Help, mijn kind vapet: hoe ga je om met tieners die (experimenteren met) vapen?  

Sinds begin dit jaar zijn wegwerpvapes verboden in ons land, als eerste land in Europa. Maar toch blijft de populariteit groot. Uit een rondvraag van Pano bij 223 middelbare scholen in Vlaanderen en Brussel blijkt dat 4 op de 5 scholen het vape-gebruik het afgelopen jaar verder zagen toenemen. Ongeveer evenveel scholen ervaren dat als een probleem.

Een evolutie waar experts zich zorgen over maken. Want vapes bevatten de uiterst verslavende stof nicotine. “Dat doet vrezen dat we straks een heel jonge nicotine-verslaafde generatie creëren", zegt kankerexpert Filip Lardon (Universiteit Antwerpen). "Dan hebben we misschien wel het risico dat die straks teruggrijpen naar de echte sigaret.”

Dat vapes zo populair zijn bij jongeren, is misschien ook niet zo verrassend. De vapes komen in talloze kleurtjes met verschillende smaakjes. Tieners tasten bovendien graag hun grenzen af. Maar hoe kan je daar als ouder mee omgaan? 

Als je nog geen concrete reden tot bezorgdheid hebt, is het niet nodig om je kind uitgebreid te bombarderen met informatie en waarschuwingen, zegt Sara De Meyer, afdelingshoofd verslavingszorg van het Antwerps Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg, CGG Vagga.

“Integendeel, je kind kan zo net nieuwsgieriger worden. Ga eerder op een rustig moment het gesprek aan over middelengebruik (ook roken, alcohol,…) in het algemeen. Pols hoe je kind hier tegenover staat.”

Ook kan je concrete aanleidingen gebruiken om het gesprek aan te gaan, bijvoorbeeld een nieuwsbericht op tv. “Je maakt het thema op die manier bespreekbaar en uit de reactie van je kind kun je al veel afleiden”, zegt De Meyer.

Heeft je kind vragen over vapen, vertrek dan vanuit wat hij of zij al weet. “Vul aan en corrigeer eventueel verkeerde verwachtingen over gebruik of effecten”, adviseert Hanna Peeters van VAD. “Ga indien nodig samen op zoek naar meer info. Blijf met je puber in contact. Praat met hen, luister naar hen en bespreek ook hoe je kunt omgaan met emoties.”

Ook hier adviseren experts om in de eerste plaats het gesprek aan te gaan met je tiener, maar niet op een beschuldigende manier. Ga niet op zoek naar bewijzen, maar vertel over je vermoedens of over wat je hebt gezien. 

Geef duidelijke grenzen aan: maak afspraken, en zorg dat je die consequent nakomt. Moedig je kind aan om te stoppen en schakel hier desnoods hulp bij in. Je vindt hierover meer informatie op TABAKSTOP . 

“In België hebben we het geluk dat we tabakologen hebben. Dat zijn erkende gezondheidswerkers, apothekers, artsen, verpleegkundigen die een bijzondere cursus hebben gevolgd om mensen te doen stoppen met roken”, raadt kankeronderzoeker, Filip Lardon van de Universiteit Antwerpen aan.  

De aanpak is hier grotendeels hetzelfde als bij gewone vapes: ga het gesprek aan op een rustige manier, adviseert Sara De Meyer.

“Stel grenzen en maak afspraken. Maar ga ook na: waarom doet je tiener dit? Gewoon omdat het fijn is, om te ontspannen? Of omdat hij/zij stress of vervelende emoties probeert te ontvluchten? Hoe kun je dat op een andere manier doen? Speelt groepsdruk een rol? Blijf in contact met je kind en laat voelen dat je er voor hem of haar bent.”

Als je je zorgen maakt of problematisch gebruik vermoedt, kun je terecht bij een Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg in je buurt, geeft Sara De Meyer nog aan. Daar worden vroeghulptrajecten voor tieners aangeboden: laagdrempelige, kortdurende hulp onder professionele begeleiding. Je wordt er ook als ouder begeleid.