Voor het eerst in meer dan 50 jaar vliegen er weer astronauten naar de maan. Als alles goed loopt, vertrekt vannacht de nieuwe raket van NASA voor een vlucht van 10 dagen rond de maan. Vliegen mee: 3 Amerikanen en een Canadees, onder wie voor het eerst een vrouw en iemand van kleur. De missie is een belangrijke stap richting een maanlanding in 2028.
Voor het eerst in meer dan 50 jaar weer astronauten naar de maan: dit staat er te gebeuren
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Samenvatting:
NASA lanceert ten vroegste in de nacht van 1 op 2 april de Artemis II-missie, waarbij voor het eerst in meer dan 50 jaar opnieuw astronauten rond de maan vliegen.
Aan boord zijn 3 Amerikanen en een Canadees, onder wie voor het eerst een vrouw en een persoon van kleur.
De missie duurt 10 dagen en dient als voorbereiding op een latere maanlanding.
In Florida, op de lanceerbasis van het Kennedy Space Center van NASA, wordt alles in gereedheid gebracht voor de langverwachte lancering van Artemis II. Voor het eerst sinds de laatste Apollomissie in 1972 zullen er weer mensen naar de maan vliegen.
Niet om er te landen, wel voor een rondvlucht van 10 dagen. Die dient vooral als voorbereiding op een echte maanlanding in – als alles volgens plan verloopt- 2028. Maar dat maakt deze maanmissie niet minder interessant.
Het is de eerste keer dat er mensen zullen worden gelanceerd met de krachtige (en peperdure) SLS-maanraket van NASA. De astronauten zullen ook verder de ruimte invliegen dan ooit een mens is geweest.
Het Orion-ruimteschip met de bemanning wordt van brandstof, elektriciteit, zuurstof en water voorzien door de Europese Service Module die eraan vasthangt. Het is de controlekamer van het ruimteschip, zeg maar. De Service Module is gebouwd door het Europese ruimteagentschap ESA. Ook 3 Belgische ruimtebedrijven (Celestia Antwerp, Thales Alenia Space en Sonaca) hebben eraan meegewerkt.
Wie vliegt er mee?
De Amerikaanse NASA-astronaut Reid Wiseman (50) is commandant van de missie. Hij vloog in 2014 al eens voor 6 maanden naar het Internationaal Ruimtestation ISS en maakte toen ook 2 ruimtewandelingen. Wiseman is ingenieur en voormalig piloot bij het Amerikaanse leger. Hij heeft 2 kinderen en is weduwnaar.
De Amerikaanse NASA-astronaut Victor Glover (49) is piloot van de missie en de eerste man van kleur die naar de maan zal vliegen. Glover vloog in 2020 al eens naar het ISS als piloot van het toen nieuwe ruimteschip van SpaceX. Hij maakte toen 4 ruimtewandelingen. Net als Wiseman is Glover ingenieur en een voormalige test- en gevechtspiloot bij het leger. Hij heeft 4 kinderen.
Ook Christina Koch (47) is een Amerikaanse NASA-astronaut. Zij is missiespecialist van Artemis II en wordt de eerste vrouw die naar de maan zal vliegen. Koch voerde in 2019 ook al de eerste ‘volledig vrouwelijke’ ruimtewandeling uit, samen met haar collega-astronaute Jessica Meir. Ook het record van langste, ononderbroken ruimtemissie door een vrouw staat met 328 dagen op haar naam. In totaal heeft ze 6 ruimtewandelingen gemaakt. Koch is elektrotechnicus van opleiding..
Jeremy Hansen (50) is een Canadese astronaut en de enige van de 4 die nog nooit in de ruimte is geweest. Hij wordt ook meteen de eerste niet-Amerikaanse astronaut op een maanmissie. Hansen zal net als Christina Koch werken als missiespecialist van Artemis II. Hansen is voormalig gevechtspiloot bij het Canadese leger en ruimtewetenschapper van opleiding. Hij heeft 3 kinderen.
Bekijk: De 4 astronauten van Artemis II werden in 2023 voorgesteld aan het publiek:
Wat gaan ze doen en wanneer?
Artemis II vertrekt, als alles goed gaat, komende nacht, tussen 00.24 en 02.24 uur Belgische tijd (in Florida is het op dat moment nog 1 april). Maar de lancering kan tot vlak voor de lancering worden uitgesteld, door technische problemen, slecht weer of andere redenen.
De lancering wordt dan minstens 24 uur uitgesteld. Op 3, 4, 5, 6 en 7 april zijn er nieuwe kansen, maar wel altijd 's nachts (in Belgische tijd). Daarna springt de kalender meteen naar de nacht van 30 april op 1 mei. De lanceerkalender hangt onder meer af van de stand van de maan tegenover de aarde.
