Met een eigen memecoin en een van zijn vrouw Melania zet toekomstig Amerikaans president Donald Trump nog maar eens de spots op cryptomunten. Toch opvallend voor iemand die bitcoin zelf ooit "oplichting" noemde. Waarom doet hij dat? En welke impact zou dat kunnen hebben? Dit denken economen.
Lang non-believer maar nu helemaal overstag: waarom Trump zo inzet op cryptomunten
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
1. Waarom zet Trump zo hard in op cryptomunten?
De Trump-familie heeft niet alleen 2 pas gelanceerde, eigen virtuele munten op haar naam staan, ze heeft in het najaar ook een cryptobedrijf gelanceerd. World Liberty Financial doet dienst als platform om in en met cryptomunten te investeren.
"Trump kent het onderscheid tussen het publieke en privédomein niet", haalt monetair econoom Paul De Grauwe, professor-emeritus aan de London School of Economics and Political Science, de schouders op. "Hij gebruikt zijn presidentschap om nog rijker te worden. Nog niet zo lang geleden was hij tegen bitcoin. Nu hij bezweken is voor de druk van de bitcoingemeenschap, wil hij gewoon geld verdienen."
Niet dat hij zijn eigen voorraad Trump- of Melania-munten onmiddellijk kan verkopen, zelfs niet nu de marktwaarde oploopt tot bijna 12 miljard dollar. "Maar hij zou dat wel geleidelijk kunnen doen", zegt professor finance Gunther Wuyts (KU Leuven). "In elk geval blijft de vraag wat de waarde van die cryptomunt zal zijn op de langere termijn."
Cryptowat?
Cryptomunten zijn een soort digitale munteenheid: ze bestaan dus niet fysiek, enkel in de digitale portefeuille van de eigenaar. Om ze te beschermen tegen diefstal zijn ze cryptografisch beveiligd, vandaar de naam.
Cryptomunten worden niet beheerd door 1 centrale bank, maar wel door de hele gemeenschap aan gebruikers, via de technologie blockchain. Dat is een soort digitaal boek waarin transacties worden bijgehouden, zodat iedereen kan controleren of er niet wordt valsgespeeld.
Hoe groter de vraag naar een bepaalde cryptomunt, hoe waardevoller hij wordt.
Bitcoin is de bekendste cryptomunt, maar er zijn dus ettelijke duizenden soorten.
2. Is er ook een politieke reden voor Trumps crypto-avonturen?
Crypomunten passen perfect binnen Trumps filosofie - geïnspireerd door grote libertaire geldschieters als Elon Musk - van deregulering. Hij wil minder overheidsregeltjes, meer vrijheid, ook in de financiële sector dus. Daarom moet in zijn ogen het traditionele financiële systeem op de schop.
Veel Trumpkiezers hebben minder vertrouwen in banken als financiële tussenpersonen en in de overheid. Met cryptomunten schakel je die traditionele spelers voor een deel uit
Gunther Wuyts, professor finance aan de KU Leuven
In de aanloop naar de presidentsverkiezingen van vorig jaar trok Trump daarom helemaal de kaart van crypto. Hij stelde onder meer dat de VS een strategische bitcoinreserve moest aanleggen. Veel concreter dan dat werd hij niet, maar het legde hem electoraal geen windeieren: veel bitcoinbeleggers schaarden zich achter hem, hopend op rugwind voor hun risicovolle investeringen.
"Trump spreekt zo een kiespubliek aan van jonge, blanke, rechtse mannen, zo wijzen studies uit", weet Wuyts. "Zij hebben minder vertrouwen in banken als financiële tussenpersonen en in de overheid. Met cryptomunten schakel je die traditionele spelers voor een deel uit."
3. Kan die strategie de VS economisch ten goede komen?
De Grauwe gelooft in elk geval niet in die filosofie van deregulering. "Dat zal het financiële systeem destabiliseren en leidt altijd tot een financiële crisis. Er zijn altijd wel gekken die daarop springen en allerlei dingen beloven, waarna het systeem in elkaar stort. Onder de Democraat Bill Clinton hebben we dat ook gezien in de jaren 90. 10 jaar later volgde een serieuze crisis."
"Trump lijkt te willen breken met het traditionele financiële systeem, gebaseerd op de dollar", zegt professor en econoom Herman Matthijs (VUB, UGent). "Alleen: is bitcoin wel echt een munt? En aan wat is die waarde dan gelinkt?"
Het zou raar zijn dat de VS momenteel zou inzetten op bitcoin, terwijl ze met de dollar net de wereldmacht hebben
Herman Matthijs, professor economie (VUB, UGent)
Welk voordeel die strategie zou opleveren, is hem al evenmin duidelijk. "Je kunt beslissen om te dereguleren, maar wat ga je daar dan verder mee doen? Het zou raar zijn dat de VS momenteel zou inzetten op bitcoin, terwijl ze met de dollar net de wereldmacht hebben. De dollar staat momenteel sterk en alle grondstofmarkten werken met die munteenheid."
Ook volgens Wuyts zal bitcoin nooit in die positie belanden dat die uiteindelijk de plaats van de dollar zou kunnen innemen. "Het is niet duidelijk waarop de fundamentele waarde van bitcoin gebaseerd is. Het is helemaal geen alternatieve munt, het is een speculatief investeringsvehikel."
4. En die bitcoinreserve dan, waar Trump op hintte?
"Dat zou dan de rol en waarde van goud doen dalen", redeneert Matthijs. "Dat zou landen als Rusland, China of India in de problemen brengen. Maar ook de Amerikaanse overheid heeft een voorraad van 8.500 ton goud. Wat ga je daar dan mee doen?"
Volgens Paul De Grauwe zou de Federal Reserve (de Amerikaanse nationale bank) in theorie wel een bitcoinreserve kunnen aanleggen. "Nationale banken kunnen geld creëren door staatspapier op te kopen. Maar ga je dan als Fed ook geld creëren door bitcoin te kopen? Dan zorg je voor inflatie en dat kan erg gevaarlijk zijn. De Fed gaat dat dus nooit doen. Hopelijk zijn er mensen met verstand in de omgeving van Trump die hem dat uit zijn hoofd praten."
Wuyts maakt zich minder zorgen over die grote effecten van bitcoinreserve op de goudprijs of op de inflatie. "Bitcoin is nu eenmaal een compleet ander universum."
"Maar de vraag blijft waarom je daar als overheid op zou willen inzetten. Niet alleen is bitcoin zeer volatiel, waardoor je reserve na een half jaar plots gehalveerd kan zijn in waarde. Bitcoin wordt ook vaak gelinkt aan criminele activiteiten als drugshandel, mensenhandel, ransomware... En de klimaatimpact van het mijnen van bitcoin is enorm. Wil je daar als overheid echt in meestappen?"
