Een parlement op steroïden

In het parlement heerst daardoor tegenwoordig op donderdagmiddag, tijdens het traditionele vragenuurtje, een Latijnse sfeer. In vergelijking met de vorige legislatuur kun je spreken van een 'parlement op steroïden', met partijvoorzitters die "niet meer op de laatste rij van de banken zitten", zoals CD&V-voorzitter Sammy Mahdi in De Zevende dag opmerkte, maar die zich volop in het debat mengen. 

Dat geanimeerde debat wordt ook in de pers voortgezet. Zo liet PS-voorzitter Magnette zich dit weekend interviewen in De Standaard en Het Nieuwsblad. In de ene krant noemt Magnette de Franstalige onderhandelaars Georges-Louis Bouchez van de MR en Maxime Prévot van Les Engagés "naïef", "voor de gek gehouden door Bart De Wever" en "compleet misleid".

Met als argument dat de N-VA-politicus onder hun neus een grote staatshervorming voorbereidt die uiteindelijk zal leiden tot een verzwakte positie van de Franstaligen. "Ze verhogen de rekening voor de Franstaligen, zodat we op een dag zelf komen vragen om een nieuwe financieringswet." Volgens Magnette voert de regering De Wever "het meest rechtse beleid sinds de stakingen van de jaren 60".

Opvallend is ook dat de particratie ongegeneerd aanwezig is in het parlement. Het zijn partijvoorzitters als Bouchez (MR) en Mahdi (CD&V), die de meerderheid verdedigen tegen de oppositie.

Een voorbeeld: PS-parlementslid Ridouane Chahid vindt de verantwoordelijkheid van voorzitters groter dan die van de bevoegde ministers. "Een partijvoorzitter die onder Arizona bevoegd was voor Justitie, voor Binnenlandse Zaken onder Vivaldi, en voor Justitie onder de Zweedse regering. Wat heeft u gedaan om de problemen op het gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken op te lossen?" Zo wordt partijvoorzitter Mahdi (en niet de 3 ministers) verantwoordelijk gesteld voor het falende veiligheidsbeleid in Brussel.

Bovendien -en dat is een opluchting- is de historische constructiefout van de 2 laatste (volwaardige) regeringen, waarbij de grootste partij niet de premier leverde, rechtgezet. Bart De Wever is de leider van de grootste partij van de coalitie en dat geeft hem een logische macht.

Eventuele tussenkomsten van andere partijvoorzitters worden niet meteen geïnterpreteerd als de aanval van schaduwpremiers op de premier, en de premier kan zelfs toegeven dat hij een fout maakte (dat hij bijvoorbeeld té voortvarend was in het debat over de meerwaardebelasting) zonder dat het lijkt alsof hij is teruggefloten door één van zijn coalitiepartners. 

Alle elementen samen zorgen voor geanimeerde debatten in de Kamer, vaak ook met een inhoudelijke insteek. Het is, als journalist, op donderdagmiddag weer leuk toeven op de perstribune.

Zo maakten, tijdens dat vragenuurtje, in een opvallend één tweetje, premier De Wever en MR-voorzitter Bouchez brandhout van de houding van de PS in Brussel. De premier zei letterlijk dat na 8 maanden onderhandelen zonder regering "de sketch nu wel mag stoppen".

Wat er intussen alvast gestopt is, is de formatieopdracht van de Franstalige liberaal David Leisterh. "Na 8 maanden moet ik vaststellen dat de standpunten van de verschillende partijen ondanks alle inspanningen en geduld niet toelaten om een meerderheid te vormen", schrijft Leisterh in een persmededeling.

Leisterh zet dus een stap opzij. Hij wil dat de PS het stokje overneemt. "Als initiatiefnemer van een veto tegen de partij van de premier (de N-VA, red.) is het onvermijdelijk dat de tweede partij in het Brussels Parlement - de PS, dus - haar verantwoordelijkheid neemt."

De MR probeert de PS te dwingen haar verantwoordelijkheid op te nemen, maar de PS, onder leiding van Ahmed Laaouej, lijkt niet van plan het formatiestokje over te nemen. En de PS wordt gered door Christophe De Beukelaer (Les Engagés) en Elke Van den Brandt (Groen) die aan een informatieopdracht beginnen.

"Onze missie is duidelijk", aldus De Beukelaer en Van den Brandt. "Voldoende democratische partijen rond de onderhandelingstafel brengen om een Brusselse regering te vormen."

Daarmee zet de Nederlandstalige formateur Van den Brandt een stap terug, om samen met een Franstalige informateur proberen voldoende partijen samen te brengen. En daarmee doorbreken de 2 informateurs ook de traditionele manier van werken in Brussel: aan beide kanten van de taalgrens een meerderheid op de been proberen te brengen.

Bovendien was de MR van Bouchez niet op de hoogte van dit initiatief. Omdat de PS kan blijven "ontsnappen", reageert Bouchez geïrriteerd op sociale media. "Wat een slechte sketch... als bij toverslag komen er nog geen 10 minuten later 2 bemiddelaars tevoorschijn! Worden mensen niet een beetje belachelijk gemaakt?"

De MR wilde het formatiestokje laten vallen, in een poging om duidelijk te maken dat de PS geen verantwoordelijkheid neemt, om vervolgens David Leisterh zelf weer het stokje op te laten rapen. Maar dat plannetje is nu doorkruist door de 2 "informateurs". Hopelijk kunnen zij realiseren wat acht maanden onmogelijk bleek: het vertrouwen tussen de Brusselse partijen herstellen. En Leisterh? Die mag voor de 2 informateurs het stokje daarna weer oprapen.

In de kranten dit weekend ook een debat tussen Open VLD-voorzitter Eva De Bleeker in De Zondag, en Vincent Stuer, lid van het partijbureau, in De Morgen. Zijn analyse van de partij is bekend: "Eva De Bleeker heeft als voorzitter weinig kaarten om mee te spelen. Je kunt de naam veranderen en wat ideeën lanceren, maar de kiezer gaat blijven zeggen: wacht even, dat zijn nog altijd dezelfden."

Voorzitter De Bleeker krijgt dan ook de vraag of haar "nieuwe verhaal geloofwaardig gebracht kan worden door kopstukken zoals Van Quickenborne, De Croo en Rutten?" Ze antwoordt enigszins ontwijkend dat de media altijd focussen op deze 3, maar dat er ook andere mensen in de parlementen en de partij zitten. Op de vraag of zij, als voorzitter, dan gevraagd heeft aan die 3 om een stap opzij te zetten. "Neen", zegt De Bleeker. "Dat is trouwens ook niet aan een partijvoorzitter om te vragen."

De conclusie van Stuer is hard. Hij vindt dat de Open VLD deel had moeten uitmaken van de regering De Wever. "Het enige wat mis is met de regering-De Wever, is dat wij er niet in zitten, simpelweg omdat we niet eens geprobeerd hebben de kiezer te overtuigen. Dáár had je geloofwaardig een nieuwe, centrumrechtse Open VLD kunnen opbouwen."

Het is wachten intussen op een overnamebod van Georges-Louis Bouchez. Een MR Vlaanderen zou misschien een nieuwe frisse wind door de liberale rangen kunnen doen waaien. Zonder overnamebod zou het einde wel eens snel dichterbij kunnen komen. Maar tenzij de leden van de MR Vlaanderen dan tot de meerderheid toetreden, heeft Bouchez op dit moment geen enkele reden om een zieltogend oppositieschip weer op te tuigen.