Er zijn de voorbije maanden ruim 2.500 méér mensen gestorven aan de griep dan verwacht. Door het zware griepseizoen kampen we in België met een oversterfte van 10,8 procent. "Het hoogste peil in 7 jaar tijd", zegt viroloog Steven Van Gucht. "We zien die extra sterfgevallen vooral bij 85-plussers." Al is er ook goed nieuws: over 2 weken is de griepepidemie wellicht eindelijk voorbij.
Griepepidemie eist 2.500 meer levens dan verwacht: hoogste oversterfte door griep in 7 jaar tijd
Lisa Lefèvre
Gepubliceerd:
De oversterfte in België loopt dit griepseizoen al op tot 10,8 procent, dat blijkt uit cijfers van Sciensano. Dat wil zeggen dat er de afgelopen maanden 2.561 extra mensen zijn overleden dan verwacht.
Tot nu toe is er sprake van 26.363 waargenomen overlijdens sinds de start van het griepseizoen op 9 december vorig jaar. Terwijl er maar 23.802 overlijdens werden voorspeld. Bovendien kan dit cijfer de komende weken nog verder oplopen, want het griepseizoen is nog niet volledig voorbij.
Sinds de start van dit jaar is er in België sprake van een statistisch significante oversterfte, die 6 opeenvolgende weken aanhield.
Wat is oversterfte?
Oversterfte verwijst naar het aantal sterfgevallen dat boven het verwachte niveau ligt in een bepaalde periode. Dit is vaak het gevolg van externe omstandigheden zoals een epidemie of extreme weersomstandigheden.
De oversterftecijfers worden vaak vergeleken met de gemiddelde sterftecijfers uit voorgaande jaren om de impact van bijzondere gebeurtenissen te meten. Denk bijvoorbeeld aan de COVID-19-pandemie, die ook een significante stijging in de oversterfte cijfers heeft veroorzaakt.
Hoogste oversterfte door griep in 7 jaar tijd
Dat de cijfers dit jaar opnieuw hoger zijn, wijst op een zwaar griepseizoen. "Het ene seizoen is al wat ernstiger dan het andere", zegt Van Gucht, "maar dit jaar zagen we heel veel gevallen van griep. Dat zie je helaas ook in de sterftecijfers."
Volgens Van Gucht zijn zulke hoge cijfers niet uitzonderlijk. "Al moeten we wel al 7 jaar terug in de tijd, naar 2018, voor gelijkaardige cijfers van oversterfte door griep." Dat jaar was er sprake van 12,1 procent oversterfte in ons land. "Een jaar eerder, in 2017, lagen de cijfers zelfs nog hoger." Toen was er sprake van 17,7 procent oversterfte.
Tijdens de coronapandemie zagen we een tijdelijke daling van het aantal griepbesmettingen. "In 2020 en 2021 zagen we zeer weinig griep", zegt Van Gucht. "De oversterfte in die jaren is voor een heel groot deel te wijten aan het COVID-19-virus." Intussen is het aantal griepbesmettingen dus weer volop gestegen.
De komende weken kan dat cijfer trouwens nog oplopen, maar het einde van het griepseizoen lijkt in zicht. "Het huidige griepseizoen is gestart op 9 december, we zijn al 3 maanden bezig." Maar het ziet er intussen naar uit dat de griep over haar hoogtepunt is. "Vermoedelijk zal de griepepidemie over een tweetal weken voorbij zijn."
Vooral 85-plussers getroffen
Hoewel er in elke leeftijdscategorie oversterfte te zien is, is de leeftijdsgroep van 85 jaar en ouder oververtegenwoordigd. Zo wordt er 14,9 procent oversterfte (1.612 extra sterfgevallen) opgetekend bij de 85-plussers.
"6 op de 10 gevallen van oversterfte zijn mensen van ver boven de 80 jaar", zegt Van Gucht. "Dat is niet verwonderlijk, want dat zijn vaak mensen met onderliggende aandoeningen die in een woonzorgcentrum verblijven. Ze zijn dus erg kwetsbaar, en dan kan zo'n griepbesmetting jammer genoeg fataal zijn."
Daarnaast wordt er ook 7,1 procent oversterfte (719 extra sterfgevallen) opgetekend bij 65 tot 84-jarigen, en 7,7 procent (224 extra sterfgevallen) bij mensen tot en met 64 jaar.
Het belang van het griepvaccin
"Deze cijfers wijzen er nog maar eens op dat we de griep ernstig moeten nemen", pleit Van Gucht. En volgens de viroloog speelt het griepvaccin daarbij een belangrijke rol.
"We zien dat het risico op een ziekenhuisopname of op overlijden met 50 procent afneemt. Je halveert dus de kans op complicaties dankzij het vaccin. Er bestaat geen andere remedie die zoveel effect heeft."
"Het griepvaccin is niet perfect, maar er is dit jaar geen grote mismatch tussen het vaccin en de virussen die circuleren. Het vaccin heeft redelijk goed gewerkt."
