Als we alle gezonde Belgische kinderen zouden vaccineren tegen de griep, zou dat jaarlijks tot 81 griepdoden en meer dan 1.800 ziekenhuisopnames kunnen vermijden. Dat blijkt uit een studie van duizenden mogelijke vaccinatiestrategieën. Gezonde kinderen vaccineren tegen griep is in verschillende westerse landen nu al normaal, maar gebeurt in België niet op grote schaal.
Meer kinderen vaccineren kan elk jaar tientallen griepdoden vermijden (maar dan vooral bij ouderen)
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Samenvatting:
In België wordt het griepvaccin vooral aangeraden voor ouderen en risicogroepen. Slechts 0,07 procent van de kinderen is gevaccineerd.
Uit een studie van Universiteit Antwerpen en UHasselt blijkt dat kinderen vaccineren grote gezondheidswinst zou opleveren, vooral voor ouderen.
Het meest efficiënte vaccinatiescenario zou 60 miljoen euro kosten, maar wel 30 miljoen euro aan ziektekosten besparen.
De onderzoekers zeggen zelf dat hun bevindingen ethische vragen kunnen oproepen, omdat vooral ouderen zouden profiteren van de vaccinatie van kinderen.
Zeg niet zomaar 'griepje' tegen de griep. Elk jaar sterven er tienduizenden landgenoten aan complicaties die ze hebben opgelopen na een griepbesmetting. Vorige winter nog kenden we zo de grootste oversterfte in 7 jaar tijd. Toen stierven meer dan 26.000 Belgen aan de gevolgen van de griep.
Het zijn vooral ouderen die eraan sterven: tijdens een gemiddeld griepseizoen is 97 procent van de overledenen ouder dan 65 .
Wat is oversterfte?
Oversterfte verwijst naar het aantal sterfgevallen boven het verwachte niveau in een bepaalde periode. Dat kan het gevolg zijn van bijvoorbeeld een epidemie of extreme weersomstandigheden. De oversterftecijfers worden vergeleken met de gemiddelde sterftecijfers uit voorgaande jaren om de impact van bijzondere gebeurtenissen te meten.
Die ouderen zouden we beter kunnen beschermen door uitgebreider te vaccineren tegen de griep, en dan vooral kinderen. Dat besluiten onderzoekers van Universiteit Antwerpen en UHasselt nadat ze meer dan 6.000 verschillende vaccinatiescenario's hebben doorgelicht. Hun onderzoek werd gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Epidemics.
Tot 81 overlijdens per jaar vermijden
In België wordt het griepvaccin aangeraden voor ouderen en risicogroepen, bijvoorbeeld mensen met chronische ziekten. 50 procent van de 65+'ers in ons land is gevaccineerd. Bij kinderen gaat het om een absolute minderheid: slechts 0,07 procent van hen is gevaccineerd.
Toch ligt de sleutel om griepdoden te vermijden bij de kinderen. Stel dat we bijna alle Belgen onder de 18 jaar zouden vaccineren (goed voor een dekkingsgraad van 90 procent), dan zou dat elk jaar 30 overlijdens en 750 ziekenhuisopnames voorkomen.
Vaccineer je daar bovenop ook nog iets meer 50+'ers dan vandaag, dan levert dat nog meer gezondheidswinst op. Met 48 procent gevaccineerden in de leeftijdsgroep 50-64 en 75 procent van de 65- tot 74-jarigen zouden 81 overlijdens per jaar vermeden worden, 1.856 ziekenhuisopnames en 285.000 besmettingen.
Veel marge voor verbetering
Dat is het meest efficiënte van alle verschillende scenario's die de wetenschappers onderzochten. Die gezondheidswinst zou wel wat kosten. De vaccinatiecampagne zou 60 miljoen euro duurder uitvallen, al kan je daar de uitgespaarde ziektekosten van 30 miljoen euro van aftrekken.
Maar andere, minder uitgebreide scenario's spaarden ook levens uit.
Je zou de vaccinatie bijvoorbeeld enkel kunnen uitbreiden naar -5-jarigen of scholieren. Ook dat levert gezondheidswinst op, zij het minder dan het scenario van hierboven. Voor de gezondheidszorg (en dus de belastingbetaler) zou dat wel 1,5 miljoen euro per jaar besparen.
Beleidsbeslissingen mogen niet enkel op modellen steunen. Ze moeten ook rekening houden met haalbaarheid, ethiek en maatschappelijke aanvaarding
Philippe Beutels, gezondheidseconoom
Enkel meer ouderen vaccineren, levert dan weer minder gezondheidswinst op dan ook kinderen vaccineren. Als je enkel 75 procent van alle 65+'ers zou vaccineren, een kwart meer dan nu, dan zou dat slechts 9 overlijdens vermijden.
Sowieso is er veel marge voor verbetering. 90 procent van alle onderzochte scenario's deed het qua kostenefficiëntie beter dan het huidige beleid voor griepvaccinatie in ons land.
Ethische vragen
Gezonde kinderen vaccineren tegen de griep, is in heel wat westerse landen al normaal. Een twintigtal Europese landen doet het al. In het Verenigd Koninkrijk is 50 procent van alle 2- tot 16-jarigen gevaccineerd, en in de Verenigde Staten 56 procent van alle kinderen ouder dan 6 maanden.
Maar sinds de coronacrisis liggen vaccinaties, zeker voor gezonde kinderen, bij sommigen gevoeliger.
Dat begrijpt ook gezondheidseconoom Philippe Beutels (Universiteit Antwerpen), een van de auteurs van de studie. "Dit roept ethische vragen op over de wenselijkheid om kinderen te vaccineren, gedeeltelijk om oudere volwassenen te beschermen tegen ernstige ziekte en sterfte."
Daarom benadrukt Beutels dat de vaccinatiestrategie enkel kan aangepast worden als daar een draagvlak voor is onder de bevolking.
"Onze resultaten benadrukken de potentiële gezondheidswinst van kindervaccinatie tegen griep in België. Maar zoals steeds mogen beleidsbeslissingen niet enkel op modellen steunen. Ze moeten daarnaast ook rekening houden met haalbaarheid, ethiek en maatschappelijke aanvaarding", aldus Beutels.
