Welke hinder zal er zijn door de algemene staking? Dit weten we

De NMBS verwacht hinder door de staking. 1 op de 2 IC-treinen zullen niettemin rijden. Verder rijden 1 op de 3 L- en S-treinen, en bijna geen P-treinen (maar de studententreinen op zondag zullen wel nog rijden). In het grootste deel van de provincie Luxemburg en het zuidelijke deel van Namen zullen er geen treinen zijn.

Ook bij De Lijn zal er hinder zijn. In heel Vlaanderen zullen maandag gemiddeld slechts de helft van alle bussen en trams rijden. In de provincie Antwerpen zullen 4 op de 10 bussen en trams rijden. In Oost-Vlaanderen zullen dat 2 op de 3 bussen, in Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen de helft, in Limburg 4 op de 10.

In de stad Antwerpen rijdt een kwart van de bussen en trams, in Gent is dat 45 procent. Ook rijden slechts 3 op de 10 Kusttrams. Op de halte- en lijnpagina's op website en de app van De Lijn zijn voor maandag trouwens alleen nog de ritten te zien die zullen rijden. Ritten die niet rijden, worden dus niet meer getoond.

Zware hinder zal er ook zijn bij MIVB, net als bij de actiedagen van de vakbonden halfweg januari en februari. Maar hoe groot die precies zal zijn, is moeilijk te voorspellen.

De directie probeert met het werkwillige personeel minstens een deel van het Brusselse tram-, metro- en busnet te bedienen (vooral de grote assen waar het meeste reizigers gebruik van maken). Maar de MIVB raadt reizigers ook aan een alternatief te zoeken voor hun verplaatsingen in Brussel. 

Ook enkele veerdiensten zullen onderbroken zijn. Op de Schelde was de veerdienst Kruibeke-Hoboken vanaf zondagavond onderbroken, terwijl de veerdienst tussen Bazel en Hemiksem maandag vanaf 7 uur niet zal varen. Het Sint-Annaveer in Antwerpen blijft wel gegarandeerd tijdens de piekmomenten en blijft ook daartussen frequent varen. Op het kanaal Gent-Terneuzen zal de veerdienst in Terdonk maandag niet opstarten. Er is wel een alternatief, met de veerdienst in Langerbrugge.

De directie van Bpost wil er alles aan doen om de hinder te beperken en maakt zich sterk dat dat ook gaat lukken. De vakbonden zijn alvast niet van plan om de grote postsorteercentra te blokkeren met stakersposten: niet in Vlaanderen en naar verluidt ook niet in Wallonië. 

De bedeling van brieven en pakjes kan wel een beetje vertraging oplopen door de staking, maar veel minder dan bij de recente staking in Wallonië tegen de reorganisatie van de postrondes. Overigens roept ook de liberale vakbond bij de post, anders dan ACLVB nationaal, op om te staken.

Op Brussels Airport, in Zaventem, leggen veel werknemers van het veiligheidspersoneel en bij de afhandelaars het werk neer. Daardoor zullen er op 31 maart geen passagiersvluchten vertrekken. Er waren bijna 250 vertrekkende vluchten gepland. 

En ook de aankomende vluchten zullen hinder ondervinden van de staking. Passagiers die maandag landen op Brussels Airport kunnen de laatste informatie over hun vlucht best controleren bij hun luchtvaartmaatschappij of via de website van de luchthaven.

Brussels Airlines zal maandag ook amper vliegen. De luchtvaartmaatschappij schrapt alle vertrekkende vluchten en ook de meeste aankomende vluchten, op een tiental na uit onder meer Duitsland, Italië en Spanje. Op een gewone dag plant Brussels Airport alles samen een 200 vluchten. Vorige week al konden reizigers die zouden vliegen op 31 maart hun vlucht omboeken of hun geld terugvragen.

Op de luchthaven van Charleroi worden door de staking alle vluchten geannuleerd, zowel de vertrekkende als de aankomende vluchten. Wegens een tekort aan personeel kan de veiligheid van de operaties niet verzekerd worden, klinkt het. Passagiers die van plan waren om te vliegen op 31 maart, kunnen hun vlucht omboeken of hun geld terugvragen. 

Ook op vrachtluchthaven Brucargo op Zaventem verwachten de vakbonden hinder door de staking. Ze rekenen erop dat veel werknemers die daar de vliegtuigen laden en lossen het werk gaan neerleggen. Daar komt nog bij dat veel moslims onder de werknemers mogelijk thuisblijven om het Suikerfeest te vieren. 

Op de verschillende luchthavens zullen ook de douaniers meestaken. Dat geldt trouwens ook voor de douaniers in de havens (zie hieronder).

Het ziet ernaar uit dat de havens van Antwerpen, Gent en Zeebrugge komende maandag niet helemaal zullen platliggen, zoals meestal wel het geval was bij vorige stakingen. De havenarbeiders gaan niet 24 uur lang staken. Ze houden per ploeg of shift alleen werkonderbrekingen van één uur. 

Het ziet ernaar uit dat de loodsen wel in groten getale het werk neerleggen. Het is afwachten wat daarvan de precieze impact zal zijn. Zondagavond al konden verschillende schepen niet in- of uitvaren. Om 20.15 uur lagen er 34 schepen te wachten. Daarmee is sowieso de hele logistieke keten in de havens ontregeld. 

