Het kernkabinet van de federale regering heeft vannacht een akkoord bereikt over de timing van de beperking van de werkloosheidsuitkeringen. Dat principe zal in 4 stappen worden ingevoerd, horen we bij het kabinet van minister van Werk David Clarinval (MR). De eerste 3 fases zouden betrekking hebben op 112.500 mensen die hun uitkering verliezen als ze langer dan 2 jaar werkloos zijn. Over het exacte aantal mensen per fase bestaat nog onduidelijkheid.
Federale regering bereikt akkoord over beperking werkloosheidsuitkering, maar nog veel verwarring over het aantal werklozen dat uitkering zou verliezen
Het paasakkoord werd midden april bereikt, maar verschillende modaliteiten moesten nog worden afgeklopt. Dat is afgelopen nacht, tijdens een zogenaamde tweede lezing van de programmawet, gebeurd.
Het stopzetten van de uitkering voor langdurig werklozen zal gefaseerd gebeuren, zo is beslist. Op 1 januari 2026 wordt gestart met wie langer dan 20 jaar werkloos is. Dat zou naargelang van de bron gaan om 12.000 mensen (kabinet van de premier) of 25.000 mensen (kabinet van de minister van Werk). Op 1 maart volgt wie langer dan 8 jaar werkloos is (42.500 mensen volgens het kabinet van de minister van Werk). Op 1 april ten slotte is het de beurt aan mensen die tussen de 2 en 8 jaar werkloos zijn (45.000 mensen volgens het kabinet van de minister van Werk).
Het kabinet van Clarinval heeft het ook over een 4e fase die op 1 juli ingaat, maar geeft voorlopig geen informatie over welke werklozen en over hoeveel mensen het hier gaat. Volgens het persagentschap Belga komen hier 60.000 mensen in beeld. Als dit klopt, brengt dit de teller volgens Belga op 180.000 in plaats van 112.500 mensen. De onduidelijkheid blijft voorlopig: in de Kamer had Clarinval het vanmiddag weer over 3 fasen.
"De komende 2 jaar gaat het om bijna 200.000 personen", zegt Clarinval. "Maar die cijfers moeten nog worden herberekend, want we hebben beslissingen genomen die bepaalde gevolgen hebben." I
Zo zal de beperking tot 2 jaar niet gelden voor wie een inkomensgarantie-uitkering ontvangt, een uitkering van de RVA voor wie het werk deeltijds hervat. Deze mensen zullen hun uitkering kunnen behouden als ze minstens halftijds werken. Dat zou 43 miljoen euro minder opbrengen dan eerst geraamd.
De beperking tot 2 jaar geldt wel voor mensen die een inschakelingsuitkering krijgen. Dat is een soort werkloosheidsuitkering voor schoolverlaters, op basis van de studies die iemand doorlopen heeft. Dat zou het verschil in aantal verklaren bij de 1e fase en betekent dat de 13.000 mensen die al langer dan 2 jaar een inschakelingsuitkering krijgen die op 1 januari verliezen.
Geruststelling voor OCMW's
Onder meer voor de beperking van de werkloosheidsuitkering lagen er nog verschillende varianten op tafel. Het was een vraag van de OCMW's om die maatregel gefaseerd in te voeren. Een deel van de mensen die hun werkloosheidsuitkering verliezen, zal namelijk naar het OCMW doorstromen, wat daar tot een grotere werklast zal leiden.
Zoals in het regeerakkoord staat, zullen we de impact van de maatregelen zoveel mogelijk proberen op te vangen
Minister van Maatschappelijke Integratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA)
Minister van Maatschappelijke Integratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) zegt dat ze begrip heeft voor de bezorgdheid van de OCMW's. Ze belooft dat de regering tijdig zal communiceren naar de OCMW's eens er een akkoord is over de verdeling van de middelen.
"Uiteraard heb ik begrip voor de ongerustheid van de medewerkers van het OCMW en de lokale besturen", aldus Van Bossuyt. "Zoals in het regeerakkoord staat, zullen we de impact van de maatregelen zoveel mogelijk proberen op te vangen. De gefaseerde invoering komt tegemoet aan die bezorgdheden."
"We hebben beslist om belangrijke middelen vrij te maken", zegt minister van Werk David Clarinval (MR). "We gaan de OCMW's helpen om het extra werk op te vangen. Maar het doel van deze hervorming is niet de mensen naar het OCMW te sturen, maar om hen aan het werk te zetten."
Premier Bart De Wever (N-VA) bevestigt aan Villa Politica dat de OCMW's dit jaar nog financieel worden vergoed voor het extra werk dat hen wacht. "Ik zeg u nu dat het 2026 zal zijn. Wij passen ons voortdurend aan aan de input die we krijgen", aldus de premier.
De Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten (VVSG), de koepelorganisatie van de Vlaamse lokale besturen, vindt de maatregel van de federale regering een stap in de goede richting maar onvoldoende. De extra werklast die op de OCMW's afkomt blijft volgens de VVSG immens groot, de OCMW's weten ook nog niet hoeveel mensen ze extra zullen moeten helpen en hoeveel hen dat precies zal kosten.
Premier De Wever beseft dat de OCMW's extra maatschappelijke assistenten nodig hebben en dat die mensen niet makkelijk te vinden zijn. "Door die zure appel zullen we moeten bijten, zegt hij.
Maatregel zou meer opbrengen
Volgens Clarinval zal het beperken van de werkloosheiduitskering in de tijd meer opbrengen dan verwacht. Aanvankelijk had de regering gerekend op een terugverdieneffect van 900.000 euro in 2026 en van 2 miljard in 2027. "Ik heb dat laten herberekenen na het paasakkoord en de terugverdieneffecten zullen groter zijn."
Clarinval heeft het over een opbrengst van 2 miljard in 2026 en 2,5 miljard in 2027. "Dat zijn brutocijfers", waarschuwt hij. Hij verwacht uiteindelijk een terugverdieneffect van 1,2 à 1,3 miljard. "Dat is goed voor de begroting."
Meer dan 70 procent van de Vlamingen steunt de beslissing dat je maximaal 2 jaar een werkloosheidsuitkering mag krijgen. Dat blijkt uit ons jaarlijks opinieonderzoek De Stemming: lees hier meer.
