Van de 37 vrouwen die te maken hebben met het spermadonorschandaal in ons land zijn er eigenlijk maar 14 die in België wonen. Het toont nog maar eens aan dat ons land ook internationaal - en dan vooral in onze buurlanden - aantrekkelijk is voor gezinnen met een kinderwens. Hoe komt dat eigenlijk?
De 'baby-Thalys' rijdt nog altijd: waarom vrouwen uit de buurlanden naar België komen voor fertiliteitsbehandelingen
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
In het donorschandaal, waarbij kinderen verwekt werden met sperma van een Deen die een kankerverwekkende genmutatie doorgaf, zijn in ons land zoals bekend 53 kinderen betrokken bij 37 vrouwen.
We schrijven 'in ons land', maar opvallend is dat er eigenlijk maar 14 vrouwen in dit verhaal in België wonen. De 23 andere vrouwen wonen dus in het buitenland, de overgrote meerderheid in Frankrijk.
Dat is niet zo verrassend, leert een belronde langs experten en fertiliteitscentra. "Algemeen kan je zeggen dat ons land een relatief liberale wetgeving heeft wat betreft de toegang tot inseminatie en IVF-behandelingen (proefbuisbevruchting, red.)", legt Guido Pennings uit, professor bio-ethiek aan de UGent. "Daarmee bedoel ik: ons land sluit geen grote groepen uit, zoals lesbische koppels of alleenstaanden."
Wachtlijsten in Frankrijk
Dat gebeurde tot 2021 bijvoorbeeld wel in Frankrijk. Pas toen keurde het Franse parlement een wet goed waardoor lesbische koppels of alleenstaanden mogen gebruikmaken van IVF. Voordien trokken die vrouwen vaak over de grens om in Belgische fertiliteitscentra geholpen te kunnen worden. De 'baby-Thalys' werd dat fenomeen destijds met een vrolijke knipoog gedoopt.
Na goedkeuring van de Franse wet zijn lange wachtlijsten ontstaan, waardoor Franse vrouwen vandaag vaak alsnog naar België trekken
Guido Pennings, professor bioethiek aan de UGent
Maar ondanks de wettelijke aanpassingen in Frankrijk rijdt die 'baby-Thalys' nog steeds, al lijken de aantallen wel gestaag te dalen. "Je zou denken dat die stroom van Franse vrouwen naar België de voorbije 4 jaar opgedroogd zou zijn, maar dat is toch nog niet helemaal het geval", weet Pennings. "Na goedkeuring van de Franse wet zijn immers lange wachtlijsten ontstaan, waardoor Franse vrouwen met een kinderwens vandaag vaak alsnog naar België trekken."
Cijfers van het UZ Brussel zijn een illustratie van dat fenomeen: ruim 1 op de 5 (22 procent) van de IVF- en inseminatiepatiënten komen er uit het buitenland. De overgrote meerderheid van die groep zijn Franse vrouwen, gevolgd door Nederlanders en Luxemburgers.
Expertise
Ook vanuit Nederland is er dus een instroom. In het UZ Gent was vorig jaar zelfs een kwart van alle patiënten die er een fertiliteitsbehandeling ondergingen (dat is dus voor alle duidelijkheid breder dan enkel inseminatie of IVF) afkomstig van onze noorderburen.
Voor sommige Nederlanders zijn Belgische ziekenhuizen gewoon dichterbij. Maar de toegang tot een fertiliteitstraject is ook wat strikter in Nederland: eerst moet je er bij de huisarts aankloppen en pas dan kan je eventueel naar een fertiliteitsspecialist. Dat is veel laagdrempeliger in ons land, waar die doorverwijzing niet per se nodig is.
Vanuit Nederlanders komen veel vrouwen voor hun 'laatste kans', zware dossiers dus
Guido Pennings, professor bioethiek aan de UGent
Nederlanders kwamen in het verleden ook vaak naar België omdat we hier langer bleven proberen om een kinderwens in vervulling te laten gaan en vanwege de donoranonimiteit in ons land. "En natuurlijk ook wegens onze expertise", benadrukt Pennings. "Vanuit Nederland komen veel vrouwen voor hun 'laatste kans', zware dossiers dus. De Belgische gespecialiseerde centra hebben internationaal nu eenmaal een zeer goede reputatie."
Ook hier lijken de cijfers intussen wel te dalen, onder invloed van wetswijzigingen. "De grote stromen zijn intussen wat aan het afnemen."
