"Goed dat slachtoffers niet weten wat er op hen afkomt": ook Evi raakte op haar 16e van hals tot hielen verbrand

"Het is goed dat ze niet weten wat er op hen afkomt." Dat zegt Evi over het honderdtal slachtoffers na de explosie in een kelder van een bar in Zwitserland. "Iedereen spreekt van 'een lange lijdensweg', en dat wórdt het ook voor al die mensen. Maar het is goed dat ze niet weten hoeláng hun traject precies zal zijn. Anders ga je overdenken. Je hebt als slachtoffer alle energie nodig om fysiek te herstellen. Ik heb altijd gedacht: 'Evi, je leeft nog. Je kán het navertellen.' Ik leef dus, maar het is anders."

Evi is vandaag op vakantie met haar partner, haar zoon van 9 en dochter van 12, en volgt het nieuws uit Zwitserland met afstand. "Ik zoek zulke nieuwsberichten niet op, maar ze komen binnen. Zeker omdat het om jonge mensen gaat. Ik was zelf ook 16.”

Op 21 mei 2008 probeert Evi samen met haar vader de barbecue in de tuin aan te steken, maar dat lukt niet meteen. "Het vuur van de barbecue ging uit", herinnert ze zich. "We hebben toen brandvloeistof gebruikt. Er gebeurde niet meteen iets. Tot een steekvlam oversloeg op ons. Ik had een synthetisch jurkje aan dat extra goed brandde. Papa raakte verbrand aan zijn benen, ik liep tweede- en derdegraadsbrandwonden op."

Evi overloopt haar lichaam, zoals een landkaart: "Van mijn hals, tot achter mijn oren en dan naar beneden toe, tot net onder mijn knieën." Alleen haar gezicht blijft deels gevrijwaard.

Ze herinnert zich vooral dat ze toen niet besefte hoe ernstig de situatie was. "Ik was bij bewustzijn en dacht tot ik de ambulance in ging, dat ze me gewoon zouden oplappen en ik daarna naar huis kon. De pijn zat vooral in mijn handen, in mijn beleving de enige plek die gekoeld moest worden. Ik zag de vellen eraf komen en dat was ook het enige dat ik zag. Ik was zo zwaar verbrand dat ik op andere plekken geen pijn meer voelde. Ik ben blijven rondlopen." 

Ooggetuigen van het drama in Zwitserland vertellen een gelijkaardig verhaal: hoe sommige slachtoffers buiten rond renden, niet wetende hoe zwaar verbrand ze waren. 

Pas in het ziekenhuis wordt de ernst duidelijk. Evi ligt 7 weken in een kunstmatige coma in het Antwerpse Stuivenberg (vandaag ZAS), gespecialiseerd in brandwondenzorg. "Ik heb er bijna een volledig jaar gelegen. Van mei tot begin november op de 'high care', nadien op een gewone kamer."

Evi is op dat moment een tienermeisje zoals zovelen. "Ik volgde een opleiding tot schoonheidsspecialiste in het Heilig Graf in Turnhout en vroeg me wel eens af wie nog bij mij zou willen langskomen. Want een schoonheidspecialiste met brandwonden, dat ging toch niet?" Via het volwassenenonderwijs behaalt Evi haar getuigschrift en specialiseert ze zich in medische maquillage.

Vandaag schminkt ze als vrijwilliger brandwondenpatiënten bij onder andere Oscare vzw. "Sommigen willen een litteken op hun wang camoufleren, anderen willen gewoon op het strand kunnen liggen zonder blikken. Die opleiding is mijn redding geweest, denk ik."

In het ziekenhuis wordt Evi's haar afgeschoren. "Toen ik wakker werd, was dat het eerste dat ik zag. Dat vond ik erg", vertelt ze. Met andere uiterlijke veranderingen had ze het - opvallend - minder moeilijk. "Ik wilde gewoon maar één ding: weer voor mezelf kunnen zorgen. Ik wilde opnieuw de zon op mijn gezicht voelen, weer zelfstandig kunnen stappen. Dat was voor mij veel meer waard dan uiterlijk vertoon. Al besef ik dat het voor jongeren die nu zoiets meemaken misschien veel moeilijker is, door sociale media. Hoe iemand eruitziet, is belangrijker geworden." 

"Ik ben op die dag in mei wel mijn jeugdige impulsiviteit verloren", gaat Evi voort. "Plots werd ik weggerukt van vrienden en mijn klas. Toen ik van hen bezoek kreeg in het ziekenhuis, voelde dat heel onwennig. Ze staarden of omgekeerd: ze durfden niet te kijken, velen zwegen. Ik kreeg een cadeautje en een halfuur later waren ze weg." 

Haar jeugdjaren verliepen helemaal anders dan ze zich had kunnen voorstellen. "Ik heb heel lang in een beschermde omgeving vertoefd. Heb nadien nooit zomaar mijn tas kunnen nemen om ergens heen te gaan. Je komt in een andere levensfase terecht, wordt plots sneller volwassen." 

Vandaag heeft Evi een veertigtal operaties achter de rug, al is ze gestopt met tellen bij 33. Geen enkele daarvan is een esthetische ingreep, benadrukt ze. "Wel 20 à 25 huidtransplantaties, en veel operaties om mijn mobiliteit te verbeteren, zoals aan mijn oksel, polsen en hals. Op sommige plekken heb ik huid te kort om die voldoende te kunnen plooien", legt ze uit.

"Nog altijd zijn er ingrepen die ik zou kunnen laten uitvoeren. Maar het leven gaat ook door. Ik werk als administratief bediende, ik heb kinderen, ik moet plannen. Veel ongemakken zijn blijvend. Mijn lichaam heeft een enorme shock doorgemaakt. Spieren trekken samen, ontstekingen steken op. Ook hormonale veranderingen zoals zwanger worden, voel ik veel harder, net als koude en warmte. Mijn lichaam werkt niet zoals dat van een doorsnee 34-jarige."

Toch probeert Evi het verleden los te laten. "Het beheerst me niet", zegt ze. "Twee jaar geleden fietste ik de Mont Ventoux op met andere brandwondenslachtoffers, een initiatief van de Stichting Brandwonden, terwijl ik nog nooit op een koersfiets had gezeten. Vorig jaar liep ik 14 kilometer in een loopwedstrijd. Ik blijf aftasten: wat kan ik nog?"

Ze keert nog een keer terug naar Zwitserland. "De slachtoffers daar zijn met velen, en dat kan ook een vorm van samenhorigheid geven, nieuwe inzichten", zegt Evi. De kennis om brandwonden te genezen staat ook verder dan in 2008, weet ze. "De artsen hebben veel meer oplossingen, en er is intussen veel onderzoek gedaan naar littekenvorming. Ik wens iedereen daar het allerbeste."