Als het aan Vlaams minister van Justitie Zuhal Demir (N-VA) ligt, krijgen de komende tweeënhalf jaar 4.000 veroordeelde daders extra een enkelband. Die mensen zouden eigenlijk in de cel moeten zitten, maar lopen momenteel vrij rond wegens plaatsgebrek in de gevangenissen. Demir zegt haar federale collega Annelies Verlinden (CD&V) zo wat meer tijd te willen geven om dat probleem op te lossen.
Vlaams minister Demir wil 4.000 veroordeelde daders enkelband geven: "Wij bieden aan om federale shit tijdelijk op te kuisen"
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Midden februari zaten er 13.538 mensen in de Belgische gevangenissen, terwijl er eigenlijk maar een dikke 11.000 plaatsen zijn. Volgens de overheidsdienst Justitie is die overbevolking onder meer te wijten aan de uitvoering van de kortere celstraffen (tot 3 jaar), een maatregel die sinds september 2022 van kracht is.
Dus om die overbevolking aan te pakken, zijn vandaag 3.400 kortgestraften ironisch genoeg weer 'on hold' gezet. En dat is ook geen goede oplossing, vindt Vlaams minister van Justitie Zuhal Demir (N-VA), want daardoor lopen duizenden veroordeelde daders vrij rond die, zo zegt ze, "ongemoeid hun criminele carrière kunnen verderzetten". De prognose is dat dat aantal maand na maand zal stijgen: naar bijna 5.000 in mei en 6.400 in juli.
Federaal minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) had daarom vorige maand zelf al voorgesteld om zulke kortgestraften weer vaker een enkelband te geven. Alleen is dat een bevoegdheid van de deelstaten. Demir reageerde aanvankelijk gepikeerd en afwijzend, maar komt nu toch met een eigen voorstel, zij het tijdelijk, "om die federale shit op te lossen".
Voorwaarden
Concreet wil Vlaanderen de komende twee en een half jaar 4.000 extra daders die momenteel vrij rondlopen een enkelband omdoen en onder elektronisch toezicht plaatsen. "Dit is een zware operatie, maar we moeten dit tijdelijk doen voor de veiligheid van Vlaanderen. In die periode kan de federale Justitie haar gevangeniscapaciteit uitbreiden en de illegale gevangenen terugsturen."
We gaan goed kijken aan wie dat wordt toegewezen. Bijvoorbeeld bij intrafamiliaal geweld is het de logica zelve dat een veroordeelde niet thuis mag zitten met een enkelband
Vlaams minister van Justitie Zuhal Demir (N-VA)
Onder voorwaarden weliswaar: "Eén: boter bij de vis. Er is prefinanciering, maar die hapert op dit moment. Wij willen die middelen van het federale niveau op voorhand krijgen. Het gaat ongeveer over 18 miljoen euro."
"Een tweede voorwaarde is dat er geen oneigenlijk gebruik is van die enkelbanden. We gaan goed kijken aan wie dat wordt toegewezen. Bijvoorbeeld bij intrafamiliaal geweld is het de logica zelve dat een veroordeelde niet thuis mag zitten met een enkelband. Ook zij die hun voorwaarden schenden gaan we niet opnieuw met een enkelband thuis zetten."
Demir verwacht ook dat Verlinden nu "haar verantwoordelijkheid neemt" en "het gevangeniswezen structureel aanpakt". Maar kan dat wel op 2,5 jaar tijd? "Dat is toch de helft van de regeerperiode van minister Verlinden. Het kan ook niet de oplossing zijn dat Vlaanderen eenzijdig de problemen van het gevangeniswezen aanpakt. Ik wil dat doen, maar dan moeten die bevoegdheden ook naar Vlaanderen komen."
Beluister hier het hele gesprek met Zuhal Demir in De Ochtend op Radio 1:
Verlinden: "Eerste goede stap"
Bij federaal minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) wordt het aanbod van haar Vlaamse collega alvast positief onthaald. Voor het aanpakken van de overbevolking in de gevangenissen is het "een eerste goede stap", klinkt het.
Op de vraag of de voorwaarden die Demir stelt haalbaar zijn, antwoordt het kabinet-Verlinden dat er de komende tijd nog meer overleg gepland staat en dat de voorwaarden daar zullen besproken worden. "Maar elke maatregel die je neemt, kost geld", is de boodschap.
Het kabinet wijst daarbij op de plannen die Verlinden deze maand voorstelde om extra te investeren in de binnenlandse veiligheid. Over een hele legislatuur gaat het om een miljard extra geld voor haar departement.
Vakbond stelt voorwaarden
Gerda De Norre van de liberale vakbond VSOA is niet tegen het voorstel van Demir, maar het personeel stelt toch enkele randvoorwaarden om het terdege te kunnen uitvoeren.
"Het is in eerste instantie belangrijk dat we kunnen werken met deugdelijk materiaal", zegt De Norre. "Bij het nieuwe materiaal dat we hebben gekregen, waren in de opstartfase een aantal bugs. Als we 4.000 extra aansluitingen moeten doen, moet daar toch de nodige aandacht besteed worden."
Verder zal er sowieso voldoende personeel voorzien moeten worden. "Met het huidige personeelsbestand zal dat niet mogelijk zijn." En daarnaast zullen die 4.000 extra aansluitingen in de tijd gespreid moeten worden, "anders zal dat echt niet lukken", aldus nog De Norre.
