Belgische staat opnieuw veroordeeld voor overbevolking en onmenselijke omstandigheden in gevangenissen

Het is zeker niet de eerste keer dat de Belgische staat veroordeeld wordt voor de overbevolking en onmenselijke omstandigheden in de gevangenissen. Ook het Europees Hof voor de Rechten van de Mens tikte ons land al verschillende keren op de vingers. 

In deze zaak had de Brusselse rechtbank van eerste aanleg de Belgische staat in 2019 al veroordeeld voor de overbevolking in de gevangenissen van Vorst en Sint-Gillis. Omdat de gevangenis van Vorst intussen gesloten is, sprak het Hof van Beroep zich nu ook uit over de toestand in de gevangenis van Haren, die in 2022 opende en zowel de gevangenis van Vorst als die van Sint-Gillis moest vervangen.

"De gevangenis van Haren draait 1,5 jaar na de opening nog steeds niet op volle capaciteit", stelt het Hof van Beroep vast. Toch is er ook in Haren al sprake van overbevolking. Eind december waren in Haren al 1.148 mensen opgesloten, terwijl er maar plaats is voor 1.035.

Daarnaast merkt het hof ook op dat het personeel voor de nieuwe gevangenis van Haren niet op tijd werd aangenomen en opgeleid. Dat bleek eerder ook al uit het jaarrapport van de toezichtsraad van de gevangenis. 

Het hof van beroep veroordeelt de Belgische staat nu voor de overbevolking in de gevangenis van Haren. Volgens het Hof heeft ons land te weinig gedaan om de overbevolking in de gevangenissen tegen te gaan. Het Hof legt ook meteen dwangsommen op van 2.000 euro per dag per gevangene die de maximumcapaciteit overschrijdt. 

In de gevangenis van Sint-Gillis is niet zozeer de overbevolking een probleem, maar wel de omstandigheden waarin de gevangenen moeten leven. Die gevangenis moest normaal gezien eind vorig jaar sluiten, maar het gevangeniswezen besloot om de gevangenis toch nog langer open te houden, ondanks de gebrekkige leefomstandigheden.

Het is net omwille van die erbarmelijke leefomstandigheden dat het Hof de Belgische staat nu opnieuw veroordeelt. "De gevangenis van Sint-Gillis is zo bouwvallig en onhygiënisch dat de detentieomstandigheden onmenselijk zijn, en de werkomstandigheden van het personeel onaanvaardbaar", staat in het arrest te lezen.

Het hof verwijst daarbij ook naar de jaarverslagen van de centrale toezichtsraad van de gevangenis van Sint-Gillis. "Cellen zonder verwarming, cellen zonder stoelen of zonder ramen, schimmel, geen douches gedurende 10 dagen door een kapotte boiler of door stakingen, ratten, de keuken die meerdere weken gesloten is omdat ze niet meer voldoet aan de normen van het FAVV..." Het lijstje met gebreken lijkt wel eindeloos. 

De Belgische staat moet van het hof onmiddellijk een einde maken aan alle onmenselijke en vernederende behandelingen in de gevangenis. Doen ze dat niet, dan moet de staat opnieuw dwangsommen betalen, deze keer van 1.000 euro per vaststelling van een onmenselijke of vernederende behandeling.