De Kamercommissie Sociale Zaken heeft vanochtend rond 4 uur, na een debat van bijna 15 uur, het licht op groen gezet voor de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd. Daarmee is een eerste horde genomen, de commissie moet nu nog een tweede lezing doen en daarna moet de voltallige Kamer het voorstel goedkeuren.
Na debat van 15 uur: beperking werkloosheidsuitkering in de tijd krijgt groen licht in Kamercommissie
De commissie Sociale Zaken debatteerde de voorbije week over de programmawet van de federale regering, meer bepaald over het luik werk. Veruit de belangrijkste hervorming die de regering daarmee op poten wil zetten is die van de werkloosheidsuitkering. Als alles op tijd gestemd raakt, is die uitkering vanaf 1 januari 2026 niet langer onbeperkt in de tijd, maar begrensd tot twee jaar.
Na overleg met de gewesten, sociale partners en OCMW's gaat de hervorming in eerste instantie in voor de zowat 25.000 mensen die al langer dan 20 jaar werkloos zijn. Vanaf 1 maart volgen de 42.500 mensen die al langer dan 8 jaar geen job hebben, op 1 april volgen de 45.000 anderen.
Op 1 juli volgt dan nog een tweede golf van 60.000 mensen. In totaal verliezen zo 180.000 Belgen volgend jaar hun werkloosheidsuitkering, goed voor een besparing van een kleine 2 miljard euro.
Uitzonderingen
Voor een aantal categorieën werklozen heeft de regering een uitzondering voorzien. Het gaat onder meer om werklozen die het werk minstens halftijds hervatten en daarvoor een inkomensgarantieuitkering ontvangen. Kunstenaars behouden hun eigen statuut en werkloosheidssysteem.
Volgens oppositiepartij Open VLD ondergraven die uitzonderingen de doeltreffendheid van de hervorming. "Mensen alsnog zullen kunnen ontsnappen aan de beperking in de tijd", zegt Kamerlid Vincent Van Quickenborne. "Een werkloze die voor het einde van het jaar nog een opleiding start voor gelijk welk knelpuntberoep zal tot 30 juni 2030 kunnen genieten van werkloosheid. Dat is de deur openzetten voor misbruik. Actiris -de Brusselse VDAB- roept nu al Brusselse werklozen massaal op om van dat achterpoortje gebruik te maken."
Belangenconflict
Even zag het ernaar uit dat de Kamer de behandeling van het wetsontwerp zou moeten opschorten. De Brusselse Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie vreest een overrompeling van de OCMW's omdat veel werklozen terug zouden vallen op een leefloon en diende een belangenconflict in, maar dat bleek na analyse van de Kamer niet ontvankelijk.
Minister van Werk Clarinval (MR) verduidelijkte in de Kamer dat er een systeem komt voor gegevensuitwisseling tussen de RVA, de Gewesten en de OCMW's. Verder beloofde hij ook dat de financiële compensatie voor de OCMW's "substantieel en voldoende" zal zijn "vanaf 2026" zonder verdere details te verschaffen.
Meerwaardebelasting
De hervorming moet nu nog in tweede lezing en nadien door de voltallige Kamer worden gestemd. Het is de bedoeling om dat nog voor de zomervakantie te doen. Dinsdag kreeg het fiscale luik van de programmawet al groen licht in de bevoegde Kamercommissie.
De inwerkingtreding van de beperking van de werkloosheid in de tijd kan volgens de wet wel pas gebeuren nadat de regering daartoe een Koninklijk Besluit uitvaardigt. Op vraag van meerderheidspartij Vooruit is de hervorming gekoppeld aan de meerwaardebelasting op financiële activa. De regering discussieert nog over hoe die er precies moet uitzien.
Het luik werk in de programmawet is trouwens niet beperkt tot de beperking van de werkloosheid in de tijd alleen. Zo voorziet het ontwerp vanaf 1 juli ook in een recht van 4 maanden ouderschapsverlof voor langdurige pleegouders.
