De beslissing van Gent om 20 leegstaande sociale woningen die wachten op een renovatie te gebruiken als tijdelijke woning voor 60 dakloze erkende vluchtelingen, lokt veel reacties uit. "Krijgen ze voorrang op een woning? Wat met onze mensen?" VRT NWS vroeg de stad om meer uitleg en zet de feiten op een rij.
Na kritiek op project met leegstaande sociale woningen voor erkende vluchtelingen in Gent: hoe werkt het en waarom zet de stad erop in?
Ward Schouppe
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Gent stelt 20 leegstaande sociale woningen tijdelijk ter beschikking van 60 dakloze erkende vluchtelingen, die er tot 6 maanden kunnen wonen.
Het project wordt gecoördineerd door het CAW, dat 200.000 euro krijgt voor begeleiding, zoals Nederlandse les en hulp bij het zoeken naar werk en een woning.
De maatregel lokt veel reacties uit, onder meer op sociale media en bij oppositiepartij Vlaams Belang, die vraagt waarom deze woningen niet voor andere groepen beschikbaar zijn.
De stad verklaart dat dit een uitbreiding is van het bestaande 'Project Leegstand', waarbij ook andere kwetsbare groepen tijdelijk in leegstaande sociale woningen kunnen verblijven.
De reacties op sociale media kwamen meteen en bleken niet altijd gefundeerd en soms ook racistisch. Eén vraag blijft hangen: waarom de focus op deze doelgroep? Er zijn in Gent veel mensen die in precaire situaties leven. Volgens de laatste officiële telling zijn er 2.500 mensen zonder vaste verblijfplaats.
Wat is er beslist?
Gent zal 20 sociale woningen die gerenoveerd worden en leegstaan, tijdelijk verhuren aan 60 erkende vluchtelingen die op straat leven. Het Centrum voor Algemeen Welzijn (CAW) coördineert het project.
"Het gaat om woonunits die leeg zijn in afwachting van de renovatie van het hele gebouw. Ze staan leeg omdat niet iedereen op hetzelfde moment kan vertrekken. We verhuren ze niet opnieuw langdurig, anders kom je nooit toe aan een grote renovatie", zegt schepen Astrid De Bruycker (Voor Gent).
De bedoeling is dat de erkende vluchtelingen er tot 6 maanden kunnen wonen. Ze betalen 386 euro per kamer en delen dus soms een woning. Het gaat om mensen die een asielprocedure hebben doorlopen en intussen een verblijfsvergunning hebben gekregen. Ze mogen ook werken, en kunnen een beroep doen op OMCW-steun als ze geen inkomen hebben.
Het CAW krijgt 200.000 euro waarmee ook begeleiding voorzien zal worden. Het gaat dan heel concreet om lessen Nederlands, hulp in de zoektocht naar werk en een woning in of buiten Gent. "Deze mensen kunnen zo al na enkele maanden doorstromen", zegt de schepen. Er wordt in de ruime omgeving van Gent gezocht. "De zoektocht gaat soms tot in Ronse."
"Past in bredere doelgroepenwerking"
De stad benadrukt dat het om een nieuw onderdeel gaat van het bestaande 'Project Leegstand'. Daarin worden al 49 leegstaande sociale woningen gebruikt voor specifieke doelgroepen: mensen die een ongeschikte woning moeten verlaten, mensen die dakloos zijn (of dreigen te worden) of mensen die een andere opvang moeten verlaten.
Er zijn ook 16 tijdelijke woningen voor kwetsbare jongeren (tussen 18 en 25) met een woonprobleem, en 3 gezinswoningen waar families anderhalve maand kunnen verblijven. Nu komen er dus nog eens 20 bij, met een focus op erkende vluchtelingen.
Waarom net deze doelgroep?
De focus is breed, maar in de praktijk zullen vooral Eritreeërs er een beroep op doen. Het is een snelgroeiende groep nieuwkomers. In het hele land kregen afgelopen jaar (januari t.e.m. november) meer dan 1.200 meer- en minderjarige Eritreeërs een erkenning. In 2024 kregen ruim 2.300 Eritreërs een verblijfsvergunning. Ze vluchten voor de oorlog en de dienstplicht in hun land.
Ze komen vaak terecht in grote steden, omdat daar al landgenoten wonen die de taal spreken en ze wegwijs maken. De voorzieningen zijn er vaak ook beter uitgebouwd dan in kleine gemeenten. Het is geen uniek Gents verhaal. In Antwerpen wonen er bijvoorbeeld officieel 817 mensen met de Eritrese nationaliteit, in Gent 416. Dat zijn uiteraard niet allemaal dak- of thuislozen.
"We zien een sterke stijging binnen deze groep. Deze mensen vinden minder makkelijk een woning en vragen extra begeleiding omwille van het trauma en om Nederlands te leren", duidt schepen De Bruycker.
Het is niet de eerste keer dat er in Gent 1 doelgroep collectief extra ondersteuning krijgt. Dat is ook zo bij Oekraïense vluchtelingen in het nooddorp. Dat wordt gefinancieerd door Vlaanderen, Gent staat in voor begeleiding naar werk en een woning. Het statuut is anders, Oekraïners hebben geen permanente verblijfsstatus.
"Stad maakt onterecht onderscheid"
Oppositiepartij Vlaams Belang is niet te spreken over de beslissing. "We zien dit als een vorm van versnelde, zij het tijdelijke, toegang tot een sociale woning. Er staan veel mensen op de wachtlijst die ook met een tijdelijk verblijf blij zouden zijn", zegt fractieleider Jonas Naeyaert. "Erkende vluchtelingen hebben uiteraard verblijfsrechten, maar waarom stelt Gent dit niet voor iedereen open?"
"Het is goed dat de stad deze beslissing motiveert, maar we zien het anders. Al geven we natuurlijk ook toe dat de lokale overheden niet alle hefbomen in handen hebben", gaat Naeyaert verder. Hij verwijst naar de hoge erkenningsgraad op het federale niveau.
Het middenveld deelt die laatste kritiek ten dele. "Als je mensen een erkenning geeft, moet je ook nadenken over waar deze mensen daarna kunnen wonen. Nu trekken ze naar grote steden, daar belanden mensen dan op straat. De lokale besturen kunnen dat niet allemaal alleen opvangen."
"Erkende vluchtelingen zijn in het begin vaak erg gretig om te integreren"
"De keuze voor erkende vluchtelingen valt te verdedigen", verklaart VRT NWS migratie-experte Marjan Temmerman. "Erkende vluchtelingen die in dakloosheid terecht komen, kunnen nieuwe problematieken ontwikkelen. Het is beter ze vanaf het begin te helpen zodat ze kunnen werken, belastingen betalen en dat ze snel de taal kunnen leren. Daar slagen ze, na maanden op straat, veel minder in."
"Bij aankomst zijn de meesten vluchtelingen nog gretig om snel te integreren en deel uit te maken van de samenleving. Daklozen hebben helaas vaak een hele rugzak aan problemen en hebben daardoor specifiekere begeleiding nodig. Daarvoor zijn andere initiatieven nodig."
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd: