"Het is goed dat de relatie tussen de Verenigde Staten en Oekraïne sterker wordt, maar het einde van de oorlog is nog ver weg." Dat zegt oud-ambassadeur Ron Keller. Volgens hem kan het grondstoffenakkoord beweging brengen in de vredesonderhandelingen. Al is het niet duidelijk welke kant het zou opgaan. "Het kan goed zijn dat Poetin heel Oekraïne wil bezetten, voordat de VS die mineralen kan ontginnen."
Grondstoffendeal versterkt relatie tussen VS en Oekraïne: "Poetin kijkt knarsetandend toe"
Joppe De Hert
Gepubliceerd:
De langverwachte grondstoffendeal tussen de VS en Oekraïne geeft Zelensky (financiële) zekerheid over de heropbouw van zijn land na de oorlog. Of het ook iets kan betekenen voor een staakt-het-vuren is nog maar de vraag.
"Het akkoord is goed nieuws voor de relatie tussen de VS en Oekraïne. Ook voor de veiligheid van Europa is het goed dat beide landen terug met elkaar optrekken. Maar het einde van de oorlog is nog ver weg", zegt de Nederlander Ron Keller in De Ochtend op Radio 1. Keller was ambassadeur in Oekraïne en Rusland.
Ook Amerikaans vicepresident JD Vance zei gisteren dat hij niet snel vrede verwacht. In de vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne - die Amerika leidt - liggen de standpunten van beide landen mijlenver uit elkaar. Vance riep dan ook beide landen op om de onderhandelingen te starten.
Knarsetandende Poetin
"Dit akkoord kan wel iets in beweging zetten voor de onderhandelingen. Al is het nog niet duidelijk welke kant het zou opgaan. De Verenigde Staten zitten weer een beetje meer in het kamp van Oekraïne. Zowel voor de veiligheid van Oekraïne als die van Europa is dat goed nieuws."
Voor Rusland liggen de kaarten nu anders. "Ik denk dat Poetin hier knarsetandend op toekijkt. Enkele maanden geleden kreeg Poetin bijna de onconditionele steun van Trump. Maar nu de VS en Oekraïne toenadering vinden, komt er steeds meer irritatie tussen Trump en Poetin."
Het contrast is dan ook enorm groot tegenover enkele maanden geleden. Trump beschuldigde Zelensky van het starten van de oorlog en er was de historische ruzie tussen beiden in het Witte Huis.
Rusland en de Verenigde Staten groeiden dan weer steeds meer naar elkaar toe. Maar hoe dichter de VS en Oekraïne de voorbije dagen bij een akkoord kwamen, hoe dreigender de taal van Trump werd in de richting van Poetin.
Blijven vechten of deals sluiten?
De grondstoffendeal maakt de situatie voor Poetin dan ook een stuk lastiger. Volgens Keller zijn er verschillende scenario's mogelijk. "Hij zou bijvoorbeeld ook deals kunnen maken om op die manier tot vrede te komen."
Toch denkt de oud-ambassadeur dat zijn tweede scenario realistischer is. "Poetin is van mening dat als je tegenstander zwak is of zwakker wordt, je voortgaat met vechten in plaats van te onderhandelen. Zo zit de Russische cultuur in elkaar."
Het speelt ook in Poetins voordeel dat de grondstoffendeal pas na de oorlog van kracht kan gaan. "Het kan dus nog 5 tot 10 jaar duren voor de VS die mineralen kan ontginnen. Het kan goed zijn dat Poetin denkt om voor die tijd heel Oekraïne te bezetten. Om dat te realiseren, moet hij extra militaire kracht inzetten."
En dat zou dan weer slecht nieuws kunnen zijn voor de vredesonderhandelingen. "Vance zei al dat als beide landen niet willen onderhandelen, ze het dan maar zelf moeten oplossen. En dan zitten we weer in dezelfde situatie als een paar maanden geleden."
Ook als de vredesonderhandelingen mislukken, lijkt Oekraïne wel in een sterkere positie te staan, dankzij het akkoord. "Voor Oekraïne had deze deal beter kunnen zijn, maar het had ook slechter kunnen aflopen. Nadat de deal eerst mislukt was en de VS zijn steun stopzette, zag de situatie er slecht uit. Dat er nu wel een akkoord is, is goed nieuws. Het is de afspraak om samen te werken aan de toekomst."
