Geen "massale" vraag naar sekswerkers tijdens NAVO-top

"Escorts draaien overuren tijdens NAVO-top", kopt de Nederlandse krant De Telegraaf op woensdag 18 juni.

Het nieuws wordt meteen overgenomen door  verschillende  Nederlandse  platformen en daar klinkt het al snel dat de vraag naar sekswerkers "massaal" is.  Ook op sociale media wordt het bericht druk gedeeld.

"De hoge piefen van het militaire bondgenootschap profiteren massaal van 'onze' meisjes van plezier tijdens hun tweedaagse verblijf in De Hofstad", klinkt het op 1 van die platformen .

"En ja, we mogen best eens hardop zeggen wat dat betekent: NAVO-functionarissen, staatslieden en diplomaten komen hier niet alleen voor het beleid. Ze komen voor vertier", klinkt het zelfs op een ander platform. "Wat een diep beschamende vertoning."

In de bijbehorende video van de originele publicatie vertellen 3 eigenaren van escortbedrijven dat zij de komende week veel boekingen verwachten rondom de NAVO-top. "Dat is ook logisch, want zeker op dit soort grote events zit onze doelgroep", legt Esmee uit, eigenaar van een escortbureau.

Machtige personen die in de avonduren heftig feesten en escorts boeken: het is een clichébeeld dat ook leeft op platformen als X (zoals hier , hier en hier ). Een NAVO-feestje van Mark Rutte waar – op kosten van de belastingbetaler – sekswerkers worden geregeld.

Maar wat klopt daar eigenlijk van? Is er een "massale vraag" naar sekswerkers?

De gigantische toename van sekswerkers rondom mega-evenementen is een mythe die al decennialang rondgaat – en zelden blijkt te kloppen.

De Franse onderzoeker Véronique Campion-Vincent publiceerde in 2014 een onderzoek naar een vermeende instroom van maar liefst 40.000 sekswerkers tijdens het WK voetbal in 2006, dat in Duitsland werd gehouden. Een groot deel van die sekswerkers zou worden gedwongen door mensenhandelaren om hun werk te doen.

Het getal van 40.000 klopt echter niet: het bleek verzonnen te zijn  door een actiegroep waarvan conservatieve politieke partijen, kerken en anti-globalistische activisten deel uitmaakten. De Duitse politie kon slechts 33 uitgebuite vrouwen direct in verband brengen met het WK voetbal.

Wat vooral opvalt aan dit soort urban myths (of zoals Campion-Vincent concludeert: 'een opzettelijke leugen'), is de morele paniek rondom sekswerk. Het gaat er voornamelijk om of prostitutie al dan niet een legaal beroep moet worden, ook al was dat destijds in Duitsland (net als in Nederland) gelegaliseerd.

Volgens het Franse onderzoek smult het publiek van verhalen over de seksindustrie, voornamelijk omdat het gaat over seksualiteit en onzedelijkheid. "Elke serieuze vraagstelling wordt geblokkeerd door deze fascinatie, waardoor extravagante cijfers kunnen circuleren (in de media, red.)."

Daarom is het extra pijnlijk dat bij het WK in 2010 (Zuid-Afrika) hetzelfde cijfer van 40.000 werd verspreid. Bijkomende angst was destijds dat er een forse piek van hiv-besmettingen zou ontstaan – die uiteraard niet plaatsvond, omdat het wederom om een verzonnen statistiek ging.

Rond de NAVO-top in Den Haag is geen stijging van het aantal beschikbare sekswerkers te zien. Integendeel, op Kinky.nl (de grootste advertentiesite voor sekswerkers) staan minder advertenties dan gebruikelijk in deze periode van het jaar.

Rond de 400 sekswerkers bieden hun diensten momenteel aan, terwijl in juni 2021, 2022 en 2023 nog tussen de 420 en 460 advertenties stonden gepubliceerd. Dat weet het Nederlandse onderzoeksplatform Pointer, die deze cijfers verzamelde voor een onderzoek naar seksuele uitbuiting via advertenties.

De Haagse sekswerkers hebben het ook daadwerkelijk rustiger dan normaal, concludeert Maria Scali, directeur van SHOP. De werknemers van haar hulp- en dienstverleningsbureau voor sekswerkers hebben op ons verzoek navraag gedaan in de branche. En dat is logisch, aangezien de volledige binnenstad plat ligt door de NAVO-top. Escorts krijgen niet zomaar toegang tot de locaties waar delegaties overnachten. 

"Het zou ook een debacle zijn als zo’n bezoek wordt ontdekt", legt Scali uit. "Want dat betekent dat wereldleiders of hun medewerkers zijn blootgesteld aan mogelijk gevaar. Wie controleert de veiligheid in zo’n geval?" In het centrum afspreken lijkt dus onmogelijk.

Maar volgens de advertentiecijfers en Scali’s navraag is het net buiten het Haagse centrum ook niet drukker dan normaal. "De berichtgeving lijkt op een marketingstunt van de escortservices. Ze hebben er nu geen voordeel bij, maar mogelijk wel na de NAVO-top."

Ook André van Dorst heeft zijn twijfels over de forse toename van seksdates door de NAVO-top. "Leuke verhalen moet je wantrouwen", zegt de vertegenwoordiger van de Vereniging Exploitanten Relaxbedrijven (VER), de beroepsvereniging voor de seksbranche. "In deze sector is fantasie altijd het sterkste punt."

Maar er is een belangrijk onderscheid tussen de sekswerkers: het gaat in dit geval enkel om zogeheten high class escort services. Dat zijn bureaus waar escortdames voor een hoger klantensegment kunnen worden geboekt. En in die wereld is geheimhouding nóg belangrijker. Van Dorst erkent dat de genoemde escortbureaus moeilijk kunnen bewijzen dat ze daadwerkelijk ‘overuren’ moeten draaien. "De privacy van klanten is heilig."

In de originele publicaties, zoals die van De Telegraaf, worden verschillende escortbureaus genoemd. We hebben ze benaderd om te vragen of er daadwerkelijk sprake is van ‘overuren’ en ‘massale’ belangstelling.

Ze bevestigen alle 4 dat er een toename is van het aantal boekingen, maar dat die vergelijkbaar is met andere grote internationale evenementen.

"Een verhoogde aanwezigheid van buitenlandse gasten leidt vrijwel standaard tot extra drukte", legt Kirsten Lensink (Chloe Consultancy) uit. Het is net zo druk als tijdens de TEFAF (Maastricht), de Dutch Grand Prix (Zandvoort) of de HISWA (Lelystad). "Of de drukte volledig toe te schrijven is aan de NAVO-top is lastig te zeggen. Het kan ook deels komen door het mooie weer of het toeristische seizoen."

Het is dus geen buitengewone drukte, concludeert ook Esmee van escortbureau Eslabelle. Ook zij ziet dat er veel morele verontwaardiging rondom dit onderwerp speelt, terwijl het in Nederland een legaal beroep is. "Mensen doen hier spastisch over, maar het gaat er gewoon om dat mensen een goede tijd beleven", legt ze uit.

Dit artikel kadert in een samenwerking tussen de Nederlandse media KRO NCRV Pointer, het Algemeen Dagblad, en Nieuwscheckers en de Belgische media RTBF, Knack en Factcheck.Vlaanderen en wordt ondersteund door BENEDMO. Samen bekijken we welke desinformatie er circuleert rond de NAVO-top op 24 en 25 juni in Den Haag in Nederland.