Extra middelen en mensen voor wolfwerende omheiningen: zo pakt Vlaanderen problematiek rond de wolf in Limburg aan

Het spoedoverleg in Oudsbergen is er gekomen op vraag van de burgemeesters van Oudsbergen en Peer, gemeenten in het risicogebied van de wolf. Ilse Wevers (CD&V) en Steven Matheï (CD&V) trokken aan de alarmbel, nadat verschillende dieren, vooral pony's, zijn doodgebeten in de regio. De teller staat momenteel op 11 dode pony's. 

De bezorgdheid in het noordoosten van Limburg is de afgelopen weken dus enorm toegenomen, en daarom heeft minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns (CD&V) aan tafel gezeten met de burgemeesters uit de regio, het provinciebestuur, wolvenexperts en bezorgde buurtbewoners. 

Dé vraag die de betrokken partijen proberen te beantwoorden: hoe gaan we samenleven met de wolf? Met de nadruk op 'samenleven', want het dier verjagen is volgens de beleidsmakers momenteel niet aan de orde. 

De lokale besturen en de minister gaan vooral inzetten op de wolfwerende omheiningen. "We waarderen de inzet van de 300 vrijwilligers van het Wolf Fencing Team enorm. De ambitie gaat nu zijn om een aanvraag voor een wolfwerende omheining binnen de week af te handelen", stelt Brouns.

"We gaan dat doen door het Wolf Fencing Team te versterken. Lokale besturen die hierop willen inzetten, gaan we ook ondersteunen. Daarnaast gaan we mensen die professionele omheiningen plaatsen, opleiden om ook wolfwerende omheiningen te kunnen plaatsen."

Dat de wolfwerende omheiningen effectief werken, benadrukt Diemer Vercayie van het Wolf Fencing Team. "We hebben intussen 1.400 aanvragen gekregen en meer dan 700 omheiningen wolfwerend gemaakt. De weides die we wolfproof hebben gemaakt, hebben nog geen schadegevallen gehad. Dus dat toont dat het wél mogelijk is om samen te leven met de wolf, als we inzetten op preventie."

Die bewering staat in contrast met wat videobeelden van een schapenhouder in de Nederlandse gemeente Barneveld tonen. Daar is te zien hoe een wolf meerdere keren springt over een wolfwerend raster dat voldoet aan de eisen. Het raster is minimaal 120 centimeter hoog en is voorzien van stroomdraden. 

Is zo'n hek dan wel nuttig, als het dier zich zo snel aanpast en over het hek springt? "Wolven zijn perfect in staat over dat hek te springen", geeft Joachim Mergeay, wolvenexpert van Instituut voor Natuur en Bos, toe. "Ze doen dat gewoon niet makkelijk." 

Of ze de sprong wagen, is afhankelijk van de omgeving in combinatie met het soort hek. "Bij de Nederlandse wolf gaat het om een flexinet. Die kan je oprollen en verplaatsen, wat handig is bij begrazingsprojecten waardoor de schapen of dieren vaak verplaatst moeten worden." 

Die netten durven soms minder strak te hangen, waardoor de wolf het risico van de sprong sneller waagt. "We hebben al een gelijkaardig geval gehad in Vlaanderen", zegt Mergeay. "Toen is beslist om een extra hekwerk te plaatsen binnen in de weide. Daardoor kwam het dier vast te zitten tussen 2 hekken en leerde hij het springen af." 

Om te vermijden dat er elke keer extra maatregelen genomen moeten worden, raadt het INBO aan om te werken met een vast rasterwerk. "En dan nog zullen we geval per geval bekijken tot we de juiste oplossing vinden", verzekert Mergeay. 

Hij maakt de vergelijking met een vaccinatie. "Die voorkomen ook niet dat niemand ooit nog ziek wordt, maar dat wil niet zeggen dat ze niet effectief zijn en de schade enorm beperken." 

Ook de regelgeving rond schuilhokken op weides wordt aangepast. Tot nu toe moesten schuilhokken voor dieren langs 3 kanten open zijn volgens de vergunningsregels. "Die regelgeving gaan we aanpassen, zodat mensen hun dieren bijvoorbeeld 's nachts in een gesloten stal kunnen zetten", zegt de minister nog. 

Als een dier is doodgebeten is er niet alleen emotionele schade, meestal volgt er ook nog eens een serieuze rekening om het kadaver te laten ophalen. "De factuur van Rendac, de firma die dat doet, nemen we ook op ons", aldus Brouns.  

Daarnaast zijn er nog de zogenaamde 'rescue kits'. Dat zijn wolfwerende omheiningen die het Agentschap voor Natuur en Bos op korte termijn kan uitlenen, een soort kortetermijnoplossing. 

"Er zullen meer van die omheiningen worden voorzien, zodat iedereen die dat nodig heeft, ze op korte termijn ook kan krijgen", voegt Brouns toe. "Bovendien gaan lokale besturen, met steun van Vlaanderen, 'rescue kits' aankopen."

Er wordt ook onderzocht hoeveel wolven Vlaanderen aankan. "Die vraag moeten we durven stellen en begrenzen", vindt Brouns. "Maar daar moet eerst wetenschappelijk onderzoek aan vooraf gaan."

"De beschermingsstatus van de wolf is verlaagd in Europa, dat maakt het mogelijk om een wolvenplan op te stellen. Als er meer wolven zijn dan ons gebied aankan, dan kunnen we de wolvenpopulatie beheren of eventueel begrenzen", aldus de minister. 

De aanwezige burgemeesters reageren tevreden op het spoedoverleg. Onder hen ook Ilse Wevers (CD&V) van Oudsbergen. Zij had samen met de burgemeester van Peer aangedrongen op het overleg. 

"Ik denk dat er zeker oor is naar de bezorgdheden van onze inwoners, vooral van de veehouders dan. We hebben een aantal concrete maatregelen afgesproken die ervoor zorgen dat we kunnen samenleven met de wolf. Dat is erg belangrijk. We hopen dat de rust zo snel terugkeert."

"We zijn blij dat we een overleg hebben gehad en dat we concrete maatregelen hebben kunnen opstellen", reageert ook burgemeester van Peer, Steven Matheï (CD&V). "De ongerustheid is er de afgelopen weken niet minder op geworden, daarom is het erg belangrijk om actie te ondernemen met de middelen die we hebben."