De vakbonden die de dokwerkers vertegenwoordigen, kiezen bewust niet voor een algemene staking, maar voor een gerichte actie. Ze wijzen erop dat er nog veel onzekerheid is over de uitvoering van het regeerakkoord en over de impact van de geplande hervormingen op de havenarbeiders. Ze willen het stakingswapen niet te vroeg inzetten, maar op het juiste moment om maximale impact te hebben.

Uit een bevraging van Arteveldehogeschool bij ruim 1.100 leerkrachten blijkt dat 1 op de 5 bevraagde leerkrachten maandag zal staken. De overgrote meerderheid zal dus gewoon voor de klas staan.

In het vrij onderwijs zal de impact van de staking maandag sterk verschillen van school tot school, zo blijkt uit een kleine steekproef van Katholiek Onderwijs Vlaanderen. Globaal gezien is de actiebereidheid van de leerkrachten op 31 maart kleiner dan op 13 januari (toen veel leerkrachten kwamen betogen in Brussel). 

In de basisscholen staken meer leerkrachten dan in de secundaire scholen. Sommige basisscholen sluiten, andere zijn gewoon open. In de secundaire scholen lijkt de impact beperkt en vooral veroorzaakt door stakingen bij het openbaar vervoer, waardoor leerlingen soms moeilijk op school geraken. De meeste scholen kunnen de examens die ze organiseren dan ook laten doorgaan. Sommige scholen passen hun planning licht aan.

In het gemeenschapsonderwijs (GO!) wisselt het beeld ook sterk van school tot school, blijkt uit een eigen kleine steekproef. Globaal genomen lijkt de impact van de staking min of meer vergelijkbaar met 13 januari. In de basisscholen is de impact duidelijk groter dan in de secundaire scholen

Als scholen sluiten, voorzien ze meestal in opvang voor de leerlingen. De basisscholen werken vaak met kleinere teams, waardoor ze de afwezigheid van stakende leerkrachten soms ook moeilijker kunnen opvangen.

Ook in de stedelijke en gemeentelijke scholen lijkt de actiebereidheid van de leerkrachten min of meer even groot als op 13 januari. Dat blijkt uit een steekproef van de Onderwijsvereniging van Steden en Gemeenten. Zowat 6 op de 10 stedelijke en gemeentelijke scholen zullen geen of nauwelijks impact ondervinden van de staking. 

Ruim 3 op de 10 scholen sluiten op 31 maart, maar voorzien in opvang voor de leerlingen. En minder dan 1 op de 10 scholen sluit zonder in opvang te voorzien. 

De impact in de zorgsector blijft over het algemeen beperkt. In 150 zorginstellingen zijn ludieke acties en hier en daar ook werkonderbrekingen gepland. In de woonzorgcentra wordt vrij weinig hinder verwacht.

In sommige ziekenhuizen zullen er afdelingen op minimumbezetting draaien en kunnen niet-dringende ingrepen worden uitgesteld, maar lang niet altijd. Op 2 Vlaamse ziekenhuizen na moet nergens personeel worden opgevorderd om de minimumbezetting te verzekeren. 

Wel zou de staking zich kunnen laten voelen in de stedelijke kinderopvang. In Antwerpen bijvoorbeeld zijn 8 stedelijke crèches volledig gesloten. De andere 5 zijn open, met enkele leefgroepen. Over de impact in Gent hebben we nog geen duidelijkheid.

Onder meer bij de VDAB zal de actiedag zich laten voelen, maar het is nog niet duidelijk of er ook echt kantoren zullen moeten sluiten. Het personeel is niet verplicht om vooraf te laten weten of ze staken. 

Bij de lokale besturen kan er ook gestaakt worden. Doorgaans is er meer stakingsbereidheid in de grotere steden dan in de kleine. Voor de algemene dienstverlening checken mensen best de website van de eigen gemeente. 

Sommige steden verwachten daardoor ook impact op de huisvuilophaling. In Hasselt worden sommige ophaalrondes uitgesteld, in Antwerpen krijgen mensen de raad om hun afval pas bij de volgende ophaling buiten te zetten. 

Bij de politie worden geen grote problemen verwacht. 

In de gevangenissen wel: daar wordt de minimumbezetting op verschillende locaties niet gehaald.

Er wordt vooral gestaakt in grotere bedrijven, veel meer dan in kmo's. De vakbonden plannen stakersposten aan grote bedrijven in industriële sectoren, zoals de metaalverwerkende nijverheid, de chemische industrie en de voedingsnijverheid, en verder ook aan transportbedrijven. Daardoor kunnen sommige bedrijven ook helemaal dichtgaan of platliggen, maar dat is lang niet altijd het geval. 

Met stakersposten willen de vakbonden werkwilligen in de regel informeren over hun acties, maar niet verhinderen om aan de slag te gaan. Maar werkgevers houden er toch rekening mee dat hier en daar bedrijven en kruispunten geblokkeerd zullen worden. 

In de distributie is er grote actiebereidheid bij warenhuisketen Carrefour. Winkels in eigen beheer kunnen (een paar uur) gesloten blijven, vooral in het Antwerpse en het Gentse. Dat kan ook het geval zijn bij sommige winkels van onder meer Lidl, Action en Mediamarkt. 

Bij Colruyt en Delhaize verwachten ze weinig impact. Alle winkels van Delhaize zijn nu trouwens in handen van zelfstandige uitbaters en daar hebben de vakbonden veel minder een voet tussen de deur. De distributiecentra van Delhaize blijven wellicht wel dicht.