Vlamingen fietsen meer dan ooit: 18,5 procent van alle verplaatsingen al fietsend

Hoe verplaatst de Vlaming zich van punt A naar punt B? Dat onderzoekt het Departement Mobiliteit en Openbare Werken sinds 1994. Conclusie van het 7e onderzoek : er werd nog nooit zoveel gefietst in Vlaanderen.

18,5 procent van alle verplaatsingen gebeurt met de fiets. Tijdens de werkweek ligt dat zelfs nog iets hoger (20 procent). 

Wie neemt er zo vaak de fiets? Dat zijn vooral de 13- tot 17-jarigen (38 procent). In de leeftijdsgroep 25 tot 34 jaar wordt het minste gefietst (14 procent), maar zij leggen wel het grootste aantal kilometers af: gemiddeld bijna 40 kilometer per dag. "Zij maken de meeste verplaatsingen met de wagen", zegt Nick Arys, woordvoerder van het Departement Mobiliteit en Openbare Werken. 

"Dat heeft misschien te maken met het feit dat ze nog aan het begin van hun professionele carrière staan en nog minder gebonden aan hun thuissituatie of gezin, waardoor ze ook de mogelijkheid hebben om zich meer en verder te verplaatsen met de wagen", aldus Arys.

Om op het werk te raken, nemen Vlamingen nog het vaakst de auto (60,9 procent). Maar ook voor het woon-werkverkeer wint de fiets aan populariteit: 22,1 procent van de verplaatsingen naar het werk gebeuren met de fiets. Die fiets is ook steeds vaker elektrisch aangedreven. 

Meer zelfs: voor het eerst wordt de elektrische fiets vaker dan de gewone fiets gebruikt om naar het werk te gaan. De elektrische fiets (10,4 procent) en de speedpedelec (1,8 procent) vertegenwoordigen meer dan de helft van alle fietsverplaatsingen naar het werk. De niet-elektrische fiets is goed voor 9,9 procent. 

"Bedrijven en organisaties zetten er enorm op in om de fiets te promoten voor het woon-werkverkeer. Dat zien we ook duidelijk in dit onderzoek", zegt Arys. 

Het hoeft dan ook niet te verbazen dat steeds meer Vlamingen een elektrische fiets bezitten. 44,4 procent van de gezinnen heeft een elektrische fiets (inclusief speedpedelecs). In het vorige onderzoek, dat werd afgenomen tussen oktober 2021 en november 2022, lag dat aantal nog op 32,8 procent.

De coronapandemie had in het vorige onderzoek mogelijk nog een invloed op de manier waarop de Vlaming zich verplaatste. Dat kan verklaren waarom het gebruik van de auto nu lichtjes is toegenomen: 45,8 procent van de verplaatsingen gebeurt als autobestuurder, tegenover 44 procent in de vorige periode.

Een mogelijke verklaring voor het lichtjes stijgende autogebruik is dat er nu minder van thuis uit gewerkt wordt. 33,1 procent van de werkende Vlamingen geeft aan minstens één dag per week te telewerken. Dat was in het vorige onderzoek (2021-2022) nog 88,2 procent. Bij het woon-werkverkeer is de auto nog steeds koning, wat het hogere aantal verplaatsingen met de auto kan verklaren.

Meer fietsen én meer met de auto? Wat daalt er dan wel? Vlamingen gaan minder te voet op pad: dat daalt van 17,3 procent bij het vorige onderzoek naar 14,6 procent. Maar de verplaatsingen te voet liggen wel hoger dan voor de coronaperiode (13,1 procent).

46,9 procent van alle verplaatsingen die we doen zijn 'duurzaam': dat zijn de verplaatsingen te voet, met de (elektrische) fiets, het openbaar vervoer, de elektrische step, de taxi of als meerderjarige autopassagier. De verplaatsingen van de Vlaming zijn minder duurzaam dan bij het vorige onderzoek (49 procent), maar wel milieuvriendelijker dan voor de coronaperiode. 

Ook duurzaam: Vlamingen maken meer gebruik van deelsystemen. Dat betekent dat je een vervoersmiddel, zoals een auto of fiets, deelt met anderen. 8,9 procent van de bevraagde Vlamingen maakt gebruik van een gedeeld vervoersmiddel. Dat is bijna vijf keer zoveel als bij het vorige onderzoek. Verplaatsingen met deelsystemen maken wel maar 2,5 procent uit van alle verplaatsingen in Vlaanderen. 

Voor het eerst brengt het onderzoek ook de verplaatsingen letterlijk in kaart. Daaruit blijkt dat de fiets het meest gebruikt wordt in vervoerregio’s Brugge, Gent en de Kempen, en het minst in de Vlaamse Ardennen en de Vlaamse Rand. Het gebruik van het openbaar vervoer staat het sterkst in Antwerpen en de Vlaamse Rand.

Elke vervoerregio heeft zijn eigen karakter en dat speelt ook een rol in het verplaatsingsgedrag van de inwoners, zegt Arys. "De Vlaamse Ardennen zijn wat meer heuvelachtig. Dat is misschien voor sommige mensen een barrière om de fiets te nemen. De Kempen bijvoorbeeld is veel platter. Ook de manier waarop het openbaar vervoer uitgebouwd is, speelt een rol."