Via sociale media kan je snel in aanraking komen met berichten die eetstoornissen promoten. Zeker kinderen en jongeren met (een gevoeligheid voor) een eetstoornis zijn hier kwetsbaar voor. Hoe kan je jouw sociale media veiliger maken? En wat kunnen familie en vrienden doen? Enkele tips.
Hoe kan je jouw sociale media veiliger maken? Tips voor jongeren (met een eetstoornis) en hun omgeving
Dorien Vanmeldert
Gepubliceerd:
Uit onderzoek van onze checkredactie blijkt dat je op TikTok en Instagram binnen het uur in aanraking kan komen met video's die extreem afslanken aanmoedigen. Jongeren met een eetstoornis en psychiaters roepen socialemediabedrijven op om de algoritmes veiliger te maken. Ook Vlaams minister van Welzijn, Caroline Gennez, pleit voor een strenger beleid.
Wat kan je intussen zelf doen? We bundelden tips van psychiaters, experten en ervaringsdeskundigen.
Tips voor jongeren
Ontvolg en blokkeer
"Wat mij echt heeft geholpen, is accounts die me triggeren ontvolgen en eventueel zelfs blokkeren", vertelt Ashley Hanssens. Ze is verpleegkundige en is herstellende van atypische anorexia nervosa, een vorm van anorexia waarbij iemand aan alle gedragskenmerken van anorexia nervosa heeft behalve ondergewicht.
"Je kan ook berichten en accounts rapporteren", vult ze aan. "Maar weet dat TikTok en Instagram die video's niet altijd verwijderen of rekening houden met je melding."
Zoek positieve accounts op
Ashley raadt aan om accounts en berichten op te zoeken die je gelukkig maken en positiviteit uitstralen. "Ik zoek bijvoorbeeld video's op over dansen of paarden, omdat ik zelf een paardenliefhebber ben."
Las een pauze in
Als sociale media je meetrekken in een negatieve spiraal, kan het helpen om een pauze in te lassen. "Soms kan het helpen om die apps en zelfs je smartphone even links te laten liggen", vertelt Charline Denys, psychiater op de afdeling voor eetstoornissen op Campus Gasthuisberg in Leuven. "Neem je smartphone bijvoorbeeld niet overal mee naartoe, of verwijder even je accounts en zie hoe het voelt om offline te zijn."
Praat erover
Merk je dat het moeilijk is om zelf bovenstaande stappen te zetten? Of dat je sociale media overweldigend vindt? Praat er dan over met iemand die je vertrouwt, een vriendin, ouder, broer, begeleider of leerkracht... Zij kunnen je helpen om je relatie met sociale media te verbeteren.
Bekijk: Ashley en Mirthe getuigen over hoe sociale media hun eetstoornis beïnvloeden.
Tips voor ouders en omgeving
Niet verbieden, maar erover praten
"Verbieden werkt averechts", zegt An Vandeputte van kenniscentrum Eetexpert. "Praat met je kind over sociale media, ook hoe je het zelf gebruikt, wie je volgt en wat het met je doet. Vraag je kind of je eens kan meekijken. Niet vanuit een controlerende functie, maar met een nieuwsgierige blik. Stel vragen als "Wat zoek je zoal op? Wie vind je leuk om te volgen? Welke websites bezoek je vaak?" Vraag hen ook niet alleen naar hun fysieke vrienden, maar ook naar onlinevrienden."
Dat gesprek start je best zo vroeg mogelijk op, klinkt het bij Sofie Crommen, kinderpsychiater en voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Kinder- en Jeugdpsychiatrie. "Vraag je kinderen hoe ze zich voelen bij de berichten en filmpjes die ze zien. Als dat negatieve gevoelens zijn, omdat ze zichzelf bijvoorbeeld vergelijken met anderen, kan je hen helpen daarmee om te gaan."
Maak afspraken
"We adviseren kinderen en ouders om afspraken te maken over socialemediagebruik. Hoeveel uren per dag mag je erop spenderen en wanneer precies?", aldus Crommen.
Wees een "body buddy"
"Sociale media veroorzaken geen eetstoornissen, maar versterken wel een gevoel van lichaamsontevredenheid", zegt An Vandeputte. "Daarom is het belangrijk dat je als ouder of omstaander een goede "body buddy" bent. Probeer op een positieve manier te praten over je eigen lichaam en dat van anderen. Help kinderen hun eigen lichaam en de werking ervan te appreciëren en te verzorgen. Het is ook belangrijk om jongeren kritisch te laten kijken naar schoonheidsidealen en algoritmes."
"Leg als ouder of omstaander ook uit dat schoonheid veel meer is dan alleen de buitenkant", vult Sofie Crommen aan. "Trek dat plaatje open en stimuleer gesprekken over persoonlijkheden en wat mensen doen in het dagelijkse leven."
Toezichtsfunctie
Zowel Instagram als TikTok geven ouders de optie om toegang te krijgen tot het account van hun minderjarige kind. Via die functie kan je aanpassen wat je kind kan opzoeken, wie reacties kan achterlaten op hun video’s, welke soort video's ze wel of niet kunnen bekijken... Als je die functie wil gebruiken, raden experten aan om dat in samenspraak met je kind te doen en goed uit te leggen waarom.
Meer tips? Check dan de informatie van kenniscentrum Eetexpert voor jongeren , ouders , jeugd- en welzijnshelpers en het onderwijs .