Zodra de SLS-raket (Space Launch System) is vertrokken, zullen de astronauten eerst nog 24 uur rond de aarde vliegen, om alle systemen te checken. Als alles goed werkt, zal de 2e rakettrap worden losgekoppeld van het Orion-ruimteschip. Meteen daarna gaan de astronauten overschakelen op handmatige besturing, en volgen er enkele belangrijke tests voor de volgende maanmissie.
Tijdens Artemis III gaan de astronauten hun Orion-ruimteschip moeten koppelen aan een ander ruimteschip, waarmee ze uiteindelijk op de maan gaan landen. De manoeuvres die daarvoor nodig zijn, gaan de astronauten nu al eens testen, relatief dicht bij de aarde.
Na alle tests worden de motoren van Orion ontstoken om richting de maan te vliegen. Een trip van ongeveer 4 dagen.
Echt dicht bij het maanoppervlak zullen ze echter nooit komen. De astronauten zullen zelfs nog zo’n 6.500 kilometer voorbij de maan vliegen (afhankelijk van wanneer ze precies vertrekken), om dan via de achterkant van de maan weer richting de aarde te vliegen.
De astronauten zullen op het verste punt meer dan 400.000 kilometer van de aarde weg zijn, het verste dat mensen ooit zijn geweest. Vanaf daar vliegen ze in 4 dagen weer naar huis. Of juister: vallen ze weer naar huis. De terugvlucht gebeurt volledig door de aantrekkingskracht van de aarde.
Uiteindelijk 10 dagen na de lancering zullen ze landen in de Stille Oceaan.
Welke mogelijke obstakels wachten er nog?
De SLS-raket en de Orion-capsule hebben nog nooit mensen vervoerd. Het kleinste technische probleem kan ervoor zorgen dat de lancering wordt uitgesteld. Tijdens Artemis I gebeurde dat verschillende keren, waardoor de raket uiteindelijk pas bijna 3 maanden later kon vertrekken. Nu er mensen meevliegen zal NASA nog minder risico nemen.
En dan is er nog het hitteschild van de Orion-capsule dat al langer zorgen baart. Het hitteschild moet de astronauten beschermen tijdens hun terugkeer in de atmosfeer van de aarde.
Maar na de landing van Artemis I, de onbemande testvlucht naar de maan in 2023, bleek dat het hitteschild van Orion meer was beschadigd dan verwacht. Het heeft ertoe geleid dat Artemis II nu met 1,5 jaar vertraging wordt gelanceerd.
In plaats van een nieuw hitteschild te bouwen, heeft NASA besloten om het hitteschild te behouden, maar om het terugkeertraject van Orion lichtjes te wijzigen. De capsule zal onder een andere hoek de atmosfeer binnendringen, waardoor er minder wrijving en dus minder hitte zou ontstaan.
Toch zijn er nog altijd experten die twijfelen of dit zal volstaan. NASA daarentegen zegt het "volste vertrouwen in het bestaande hitteschild" te hebben en zegt dat de astronauten veilig kunnen vliegen. Uit hittetests is gebleken dat ook met een beschadigd hitteschild de Orion-capsule op zich genoeg bescherming geeft aan de astronauten.
Waarom terug naar de maan?
"We gaan terug naar de maan, deze keer om er te blijven." Het is de slogan die NASA vaak gebruikt om de filosofie achter de nieuwe maanplannen te duiden.
Anders dan de Apollomissies in de jaren 60 en 70, waarbij astronauten telkens maar 1 tot 3 dagen op het maanoppervlak waren, wil NASA nu een permanente aanwezigheid op de maan. Met liefst ook een maanbasis en een ruimtestation om de maan.
De VS ziet het ook als voorbereiding op langere missies naar Mars. De maan kan ook een tussenhalte zijn naar de rode planeet. En er valt wetenschappelijk nog een hoop te onderzoeken op de maan.
Maar ook de maanplannen van China spelen een grote rol. De Chinezen willen een eerste taikonaut op de zuidpool van de maan in 2030 en ze lijken op weg om die deadline te halen. En dat terwijl de Artemismissies al jaren vertraging oplopen.
De Verenigde Staten willen koste wat het kost vermijden dat China als eerste én alleen op de maan aanwezig is, uit angst dat China gebied zou inpalmen, aan mijnbouw begint te doen of te machtig wordt.
Net als in de jaren 60 en 70 spelen geopolitiek en machtsvertoon opnieuw een rol in de nieuwe space race. Deze keer met China als grootste concurrent, in plaats van de voormalige Sovjet-Unie.
