De juwelen die uit het Louvre zijn gestolen, zijn niet opgedoken tijdens een huiszoeking bij een zakenpartner van president Volodymyr Zelensky van Oekraïne. Een video die dat beweert en die miljoenen keren is bekeken op sociale media, is vals. De montage is het werk van propagandisten uit Rusland die gebruik maken van een écht corruptieonderzoek in Oekraïne om foute beweringen over de juwelen te maken. Die zijn nog altijd niet teruggevonden.
Nee, de gestolen juwelen uit het Louvre zijn niet opgedoken bij een zakenpartner van Volodymyr Zelensky
Daan Nicolay
Gepubliceerd:
In het kort
Wat? Het Oekraïense anticorruptiebureau NABU voert onderzoek naar fraude bij kernenergienetbeheerder Energoatom, waarbij mensen uit de entourage van president Zelensky genoemd worden. Bij een huiszoeking zou NABU zelfs de gestolen juwelen uit het Louvre hebben gevonden.
Maar? De video waarin de vondst wordt aangekondigd is een vervalsing. Dat bevestigde NABU aan VRT NWS. Het onderzoek naar corruptie komt wel degelijk dicht bij president Zelensky, maar de spectaculaire vondst van de Louvre-juwelen is een toevoeging door Russische propagandisten.
In Oekraïne heeft het onafhankelijke anticorruptiebureau (NABU) vanmorgen het bureau en appartement van Andri Jermak doorzocht, de stafchef van de presidentiële administratie van president Volodymyr Zelensky.
Die huiszoeking volgt op een onderzoek van NABU naar fraude bij de nationale kernenergienetbeheerder Energoatom. De spilfiguur van die corruptie zou Timoer Minditsj zijn, een voormalige zakenpartner van Zelensky.
Dat is op zich al spectaculair, maar nu zou NABU bij een huiszoeking bij Minditsj de juwelen hebben gevonden die in oktober gestolen werden uit het Louvre. Dat moet althans blijken uit een video met het logo van NABU.
Omdat het verhaal zo spectaculair is, wordt de video vlot gedeeld. Verschillende versies op X zijn al honderdduizenden of zelfs een miljoen keer bekeken. Ook in het Nederlands gaat de bewering rond. Maar: de beelden zijn niet echt.
De video vertelt over ‘operatie Midas’ van het anticorruptiebureau en over de verdachtmakingen tegen Minditsj. De juwelen die volgens de vertelstem in de video bij hem zouden zijn teruggevonden, zouden oorbellen en een halsketting van Marie-Louise zijn. Die zijn daadwerkelijk gestolen uit het Louvre.
De foto’s in de video van de halsketting bij Minditsj thuis, lijken de gestolen halsketting van Marie-Louise te tonen. Wie beter kijkt, ziet dat sommige details niet kloppen. De vorm van bepaalde elementen van de ketting is bijvoorbeeld niet juist. Dat wijst erop dat met AI een afbeelding is gemaakt die moest lijken op de desbetreffende ketting, maar dat daar wat foutjes in geslopen zijn.
In het begin van de video is het logo van NABU te zien, maar op het youtubekanaal van NABU is van de video geen sprake. NABU laat ook weten aan VRT NWS dat de video een vervalsing is.
De beelden worden voornamelijk verspreid door pro-Russische propagandisten. Ook Russische nieuwssites, zoals Pravda verspreiden de video als waar.
Russiche propaganda
De video is dan wel nep, het onderzoek van NABU is dat niet. Hoewel Zelensky zich onmiddellijk distantieerde van de corruptie en de verdachte ministers liet ontslaan, vinden critici het haast onmogelijk dat de president zelf, of tenminste hooggeplaatste leden van zijn entourage, niet zouden hebben afgeweten van de criminele praktijken bij Energoatom.
Zelensky is verkozen met de belofte de wijdverspreide corruptie in Oekraïne aan te pakken. Sinds de inval van Rusland in 2022 verspreiden Russische propagandisten met de regelmaat van de klok nepverhalen over zelfverrijking van Zelensky en zijn entourage. Die verhalen waren tot nu toe altijd nep.
Het lijkt erop dat Russische propagandisten nu handig gebruik hebben gemaakt van het bestaande corruptieonderzoek om daar nog een spectaculair detail aan toe te voegen. Een nepdetail weliswaar.
Conclusie
Oekraïne is al wekenlang in de ban van een corruptieonderzoek waarin meerdere mensen uit de entourage van president Zelensky genoemd worden. Zelensky zelf is voorlopig nog niet aangeklaagd, maar het bureau en het appartement van zijn stafchef zijn al doorzocht door anticorruptiebureau NABU.
Een video die zogezegd van NABU afkomstig is, beweert dat bij een oude zakenpartner van Zelensky gestolen juwelen van het Louvre gevonden zijn. Dat is niet waar. De beelden zijn met AI gemaakt en ook NABU bevestigt dat de video nep is.
De video is het zoveelste voorbeeld van Russische desinformatiecampagnes die zich richten op Zelensky en zijn entourage. Dat neemt niet weg dat Zelensky momenteel wel degelijk onder vuur ligt vanwege corruptie door mensen rondom hem.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
