorieën die het Instituut normaal zelf gebruikt. Dat maakt de cijfers moeilijk vergelijkbaar. De Amerikaanse regering heeft dus zelf de controle van de cijfers onmogelijk gemaakt.
Bovendien zijn er grote verschillen in wie waar wordt opgepakt. VRT-Amerikakenner Bert De Vroey zegt daarover: “Het grote verschil tussen Obama en Trump, vooral Trumps huidige termijn, is dat Obama de prioriteit legde bij deportaties aan de grens met Mexico. Mensen werden onmiddellijk gedeporteerd na het oversteken van de grens."
Aandeel mensen zonder strafblad verdubbelde
Daarnaast maakte de regering Obama een prioriteit van het arresteren en verwijderen van zware criminelen zonder papieren. Aan het begin van zijn eerste ambtstermijn liet Trump het beleid van Obama los. Niet veel later werden ook mensen zonder strafblad opgespoord en opgepakt door ICE. Het aandeel van mensen zonder strafblad bij de deportaties verdubbelde tijdens de eerste ambtstermijn van Donald Trump van 14 procent in 2016 naar 32 procent in 2020.
Die verschuiving ziet Bert De Vroey ook in de tweede ambtstermijn van Trump: “Terugsturen van criminelen met een zwaar strafblad, dat was de opdracht van ICE onder Obama. Niet het oppakken van mensen met een blanco strafblad die gewoon ergens werken, zoals nu het geval is. Het vangnet van ICE onder Trump is nu veel ruimer. In de retoriek van Trump zijn alle mensen zonder papieren criminelen."
Het afschrikkingseffect van Trump
De deportatiecijfers van Obama en de laatste jaren van Biden liggen hoger dan die van Trump I omdat er veel meer mensen aan de grens met Mexico aankwamen. Trump zorgde ook voor een afschrikkingseffect bij het aanvragen van een permanente verblijfsvergunning. Hij legde heel wat nieuwe belemmeringen op waardoor veel mensen ontmoedigd raakten en er minder vergunningen aangevraagd werden. De migratiepolitie treedt ook harder op. Mensen zonder papieren kunnen worden opgepakt wanneer ze op weg zijn naar school of werk. Soms worden ten onrechte ook Amerikaanse burgers opgepakt. In Minneapolis werden twee actievoerders doodgeschoten door de immigratiepolitie.
Sinds 2025 is de toestroom aan de grens volgens De Vroey weer sterk afgenomen, opnieuw door dat afschrikkingseffect: “Mensen weten nu dat ze geen kans hebben op asiel. De toestroom aan de grens is maar een druppel van wat het was onder Biden, door het afschrikkingsbeleid.”
Voor zo ver de cijfers bekend zijn, klopt het dus dat Obama meer mensen terugstuurde dan Trump tijdens zijn eerste ambtstermijn. Maar de deportaties in het binnenland zijn vandaag wel gericht op meer mensen en ze worden met harde hand uitgevoerd.
Conclusie
In het licht van het harde deportatiebeleid dat president Trump momenteel voert, komt vaak de bewering naar boven dat Obama veel meer mensen gedeporteerd heeft dan Trump.
In absolute cijfers klopt dat. Obama heeft 4,8 miljoen mensen gedeporteerd in 8 jaar. Trump deporteerde 1,5 miljoen mensen in zijn eerste vier jaar aan de macht.
We beschouwen deze beweringen dan ook als eerder waar. Maar daarbij moet worden opgemerkt dat het aantal ook afhangt van heel wat andere factoren zoals de toestroom aan de grens in bepaalde jaren en wie er juist wordt opgepakt.
Sinds de tweede ambtstermijn van Trump deelt het DHS geen gedetailleerde statistieken meer. Daardoor wordt vergelijken moeilijk en kan er niet meer gecontroleerd worden wat de regering over de deportaties beweert.
Verschillende cijfers en definities
Wanneer we op zoek gaan naar deportatiecijfers onder verschillende presidenten, valt op dat er erg veel uiteenlopende aantallen circuleren. Dat komt omdat ‘deportatie’ geen officiële term is in de statistieken van het DHS (Department of Homeland Security, het ministerie van Binnenlandse Veiligheid).
Voor dit artikel gebruikte VRT NWS dezelfde twee categorieën als het Amerikaanse Migration Policy Institute , een onpartijdig instituut dat werkt rond immigratie- en integratiebeleid. Wanneer zij over deportaties spreken, gaat het om de optelsom van het aantal ‘removals’ en ‘enforcement returns’.
'Removals ’ of ‘verwijderingen’ zijn mensen die verplicht moeten vertrekken op basis van een formeel bevel. Dat kan zowel aan grens als vanuit het binnenland. ‘Enforcement returns ’ of gedwongen terugkeringen zijn migranten in de buurt van de grens of een grensovergang worden teruggestuurd.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
