De Federatie van Vlaamse Gevangenisdirecteurs herhaalt haar oproep om quota vast te leggen voor de gevangenissen. Volgens hen is dat de enige manier om de overbevolking echt aan te pakken. Ze hebben daarover een open brief geschreven aan minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V). De directeurs krijgen de steun van enkele professoren, advocaten en de Liga voor de Mensenrechten.
Gevangenisdirecteurs schrijven open brief aan minister Verlinden: "Vol is vol, leg maximumaantal gevangenen vast"
Philip Heymans
Gepubliceerd:
Er is maar één goede manier om de overbevolking in de gevangenissen aan te pakken, en dat is door met maximumcijfers te werken. Zo staat het in een open brief, die door de Vlaamse gevangenisdirecteurs naar minister Verlinden is gestuurd. "De laatste minister die het aantal gedetineerden heeft kunnen terugdringen, was Koen Geens (CD&V). Hij zette een streefcijfer voorop. Het aantal gedetineerden mocht niet boven de 10.000. Even is dat streefcijfer ook gehaald. De politieke wil om het aantal gedetineerden te beperken, werkte dus."
Alleen zien de directeurs die wil op dit ogenblik niet meer. "Minister Verlinden zet enerzijds in op meer cellen en anderzijds op het terugsturen van gevangenen zonder papieren." En dat zal niet werken, denkt oud-gevangenisdirecteur Hans Claus, die namens de groep spreekt: "Al dertig jaar proberen we het met extra gevangenissen en extra cellen. Maar dat heeft de overbevolking niet weggewerkt. Intussen zitten we bijna aan 13.000 gedetineerden."
Waarom zouden onderzoeksrechters geen beperkt aantal cellen kunnen krijgen om mensen op te sluiten?
Hans Claus, oud-gevangenisdirecteur
"De enige methode die kan werken, is het opleggen van een maximumcijfer. Stel dat een onderzoeksrechter 20 cellen krijgt, en hij wil een 21e persoon opsluiten, dan zal hij moeten kijken welke van zijn 20 verdachten de gevangenis kan verlaten. Onderzoeksrechters hebben sowieso beperkte middelen en een beperkt aantal speurders dat ze kunnen inzetten. Waarom zouden ze dan ook geen beperkt aantal cellen krijgen?"
Het is wel een raar idee, dat de capaciteit van de gevangenissen gaat bepalen hoeveel mensen er opgesloten kunnen worden. Maar daar is Claus het niet mee eens: "Nu moeten we mensen vrijlaten als noodmaatregel, zonder dat ze voorbereid zijn op hun vrijlating. Dat is pas straffeloosheid. Maar als er quota zijn, dan zullen rechters alleen straffen uitspreken waarvan ze weten dat die uitgevoerd kunnen worden. Dan heb je net geen straffeloosheid meer."
16.600 gedetineerden voor 11.300 plaatsen
"Op dit ogenblik worden korte straffen al een halfjaar niet meer uitgevoerd, als noodmaatregel. Daardoor staan er 3.000 mensen in de wachtrij om hun straf uit te zitten, bovenop de bijna 13.000 mensen in de cel. En er zijn nog eens 600 mensen die tijdelijk worden vrijgelaten om de gevangenissen te ontlasten. Dus eigenlijk hebben we nu 16.600 gedetineerden voor 11.300 plaatsen."
De roep naar quota weerklinkt al langer, maar in de praktijk komen ze er niet. "Dat bewijst dat men het beleid meer op basis van emotie voert dan op basis van ratio. Als andere landen dat kunnen, waarom kunnen wij dat dan niet? In Duitsland gaat men nooit boven 90 procent van de capaciteit van een gevangenis. Wij zitten aan 115 procent."
Ook in het regeerakkoord is geen sprake van quota. "Toch blijven we erin geloven. Soms haalt de realiteit het regeerakkoord in. De nieuwe realiteit is dat we de kaap van de 13.000 gedetineerden gaan ronden. Dat zijn er dubbel zoveel als toen ik in 1986 begon als gevangenisdirecteur. Op een bepaald moment zal die stijging toch eens moeten stoppen", besluit Claus.
