Wat die avond gebeurde, is nog niet verteerd: Jinnih Beels danst op een slappe koord maar dreigt er af te vallen

Het boek van Jinnih Beels kon voor de Antwerpse afdeling van Vooruit niet op een slechter moment komen. Want de partij zit tussen hamer en aambeeld in de polemiek over het politie-optreden tegen de pro-Palestina-betogers. Vooruit staat onder druk van de achterban, maar zit als juniorpartner in een bestuurscoalitie met N-VA.

Burgemeester Els van Doesburg (N-VA) heeft al twee keer het waterkanon laten aanrukken om hardleerse betogers een lesje te leren. Maar dat gaat te ver voor Dirk Wiesé, voorzitter van de lokale Vooruit-afdeling. Vredelievende betogers mogen zo niet aangepakt worden, vindt hij.

Volgens N-VA waren de Vooruit-schepenen perfect op de hoogte van hoe de politie zou ingrijpen en was er geen sprake van verzet. Volgens de grootste partij in de coalitie zit het probleem alvast niet in het college. Anderzijds was Vooruit bij de betogers de kop van Jut. Dat de partij nu de eis zou steunen om de banden met Israël te verbreken, werd op hoongelach onthaald.

Barre tijden dus voor de Antwerpse socialisten. En net dan komt Jinnih Beels met een boek waarin ze nog niet geheelde wonden weer openrijt. Het gaat dan over wat zich vorig jaar heeft afgespeeld in de aanloop naar de nationale en vooral lokale verkiezingen. Beels was vanuit het nationale partijhoofdkwartier naar voren geschoven als kopstuk voor de twee electorale veldslagen.

Maar daar was collega-schepen Tom Meeuws niet blij mee en het sluimerende conflict tussen beiden escaleerde. In februari vorig jaar nam hij plots ontslag zonder enig overleg, zo schrijft Beels. Zij en de andere schepen Karim Bachar hebben er blijkbaar nooit aan gedacht om zijn voorbeeld te volgen en zo N-VA in Antwerpen te isoleren.

Meeuws was moe, zei hij zelf en het ontslag van de baas van het Zorgbedrijf was voor hem de spreekwoordelijke druppel geweest. Johan De Muynck was door toenmalig schepen Els van Doesburg buiten gewerkt en Beels zou zich daartegen niet hebben verzet. De Muynck was ooit aangesteld door socialistisch schepen Monica De Coninck en had dus voor N-VA een ‘politieke kleur’.

Dat ontslag was niet de enige reden. Meeuws had zich op korte tijd heel populair gemaakt bij de leden, maar had altijd – naar goede Antwerpse traditie – afstand gehouden van de partijleiding in Brussel. Bij Beels was het net omgekeerd. Zij heeft nooit veel contact gezocht met de leden, maar behoorde wel tot de inner circle van nationaal voorzitter Conner Rousseau.

Dus kreeg Beels het federale en lokale lijsttrekkerschap en dat viel natuurlijk slecht bij Meeuws die geen al te beste relatie had met de nationale voorzitter. Hij trok zijn conclusies.

In haar boek schrijft Beels dat de ware reden achter het ontslag van Meeuws een incident is met N-VA-schepen Nabilla Ait Daoud die hij in een discussie racistisch zou bejegend hebben. Zij had daarover geklaagd bij Beels en die had Meeuws daarover aangesproken. Maar volgens ingewijden was het toch vooral een banaal incident en werd het later gebruikt om Meeuws in opspraak te brengen.

De diepe crisis bij Vooruit leidde tot een algemene ledenvergadering. Beels beschrijft in haar boek hoe ze de vijandschap in de zaal kon voelen. Er was gemobiliseerd, zo schrijft ze, en de gemoederen waren opgehitst.

"Toen ik daar stond, in een zaal vol kritiek en luidruchtig ongenoegen, voelde het alsof al die jaren en al die offers in één klap werden weggewuifd." Ze besloot ter plekke om haar lokaal lijsttrekkerschap op te geven en verliet de zaal. In het boek ziet ze het als een coup van de vrijzinnigen, van de loge zelfs.

Ze laat ook verstaan dat het niet zover was gekomen als Conner Rousseau nog voorzitter zou zijn geweest, een sneer naar Melissa Depraetere die intussen (tijdelijk) het stokje had overgenomen. Het mag duidelijk zijn dat wat die avond gebeurd is op de ledenvergadering, nog lang niet verteerd is. En dat het wellicht de motivatie is geweest om het boek te schrijven.

Uiteindelijk is ook Tom Meeuws geen lijsttrekker geworden en heeft hij de politiek verlaten. Kathleen Van Brempt en Patrick Janssens werden de Antwerpse kopstukken. Ook zij zullen niet blij zijn met hoe Jinnih Beels terugblikt op haar Antwerpse periode.

Maar 'Dansen op een slappe koord' is meer dan een afrekening met de Antwerpse afdeling van haar partij. Beels veroordeelt de particratie die elke mate van onafhankelijkheid in de kiem smoort. Haar korte verblijf in het federale parlement heeft haar zwaar ontgoocheld. Zeker in de meerderheid is er geen bewegingsruimte, volksvertegenwoordigers zijn stemmachines, hun medewerkers partijslaven.

Voor Beels moet het anders. In de politieke arena moet er plaats zijn voor onafhankelijk denken: "Onafhankelijke profielen zouden het parlement diverser en democratischer maken en tegelijk geloofwaardiger voor iedereen die nu afhaakt omdat het systeem elke vorm van ‘dwarsdenken’ tegenwerkt."

Beels is nu provinciaal gedeputeerde en zit in het bestuur met drie collega's van N-VA. Dat ze daar is terecht gekomen, heeft te maken met de koehandel rond een federale regeringsvorming maar dat verhaal besparen we u. Ze is bevoegd voor landbouw en heeft zich dus moeten inwerken.

Toch voelt ze zich gerespecteerd door de boeren in de Kempen. Een gevoel dat ze dus niet meer had in Antwerpen. En dus vraagt ze in een nawoord aan haar voorzitter om gedeputeerde te mogen blijven en ambieert ze zelfs een nieuw mandaat als het huidige afloopt.

"Het zou dan ook een krachtig signaal zijn, beste voorzitter, als jij die strategische meerwaarde durft te zien en ruimte blijft maken voor wie niet vanzelfsprekend in de pas loopt."

De bruggen met Antwerpen heeft ze opgeblazen. Of die met haar partij nog intact zijn, zal nog moeten blijken.