"Corruptie op steroïden": Trumps miljardendeals in de Golfstaten roepen vragen op (en niet alleen bij Democraten)

Het lijstje met grote zakelijke deals die tijdens Trumps passage in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), Saudi-Arabië en Qatar opdoken, is indrukwekkend. Over de luxueuze Boeing 747 die de koninklijke familie van Qatar aan hem wil schenken, is intussen al veel geschreven, maar op de achtergrond schoof er nog veel meer heen en weer. 

Zo zijn er megacontracten beklonken rond artificiële intelligentie (AI), zowel in de VAE als in Saudi-Arabië. Voor de Golfstaten zijn die investeringen een goede manier om hun economie wat meer te diversifiëren, los van de pure olie-inkomsten.

De VAE zullen een van 's werelds grootste datacenters bouwen in Abu Dhabi, met behulp van chips van Nvidia en Amerikaanse clouddienstenbedrijven. Tegelijk zal Etihad Airways, de vliegmaatschappij van de emiraten, op lange termijn 28 Boeing-vliegtuigen aanschaffen en investeren in een hoop Amerikaanse militaire helikopters, drones en F-16-componenten. 

Ook Saudi-Arabië legt voor Amerikaanse AI-technologie en bijhorende energie-infrastructuur miljarden dollars op tafel, in ruil voor miljarden aan Amerikaans defensiemateriaal. Amerikaanse bedrijven zullen ook betrokken worden bij Saudische infrastructuurprojecten. En ook Qatar koopt voor miljarden aan Amerikaanse wapens. Qatar Airways wil de eigen vloot dan weer aanvullen met 210 Boeing-vliegtuigen.

De inkt van al die gewichtige overeenkomsten is nog niet droog of er wordt in de VS grondig gediscussieerd over de vraag of ze wel zo verstandig zijn. Is de VS zijn economisch en strategisch belangrijke AI-expertise zo bijvoorbeeld niet aan het uitbesteden aan de Golfstaten, is maar 1 kritische bedenking die opborrelt. 

En wat blijft er over van Trumps 'America First'-filosofie als de jobs die die deals opleveren uiteindelijk vooral in die Arabische landen zullen worden gecreëerd? Het zijn overwegingen die Trumps voorganger Biden er net van weerhielden om zulke contracten te sluiten. 

Ook het beloofde defensiemateriaal veroorzaakt ophef bij de Democratische oppositie. Zo is het een publiek geheim dat de VAE de Arabische paramilitaire groepering RSF (Rapid Support Forces) in Soedan steunen. 

De RSF hebben de bedenkelijke reputatie zich tijdens het opnieuw opgelaaide conflict in Soedan schuldig te maken aan seksueel geweld, ontvoeringen, massamoorden en plunderingen. Het zou voor de VS een kleine nachtmerrie zijn als blijkt dat de RSF die mensenrechtenschendingen met behulp van Amerikaans wapentuig zouden kunnen verderzetten.

Maar het zijn vooral de "familiale" zakelijke deals in de marge van al dat gegoochel met miljarden die velen doen fronsen. Zo slaagde de Trump Organization, geleid door Trumps zoon Eric, er in de aanloop naar Trumps Midden-Oosterse tournee in om grote contracten in de wacht te slepen voor de bouw van Trump-torens in Dubai en in de Saudische steden Jeddah en Riyad. Daarnaast zullen er chique golfresorts van de Trump-organisatie worden gebouwd in Oman en Qatar. 

Daar komt nog eens bovenop dat amper 2 weken geleden bekend raakte dat MGX, een investeringsbedrijf van de Emiraten, een investering van 2 miljard dollar zal doen in het Amerikaanse cryptobedrijf Binance. Om die investering te financieren, zal MGX de stablecoin USD1 gebruiken, een cryptomunt die gelinkt is aan de waarde van de dollar.

Laat nu die stablecoin net worden uitgegeven door... World Liberty Financial, het cryptobedrijf van de Trump-familie. Opnieuw rinkelt, ergens in een gouden wolkenkrabber, de kassa.

Met die financiële snoepjes voor de Trump-familie in het achterhoofd en dan nog eens het recente nieuws over de plannen van Qatar om een Boeing 747 te schenken, gaan voor Trump-critici alle alarmbellen af. "Corruptie op steroïden", noemt de Democratische senator Chris Murphy het verhaal rond de cryptomunten. Het nieuws over de Boeing krijgt van Democraat Chuck Schumer het label "pure corruptie en een bedreiging voor de nationale veiligheid".

Ook historica Heather Cox Richardson van het Boston College windt er geen doekjes om op Facebook: "Dit is corruptie. En niet alleen in de zin dat een overheidsfunctionaris er financieel bij wint. Het is corruptie in de ouderwetse betekenis van het woord: dat de staat wordt gecorrumpeerd, vergiftigd, door een ziekte die je moet genezen, of die anders fataal zal zijn."

Historicus Douglas Brinkley van Rice University, daarnaar gevraagd door The Washington Post, bestempelt Trumps activiteiten van de laatste weken als "een sloopkogel voor conventies en normen, en voor de gedachte dat het een heilig principe was dat de president financieel niet zou profiteren van zijn ambtsperiode".

En de Republikeinen? De meesten houden de kaken stijf op elkaar over Trumps zakelijke uitspattingen, tenzij misschien over de luxejet die Qatar hem wil schenken. Het Republikeinse Congreslid Robert Wittman opperde bij Politico dat het parlement daarover zijn zeg moet kunnen doen, partijgenoot en senator Deb Fischer wil dat Trump het geschenk enkel aanvaardt als onderzoek uitwijst dat het financieel en beleidsmatig ook echt voordeliger voor de VS is om dat te doen.

Zelfs vanuit Trumps eigen, doorgaans luidkeels supporterende kamp van mediahardliners klinkt daarover ergernis. "Onverdedigbaar", valt er te horen. Dat Qatar bijvoorbeeld de leiders van de Palestijnse terreurbeweging Hamas lang heeft gehuisvest, doet wat wenkbrauwen fronsen.

"We kunnen geen geschenk van 400 miljoen dollar aanvaarden van jihadi's in maatpakken. Als dit waar is, zal dat zo'n schandvlek zijn op deze regering", zei de rechtse politieke activiste Laura Loomer op X. "En ik zeg dit als iemand die een kogel zou opvangen voor Trump." 

Democratisch senator Chris Van Hollen vindt de huidige Republikeinse tegenkanting niettemin ontgoochelend. "Het is intussen een patroon dat Republikeinen wel wat morren over zulke dingen, maar dat er uiteindelijk geen bodem lijkt te bestaan in hun steun voor de president, ongeacht de fraude of corruptie die erbij komt kijken."