In de deal tussen de Verenigde Staten en Oekraïne zou Trump de toegang krijgen tot het ontginnen van heel wat zeldzame aardmetalen en grondstoffen. Volgens de Amerikaanse president kunnen die grondstoffen maar liefst 500 miljard dollar opbrengen. "Al is er wel nog meer onderzoek nodig over die chemische elementen", zegt Stijn Dewaele, professor minerale rijkdommen aan de UGent.
Lithium, grafiet en kobalt: deze grondstoffen maken van Oekraïne voor Trump een goudmijn
In de deal tussen de VS en Oekraïne zou het gaan om olie en gas, maar ook om mineralen (zoals titanium) en zeldzame aardmetalen. "Dat is een groep van chemische elementen die helemaal onderaan de tabel van Mendeljev voorkomen", aldus Stijn Dewaele in De Ochtend op Radio 1. Niet alleen elementen onderaan de tabel, maar ook lithium, kobalt, niobium en grafiet behoren tot de noodzakelijke grondstoffen die Oekraïne te bieden heeft.
Al gaat het volgens Dewaele niet om "zeldzame" chemische elementen. "Het zijn wel heel speciale chemische elementen die specifieke technologische toepassingen hebben." En vooral belangrijke grondstoffen die we nodig hebben. "Ze kunnen gebruikt worden voor alles wat te maken heeft met de groene technologie. Dus ze zijn heel belangrijk voor onze toekomst."
Ook voor de defensie-industrie zijn de chemische elementen in de Oekraïense ondergrond van enorm belang. "Het zijn belangrijke grondstoffen die kunnen gebruikt worden in specifieke, elektronische toepassingen."
Oud geologisch gebied in Oekraïne
Trump wil die zeldzame aardmetalen dus ontginnen in Oekraïne. "Oekraïne heeft een heel interessant geologisch gebied van 3 miljard jaar oud. In de geschiedenis zijn er dus al veel geologische gebeurtenissen geweest en zijn er veel potentiële chemische elementen aangereikt."
In het verleden hebben Oekraïense geologen al veel onderzoek gedaan naar alle grondstoffen in de ondergrond. "Die onderzoeken gaan terug tot in de communistische periode. Er is een heel gedetailleerde inventaris opgemaakt over alle grondstoffen die zijn ontdekt."
Al ging de meeste aandacht wel naar mangaan, ijzer, titanium en uranium. "Omdat Oekraïne een mijnbouwland is en de industrie vooral gericht was op de staalindustrie. Er was weinig aandacht voor de kritische grondstoffen die nu van belang zijn. We weten dat die chemische elementen aanwezig zijn, maar het is niet duidelijk over hoeveel grondstoffen het gaat."
Meer onderzoek nodig
De Amerikaanse president beweert wel dat er 500 miljard dollar aan die zeldzame grondstoffen valt te verdienen. "Daar is meer onderzoek voor nodig", vindt Dewaele. "Misschien heeft Trump meer informatie, maar voorlopig is het toch onzeker dat er zoveel miljarden dollars aan grondstoffen aanwezig zijn."
Ook uit de inventaris van de Oekraïense geologen blijkt dat men niet weet hoeveel zeldzame aardmetalen in de ondergrond zitten. "Met de gekende metalen die er zijn, kan men ook al veel geld ophalen. Maar ik heb geen idee waar die 500 miljard dollar van Trump vandaan komt. Maar het is zeker een beloftevol gebied. Als je daar miljarden dollars in investeert, kan je er misschien ook miljarden dollars uithalen."
Zelenski wou dan ook lange tijd geen deal sluiten over die grondstoffen, omdat er meer onderzoek nodig is. "Er kunnen veel zeldzame aardmetalen onder de grond liggen, maar dat kan ook even goed tegenslaan. Het zou dan heel spijtig zijn om die grondstoffen onder de waarde te verkopen."
Bovendien moet het rendabel zijn om de grondstoffen naar boven te halen, voegt professor internationale politiek Thijs Van de Graaf toe. “Je kan er niet zomaar met een kruiwagen naartoe rijden en goudstaven uit de grond halen die meteen veel waard zijn. Áls er al goede voorraden zijn, dan duurt het nog 10 tot 15 jaar vooraleer de ontginning kan starten en de inkomsten binnenstromen.”
Welke metalen liggen op Russisch bezet gebied?
En er is nog een ander probleem. Een deel van die grondstoffen bevinden zich op gebied dat Rusland bezet heeft. "Al is het wel een groot voordeel dat het interessantste gebied met kritische grondstoffen nog aan de Oekraïense kant van de frontlijn valt."
Aardolie, aardgas en mangaanafzettingen vallen aan de Russische kant van de frontlijn. "Maar de ondergrond van Oekraïne bestaat uit verschillende grote delen. Dus heel het land beschikt over rijke grondstoffen."
Is dat rijke gebied aan grondstoffen dan ook een van de redenen van Rusland om Oekraïne te veroveren? "Geologisch is dat zeker interessant. Niet alleen voor Rusland. Europa heeft vlak voor de oorlog nog een samenwerking afgesloten over die grondstoffen."



