"Een gok, maar ik had geen keuze": meester Jürgen van 'Basisschool Balder' legt uit waarom hij A-attesten gaf ondanks slechte rapporten

"Mijn hart is meermaals gebroken", vertelt meester Jürgen Foubert aan VRT NWS. Na een half jaar in het zesde leerjaar van 'Basisschool Balder' staat hij dan ook voor een moeilijke keuze: kan hij de leerlingen naar het middelbaar laten gaan of niet? 

"Ik zit ermee. Het zijn echt geen goede rapporten", horen we Jürgen vertellen in de laatste aflevering van de documentaire op VRT Canvas. Niet onlogisch, aangezien de kinderen een leerachterstand hebben opgebouwd toen ze in het 2e, 3e, en 5e leerjaar zonder leerkracht kwamen te zitten. 

Hij overweegt daarom een B-attest voor iedereen, maar stelt zich de vraag of dat wel eerlijk is. Er is volgens hem en volgens de klassenraad nog hoop voor de leerlingen. Daarom kan hij het merendeel goed nieuws geven. Ze krijgen een getuigschrift om in het middelbaar te kunnen starten. "Ik hoop dat ik goed gegokt heb."

Een gok waarbij hij het gevoel heeft dat hij eigenlijk niet anders kan, vertelt hij nu. "Er was gewoon geen plaats in de B-stroom in het middelbaar", vertrouwt hij VRT NWS toe. "Ik moest kiezen: ofwel blijven zitten ofwel naar de A-stroom."

In samenspraak met juf Sandra, juf Laura en juf Anneleen hebben ze tijdens de klassenraad beslist de gok te wagen voor een groot deel van de leerlingen. "Een extra jaar in het lager onderwijs is ook geen hulp, dachten we. Toch heb ik er echt nachten van wakker gelegen."

Dat er tekorten zijn in de B-stroom, erkent ook het Gemeenschapsonderwijs Brussel (GO!). "Elk jaar wordt die nood aan plaatsen groter", vertelt Karin Struys van GO!. "We hebben 18 secundaire scholen in onze scholengroep en 8 daarvan bieden een B-stroom aan. Samen goed voor 217 plaatsen."

De voorbije jaren heeft GO! verschillende extra plaatsen gecreëerd. "Voor 3 van de 8 scholen zijn daar al plaatsen bijgekomen, maar qua infrastructuur bots je op een bepaald moment ook op een limiet", erkent ze. 

Bovendien doet GO! het niet slecht in vergelijking met andere netten in Brussel, volgens de cijfers van het GO!. "Katholiek en stedelijk hebben een marktaandeel van 62 procent. Zij hebben 205 plaatsen. Als je dat vergelijkt met onze 38 procent en 215 plaatsen, doen we echt ons best. Maar nog steeds: de nood aan plaatsen blijft."

Jürgen herinnert zich dat de beslissing nog moeilijker was door wat hij hoorde van de leerlingen. "Om eerlijk te zijn: ze vroegen zelf soms om nog een jaar extra te blijven. 'Dan leren we nog iets', zeiden ze."

Dat was gewoon niet haalbaar, merkte Jürgen. "Dan had ik dit jaar 26 kinderen in mijn klas. Dat had ik nooit alleen kunnen rechttrekken." 

"Ik botste vorig jaar al op een muur waar ik niet over, door of langs kon. Het was al moeilijk en toen moest ik nog bij een andere klas invallen. Ik deed zo mijn best om van die zesdejaars een groep te maken, maar toen ik terug fulltime les kon geven, was ik de groep alweer kwijt."

"In het secundaire onderwijs moeten ze zelfstandiger zijn, maar dat waren ze bij mij nog maar net aan het leren. Ik probeerde hen mee te geven dat ze zich moeten inspannen, thuis moeten plannen, leren studeren… Dat hadden ze allemaal niet meegekregen."

Jürgen wil de hoop hoog houden, maar is ook realistisch. "Ik vermoed wel dat sommigen in het middelbaar nog een extra jaar gaan kwijt zijn."

Daar willen ze bij het GO! nog geen uitspraken over doen. "De klassenraad gaat echt wel grondig over die getuigschriften voor elke leerling. Als het echt onhaalbaar was, hadden ze die beslissing niet genomen", zegt Struys.

"Ik denk ook dat de leerkrachten wilden vermijden dat de kinderen de dupe zouden worden van een probleem dat buiten hun wil om is ontstaan." Dat erkent Jürgen ook in de laatste aflevering. "Ze hebben veel tekorten opgestapeld doordat er mensen zijn vertrokken. Kan ik boos zijn op hen?"

Struys benadrukt dat de kinderen extra begeleiding zullen krijgen in hun nieuwe school. "In hun overdrachtsfiche staat alle informatie over hun aandachtspunten, sociaal-emotionele ontwikkeling en verbeterpunten. Zo kan de school daarop inspelen", verklaart ze. 

Jürgen vertelt hoe hij sinds 1 september al contact heeft gehad met enkele oud-leerlingen. "Eerst stuurden ze me dat ze Engelse les hebben en daar niets van snappen. Ik luister dan naar hun bezorgdheden." 

"2 dagen later kreeg ik al een nieuw berichtje. 'Meester, ik heb een beetje meer mijn best gedaan en ik snap het al wat meer'. Dat toont dat ze gewoon het gevoel moeten hebben dat ze een vangnet hebben. Zo durven ze zelf meer te proberen."

Hij hoopt ook dat ze, elk op hun manier, hun dromen uiteindelijk kunnen waarmaken. "Een leerling wilde later piloot worden. Ik hoop oprecht dat ik hem ooit tegenkom op een vlucht en ik dan kan denken: 'dat is ene van mij'", zegt Jürgen hoopvol. 

Jürgen heeft niet alleen hoop voor zijn oud-leerlingen, ook dit schooljaar is hij met meer hoop gestart in het zesde leerjaar. Dit jaar geeft hij les aan een klas met minder achterstand. "Toch blijven er moeilijkheden: we zijn 31 augustus gestart met een voltallig team, maar op 1 september toch gestart met iemand tekort."

Hoewel hij verbetering merkt, is het toch nog roeien met de riemen die ze hebben bij Balder. "Het zijn soms kleine onnozele dingen, maar er vallen vaak leerkrachten uit. Om dan te moeten rekenen op externen die we nog veel moeten uitleggen."

Bij GO! Scholengroep Brussel spreken ze van een sneeuwbaleffect. "Als iemand vertrekt, brengt die anderen vaak op ideeën. Als je dan met een school zit waar geen stabiel team is, trekt dat ook niet aan om te starten."

GO! Scholengroep Brussel vraagt structurele maatregelen op maat van Brussel met een Brussel premie en dubbele anciënniteit opbouw. "Ook de opzegperiode voor leerkrachten moet langer. Nu kan een tijdelijk aangestelde leerkracht al na 1 week van school veranderen, een vastbenoemde leerkracht al na 2 weken. Dat is ondenkbaar in andere sectoren", sluit Struys af.