Horen vrijbuiters thuis in een politieke partij? 

Het is een moeilijk huwelijk: 'witte konijnen' en politieke partijen. Langs de ene kant snakken politieke partijen naar de authenticiteit die 'witte konijnen' in de politiek brengen. Het zijn geen beroepspolitici, maar mensen die een carrière hebben gemaakt los van de politiek. Als zij-instromers zorgen ze voor fraîcheur. Maar eens de witte konijnen ingezworen zijn, eisen politieke partijen dat ook zij de rangen sluiten, en bijvoorbeeld een lidkaart van de partij kopen.

"Ik heb spijt dat ik die partijkaart heb aangekocht", zegt Jinnih Beels in Het Nieuwsblad. "Het had mezelf, en ook mijn partij, veel miserie bespaard. Dan was het meer een evidentie geweest dat ik af en toe buiten de lijntjes kleurde. Voor alle duidelijkheid: dat is een verwijt aan mezelf, niet aan de partij. Ik heb daar de verkeerde beslissing genomen."

"Ik maak deel uit van Vooruit, maar ik ben altijd met één been binnen en één been buiten de partij blijven staan. Dat is mijn handelsmerk." Zelfs het zingen van de Internationale gaat Beels te ver. "Het is toch niet omdat je lid wordt van een club, dat je niet meer voor jezelf mag denken?", is haar antwoord. "Een partij is niet echt een vriendelijke omgeving voor vrijdenkers", voegt ze eraan toe.

Beels pleit voor meer onafhankelijken in de politiek. "Mensen zonder partij-ideologie, met ervaringsdeskundigheid en een andere kijk op de zaak, zouden het verhaal breder kunnen maken. Dat dit werkbaar is, bewijst N-VA met Jean-Marie Dedecker als onafhankelijk parlementslid."

In het Vlaams Parlement is er een ander voorbeeld, Maurits Vande Reyde (voormalig Open VLD, red.). Het zijn twee parlementsleden die zich, los van de partijtucht, kunnen profileren in het parlement. Maar ze zijn allebei wel in dat parlement geraakt door op de lijst van een partij te staan. Paradoxaal is het dus dankzij politieke partijen dat er in onze parlementen vrijbuiters zitten.

Het meest merkwaardige aan het boek van Beels is een brief aan de voorzitter van haar partij, Conner Rousseau. In de brief vraagt ze als het ware de bescherming van de voorzitter, zegt Beels bij VRT NWS. "Hij verdraagt mij al al die jaren, terwijl hij langs alle kanten over mij wordt aangesproken. De brief naar hem is ook een persoonlijke bedanking om hem duidelijk te maken dat het niet over hem gaat, wel over de particratie en over de functie van partijvoorzitter."

Er is nog geen reactie van voorzitter Rousseau op het boek. In De Zevende Dag tikt Vlaams viceminister-president Melissa Depraetere Beels wel op de vingers. Volgens Depraetere is er bij Vooruit net wel intern debat mogelijk, maar de partij verwacht wel dat na het debat elke beslissing eensgezind wordt verdedigd. Met andere woorden, bij Vooruit hangen ze de vuile was niet buiten. En net dat heeft Beels volgens Depraetere wel gedaan. 

Intern mogen vrijdenkers bij Vooruit dus vrij denken. In de buitenwereld moeten de rangen worden gesloten.

N-VA-fractieleider Axel Ronse kijkt in De Zondag heel nadrukkelijk naar de MR van Georges-Louis Bouchez voor het mislukken van de begrotingsbesprekingen.

"Wij hebben de MR verdorie bevrijd uit de klauwen van de PS en Open VLD. We hebben eindelijk een regeerakkoord dat komaf wil maken met al die toestanden en wat doet de MR? Ze zegt neen. Onbegrijpelijk!"

Ronse stelt vast dat de MR ook deel uitmaakte van de vorige regering, die 'al die toestanden' heeft goedgekeurd. "Dat de Vivaldi-regering het dopgeld en de leeflonen met 10 procent verhoogde bovenop de index, werd ook door de MR goedgekeurd, hè. Het zijn zulke maatregelen die leiden tot het misbruik dat we zien in Verviers." 

Het is in Verviers dat RTL-journalist Deborsu zijn reportage over sociale fraude ging draaien. Dat misbruik stuit Ronse erg tegen de borst. Over eventueel misbruik bij managementvennootschappen oordeelt hij veel milder. "Ik vind dat daar veel onzin over verteld wordt. Dat zijn doorgaans mensen die voltijds werken, risico’s nemen en niemand iets afpakken." 

De liberaal Egbert Lachaert vindt het idee dat de MR 'bevrijd' is door de N-VA grote onzin. "Zijn eigen partij wou de MR niet in de vorige regering, waarna Vivaldi ontstond. Hou op met jammeren en bewijs dat je beter kan doen."

Lachaert verwijst naar juli 2020 wanneer preformateur Bart De Wever eiste dat de Open VLD de MR liet vallen, om meteen toe te treden tot de 'bubbel van vijf' om een regering te vormen. De Open VLD 'klikte' zich vervolgens aan de MR vast, en samen stapten de liberalen -zonder de N-VA- in Vivaldi. Het is de Open VLD die daar vandaag de tol voor betaalt, terwijl de MR ervoor beloond is.

Intussen roert de CD&V zich. In de krant Le Soir vindt voorzitter Sammy Mahdi dat de eerste minister zijn methode moet veranderen. "Einstein zei dat 'waanzin is altijd hetzelfde doen en een ander resultaat verwachten'. Dat hebben we al 3 keer gedaan. Naar mijn mening zijn er toch bepaalde dingen die absoluut moeten veranderen om tot een positief resultaat te komen."

En wie nu al van verkiezingen spreekt, gedraagt zich onverantwoordelijk, zegt Mahdi. Dat Vooruit beweert dat ze als enige partij de index verdedigt, is een veeg teken, beweert Mahdi. "Dat betekent vooral dat ze al in verkiezingsmodus zitten. Tijdens een verkiezingscampagne is het heel interessant om te zeggen: 'Wij zijn de enigen die vechten'. Maar wat heeft dat nu voor zin? Niets, tenzij je je daadwerkelijk voorbereidt op een verkiezingscampagne."

Vlaams viceminister-president Melissa Depraetere (Vooruit) zal tijdens haar moederschapsverlof tijdelijk vervangen worden door een 'waarnemend' minister. Een partijgenoot zal haar bevoegdheden voor een korte periode overnemen. Het is de eerste keer dat dit in de Vlaamse regering gebeurt, vertelt Depraetere in De Zevende Dag. 

Toch is de term 'waarnemend' of 'interim' misleidend. Want de nieuwe minister zal alle bevoegdheden van het ambt krijgen, en later ook geboekstaafd staan als een volwaardig minister, zelfs als hij of zij die functie maar enkele weken 'waarneemt'.