'Verloren dochter' Van Peel is terug, de andere partijen zijn gewaarschuwd

De voorzitter van Vooruit, Conner Rousseau, keert, op enkele dagen van 1 mei, terug naar de periode van de regeringsonderhandelingen. Toen klonk het keer op keer dat er nooit een regeerakkoord zou volgen zonder een bijdrage van de sterkste schouders. Die waarschuwing herhaalt Rousseau nu opnieuw, nu met de val van de regering in het vooruitzicht.

“Iedereen gaat zijn deel moeten doen. En de meerwaardebelasting is daarbij cruciaal. Als men dat principe loslaat, dan laat men de regering vallen. Als men keer op keer de lasten maar naar één groep doorschuift, dan stopt het project van deze regering. Dat is geen dreigement...”, zo klinkt het in Het Nieuwsblad.

In De Zevende Dag is de kersverse voorzitter van de N-VA, Valerie van Peel, er als de kippen bij om Rousseau te waarschuwen voor de gevaren van de vorige Vivaldi-regering. “Het heeft geen zin dat voorzitters grote uitspraken doen of veto's stellen in de pers. Je moet gewoon aan tafel gaan en samen vooruit geraken." Het zinnetje met de koppeling aan de val van de regering is er, volgens Van Peel, “te veel aan”.

De voorzitter van Vooruit verwerpt ook het ontwerp van minister van Financiën, Jan Jambon, over die meerwaardebelasting. Er kan geen vrijstelling zijn voor wie zijn aandelen tien jaar bijhoudt, zoals dat in het ontwerp van Jambon staat.

“Het regeerakkoord moet gerespecteerd worden. Daar staat die vrijstelling niet in. Punt. Als men de meerwaardebelasting wil uithollen om een paar rijke families te beschermen, zal er ook niet veel kunnen gebeuren op het vlak van de pensioenen of arbeidsmarkt", zegt Rousseau in De Tijd. “Wie plots vindt dat de superrijken geen inspanningen moeten doen, die doet de regering vallen”, vulde hij nog aan in de studio van VTM Nieuws.

Maar ook daar zet de nieuwe N-VA-voorzitter het standpunt van haar partij naast. “Het begrotingstekort dat moet overbrugd worden is van die aard dat de sterkste schouders inderdaad hun deel moeten doen, maar de middenklasse betaalt al voldoende belastingen, en die moet je dus ontzien. En dat is wat de regering moet betrachten.” Of dat met de vrijstelling voor 10 jaren moet gebeuren, laat Van Peel nog in het midden. Maar het is ook duidelijk wat het standpunt van de N-VA is.

Ondanks de forse taal vindt de socialistische partij, aan de vooravond van 1 mei, weinig genade in de ogen van de socialistische vakbond. “De grootste slachtoffers van het beleid zijn mensen die het al moeilijk hebben. Ik begrijp niet hoe een socialistische partij daarin kan meegaan. Dus ja, ik ben kritisch voor Vooruit.”

Het wordt, volgens Bert Engelaar, de topman van het ABVV, de moeilijkste 1 mei die hij zal gekend hebben. Want op die dag staan partijvoorzitter en vakbondsvoorzitter traditioneel samen op het podium. Met andere klemtonen. Want volgens Engelaar is Vooruit te braaf voor de N-VA: “Ik begrijp dat je als coalitiepartner loyaal moet zijn, maar het gaat te ver. Vandaar dat ik nooit in deze regering zou gestapt zijn.”

Valerie Van Peel is dit weekend op de partijraad van de N-VA verkozen met 96 procent van de stemmen, er waren geen andere kandidaten. Dat leverde op sociale media vooral lachende gezichten op, want niet alleen heeft de partij eigenlijk weer een voorzitter; de verloren dochter Van Peel is ook helemaal terug.

De beelden van haar afscheidsdansje, drie jaar geleden met Bart De Wever, zorgt in De Zevende Dag nog voor enige gêne, Van Peel stamelt dat “dat de manier is voor Bart De Wever om emotionaliteit te tonen”. Maar voor de rest heeft Van Peel haar taak al ten volle opgenomen door de standpunten van haar partij te vertolken. 

Voor haar moet de N-VA een “gemeenschapsvormende partij zijn die harde maatregelen durft te nemen, maar niemand wil achterlaten”. Zij wil een brede volkspartij die ook dossiers van ”mensen die geen lobbygroep of vakbond hebben” wil behartigen. Zelf noemt ze kwetsbare kinderen of asbestslachtoffers. Dat betekent dat de CD&V- die andere gemeenschapsvormende partij- wel achterom mag beginnen te kijken.

Maar Van Peel moet misschien beginnen met de eigen N-VA bij de les te houden. Van het grote principe om de begroting op orde te krijgen (wij gaan het rotten stoppen), blijft nu al niet veel meer over. Het federale begrotingstekort loopt dit jaar al op tot 4 procent van het bbp of 25,5 miljard euro. België zit niet op koers om het deficit onder de 3 procent van het bbp te krijgen tegen 2029. Het tekort is meer dan 8 miljard groter dan in 2024. Voor een regering onder leiding van de N-VA die het "rotten ging stoppen", is dit geen goede start. 

In De Zevende Dag stelde Van Peel nog dat “de centrumrechtse lijn” -en dat is de koers die haar partij vaart- “de meest sociale lijn is die zij kent”. Van Peel vindt dat links wel sociaal óógt, maar dat kan ze niet altijd afleiden uit de maatregelen die links voorstelt. Het antwoord van Raoul Hedebouw van de PVDA, ook in De Zevende Dag, is glashelder: “De N-VA is een kille koude partij.” Donderdag is het de 1e mei, en morgen is er, als opwarmer, nog een nationale actiedag gepland.

De N-VA heeft dus weer een stem buiten de regering. Want Bart De Wever spreekt alleen nog als regeringsleider, net als Matthias Diependaele. Het standpunt van de N-VA werd de laatste weken vooral vertolkt door de fractieleider in de Kamer, Axel Ronse, die dat met veel humor en overtuiging deed.

Maar nu is er weer een échte voorzitter die met de andere voorzitters in debat kan gaan. In De Zevende Dag deed Van Peel dat al tegenover Conner Rousseau (“Hebben we als voorzitters dan niks geleerd van de Vivaldi-regering?”) en tegenover de vraag van CD&V-voorzitter Mahdi om Palestina als land te erkennen (“Wat daar gebeurt, is gruwelijk, maar dat los je niet op met grote uitspraken”). 

Het enige nadeel is dat Van Peel geen parlementslid is, terwijl op dit moment het debat tussen oppositie en meerderheid zich vooral in het parlement (weliswaar vooral de Kamer) afspeelt. In de Kamer zal dus Axel Ronse de stem van de N-VA moeten blijven vertolken, tegenover Paul Magnette, Raoul Hedebouw, Georges-Louis Bouchez en Sammy Mahdi. De reactie van Van Peel zal vanop de publiekstribune komen.