De regering zal de komende jaren extra miljarden kunnen investeren in defensie zonder zich daarbij zorgen te moeten maken over de Europese begrotingsregels, die versoepeld worden. De flexibiliteit is welkom, maar geen mirakeloplossing voor de begroting. "Een euro is een euro. Het is niet omdat Europa soepel is dat het tekort niet zou bestaan", klinkt het bij premier Bart De Wever (N-VA).
EU komt met details herbewapeningplan: defensiemiljarden mogen buiten begrotingsdoelstellingen
Cisse Michiels
Gepubliceerd:
Europa wil dat de lidstaten de komende jaren stevig gaan investeren in defensie. Daarom versoepelt het de begrotingsregels. De Europese Commissie heeft vandaag de details van het zogenoemde ReArm Europa-plan voorgesteld.
Europa verplicht de landen in normale tijden om hun begroting onder controle te houden. Het tekort mag maximaal 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) bedragen. Verschillende landen – waaronder België – voldoen daar niet aan. Ons land moet daarom een door Europa opgelegd traject volgen waarin vastgelegd is hoeveel de regering de komende jaren mag uitgeven.
Tot 2029 tellen defensie-uitgaven niet mee
De Europese Commissie wil die regels nu versoepelen: de komende jaren zullen defensie-uitgaven niet onder de begrotingsregels vallen. De landen kunnen dus miljarden extra uitgeven zonder daardoor sancties van de EU te riskeren.
De versoepeling geldt voorlopig voor 4 jaar. Alles wat de lidstaten meer uitgeven aan defensie in vergelijking met het jaar 2021 zal in die periode niet meegeteld worden. Het maximum ligt daarbij op jaarlijks 1,5 procent van het bbp. Voor België ligt dat plafond omgerekend op ongeveer 9 miljard euro.
Dat is goed nieuws voor ons land. De regering wil sneller dan gepland extra investeren. Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) hoopt dat ons land tegen de zomer al de NAVO-norm van de 2 procent van het bbp kan halen. Dat is een stijging met ongeveer 1 procent van het bbp in vergelijking met 2021 en valt dus binnen het plafond dat de EU vastlegt.
De kans is groot dat de NAVO-norm de komende jaren verder verhoogd wordt en ons land dus bijkomende inspanningen zal moeten leveren.
Zoektocht naar extra miljarden blijft even moeilijk
Dat de EU de regels versoepelt, wil niet zeggen dat de regering de uitgegeven miljarden niet moet compenseren met nieuwe inkomsten of leningen. De regering verwelkomt de versoepeling, maar beseft dat de budgettaire uitdagingen groot blijven.
Het tekort van vandaag, ook al valt het buiten de begrotingsdoelstellingen, is onze schuld van morgen en dat is onze belasting van overmorgen
Minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V)
"Alles wat we extra gaan doen in defensie gaat natuurlijk ook moeten gecompenseerd worden. Het tekort van vandaag, ook al valt het buiten de begrotingsdoelstellingen, is onze schuld van morgen en dat is onze belasting van overmorgen", zei minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) daarnet bij aanvang van het kernkabinet.
Bart De Wever: "Geld is altijd geld, het moet ergens vandaan komen"
Ook De Wever tempert het enthousiasme. "Het is een uitnodiging aan de lidstaten om meer te spenderen, maar ook niet meer dan dat", zegt hij. "Voor landen met een groot tekort zoals het onze blijft een euro een euro. Het is niet omdat Europa soepel is dat het tekort niet zou bestaan."
Knopen doorhakken
Om de NAVO-norm te halen moet ons land jaarlijks 4 miljard euro extra investeren in defensie. De regering moet nu vastleggen wanneer ze precies die norm wil halen en hoe die miljarden gecompenseerd zullen worden.
Daarover deden de afgelopen weken verschillende voorstellen de ronde. Zo wordt er gekeken of bepaalde overheidsparticipaties verkocht kunnen worden en of de opbrengst uit de vennootschapsbelasting op de winst uit de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear aangewend kan worden. Sommige partijen leggen ook bijkomende besparingen op tafel om de extra uitgaven te compenseren.
De regering wil de komende weken knopen doorhakken. Tegen de paasvakantie moet de nieuwe defensie-strategie duidelijk zijn.
