Het aantal landen dat het VN-Oceaanverdrag al heeft geratificeerd groeit snel. De teller staat al op ongeveer 50, en bij 60 treedt het verdrag automatisch in werking. De Franse president Macron is ervan overtuigd dat dat zal gebeuren. "Gewonnen spel voor de oceaan", zei hij daarover op de eerste dag van de Oceaantop in Nice. Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen benadrukte het belang van gezonde oceanen, "onze bloedvaten en aderen die essentieel zijn om te overleven".
"Gewonnen spel voor de oceaan": Macron overtuigd dat Oceaanverdrag effectief in werking zal treden
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
In de aanloop naar de Oceaantop in Nice (de 3e United Nations Ocean Conference of ONUC3) stond de teller nog op 31 landen. Het was niet de verwachting dat het aantal op deze top al gehaald zou worden, maar het gaat nu toch sneller dan verwacht. België deed vandaag overigens zijn duit in het zakje door het verdrag te ondertekenen.
Op de openingsdag van ONUC3 liet de gastheer, de Franse president Emmanuel Macron, weten dat intussen "ongeveer 50 landen" het verdrag al hebben ondertekend. "En 15 landen hebben zich formeel geëngageerd om dat te doen."
"Het is dus gewonnen spel voor de oceaan", liet de president optekenen. Volgens hem zal het aantal nog voor het einde van het jaar effectief gehaald worden.
"Als dat klopt, dan is dat een heel belangrijk moment voor de oceaan, maar we zullen het pas geloven als het effectief zo ver is", reageerde Greenpeace. "We gaan pas vieren als we effectief aan die 60 zitten, maar we zijn voorzichtig positief", vult Ruth-Marie Henckes van Greenpeace België aan.
Mogelijk kan het oceaanverdrag zelfs al in de herfst in werking treden. "Vanaf dan gaan landen samen beslissen welke zones van de oceaan zeereservaat worden. Daar mag dan bijvoorbeeld niet aan visvangst worden gedaan, of er mogen geen schepen doorvaren zodat het zeeleven kan floreren. Landen zullen die beslissingen nemen op basis van de wetenschap."
Wat is het oceaanverdrag?
Het Oceaanverdrag streeft ernaar om tegen 2030 30 procent van de oceanen op aarde te beschermen. In internationale wateren moeten er veel meer zeereservaten komen. Nu is amper zo'n 8 procent van de oceanen wereldwijd in min of meerdere mate beschermd. Van de internationale wateren is amper 0,9 procent strikt beschermd.
Die bescherming is nodig om de diensten te blijven verzekeren die de oceaan de mens biedt, zoals een rijke biodiversiteit (belangrijk ook voor de geneeskunde), voedsel en de productie van zuurstof. De oceanen staan echter onder druk door plastic- en andere vervuiling, door overbevissing en de klimaatopwarming.
Gisteren bleek uit de eerste Starfish Barometer nog dat 1 op de 3 haaien- en roggensoorten bedreigd is.
Macron: "De diepzee is niet te koop, net zomin als Groenland te koop is"
Eerder vandaag had Macron het over een van de hete hangijzers: diepzeemijnbouw. Verschillende landen en privébedrijven willen beginnen met het ontginnen van de diepzeebodem, waar mangaanknollen te vinden zijn die kostbare metalen bevatten. Maar de gevolgen voor het marien milieu en de biodiversiteit zijn nog onbekend. Ook ligt op de bodem van de diepzee heel wat CO2 opgeslagen, die mogelijk kan vrijkomen.
Macron pleit voor een moratorium op diepzeemijnbouw. Zo'n officieel uitstel wordt momenteel maar door 33 landen wereldwijd gedragen, een draagvlak dat Macron in Nice graag wil verbreden. Onlangs liet de Amerikaanse president Donald Trump nog optekenen dat "er snel moet worden begonnen met diepzeemijnbouw".
Macron verwees in zijn speech ook naar Trump: "De diepzee is niet te koop, net zoals Groenland niet te koop is, of Antarctica, of de volle zee." Macron riep de landen op om zich te mobiliseren. "Een van de eerste antwoorden is multilateralisme", zei hij tegen de tientallen aanwezige staats- en regeringsleiders.
In Macrons zog zei VN-secretaris-generaal Antonio Guterres dat "de diepzee niet het Wilde Westen mag worden." Momenteel is diepzeemijnbouw een kwestie waarover formeel beslist wordt door de Zeebodemautoriteit van de VN (International Seabed Authority of ISA) maar die autoriteit wordt niet rechtstreeks door de VS erkend.
Binnen de 5 jaar moet de plasticvervuiling in Europa met de helft dalen. We kunnen dat doen
Ursula von der Leyen
Ook Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen sprak de delegaties in Nice toe. Ze wees op het belang van gezonde oceanen: "We hebben het vaak over de regenwouden die de groene longen zijn van de planeet. De oceanen zijn onze aderen en bloedvaten. We kunnen niet zonder. De oceaan geeft ons leven. Het pact gaat het leven in en rond de zee beschermen."
Von der Leyen had het ook over het nieuwe Europese plan om de oceaan beter te beschermen. "We willen plastic- en nutriëntenvervuiling met de helft verminderen binnen de 5 jaar (het gaat dan om stoffen zoals stikstof en fosfor die een algenbloei kunnen veroorzaken, red.). We willen 20 procent van Europa's mariene ecosystemen weer tot leven wekken tegen 2030. Het is nodig en het is cruciaal. We moeten die inspanning doen, vrienden. We kunnen het. "
