Prioriteit voor toekomstig bondskanselier is om Duitse economie weer op gang te krijgen: "Resultaat van 15 jaar slecht beleid"

Naast migratie was economie het belangrijkste thema bij de Duitse verkiezingen, bevestigt Carsten Brzeski, hoofdeconoom van ING Duitsland, in De Ochtend op Radio 1. Want er rammelde wel wat de laatste jaren.

"We hebben het afgelopen jaar de werkloosheid opnieuw zien beginnen te stijgen. We hebben een heel grote industrie die onder druk staat van Chinese concurrentie. We hebben te hoge energieprijzen, door de afhankelijkheid van Russisch gas en door de kosten van de groene transitie."

Volgens Brzeski is er 10 jaar lang veel te weinig geïnvesteerd in Duitsland. "Er is een investeringsgat van 600 miljard euro. Daardoor is Duitsland teruggevallen op gebieden zoals infrastructuur, digitalisering of onderwijs. Er is dus heel veel werk aan de winkel."

Werk aan de winkel voor Friedrich Merz, die dit weekend met zijn christendemocratische partij de verkiezingen heeft gewonnen. "Het is wel een beetje een probleem dat het CDU 16 jaar Duitsland mee heeft geleid. Het draagt dus een enorme verantwoordelijkheid. Dit zijn geen problemen van de laatste 3 jaar, maar is het resultaat van 10-15 jaar slecht beleid."

Merz moet volgens Brzeski in de eerste plaats investeren. "Er moet een groot investeringsplan op tafel liggen: hoe zal er in infrastructuur worden geïnvesteerd? Ik denk dat er ook redelijk snel belastingverlagingen komen. En minder bureaucratie."

De vraag is alleen: wie gaat dat alles betalen? In de Duitse grondwet staat namelijk een 'schuldenrem', die de begrotingsspeelruimte aanzienlijk beperkt. "Merz heeft in zijn verkiezingscampagne gezegd dat hij niks wil veranderen aan de schuldenrem."

"Je kunt op de korte termijn iets meer begrotingsruimte creëren als je bijvoorbeeld op de langere termijn iets doet aan de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Je zou bijvoorbeeld de pensioenleeftijd kunnen verhogen."

Maar Brzeski verwacht toch eerder een nieuwe politieke discussie over de versoepeling van die schuldenrem. "Daarvoor heb je een tweederdemeerderheid nodig en die heeft Merz niet omdat AFD zo groot is geworden en omdat Die Linke geen versoepeling wil, of toch in ieder geval niet om meer geld uit te geven aan defensie. Dus dan zit onmiddellijk weer in dat politieke spelletje."

De nieuwe bondskanselier zal dus creatief moeten zijn. "In Duitsland denken we heel vaak in problemen en niet zo snel in oplossingen. Maar hier moet Merz echt oplossingen vinden, want als Duitsland niet investeert, blijft dit land hangen in stagnatie."

Tegelijk heeft Merz al expliciet de ambitie geuit om meer leiderschap te tonen in Europa. "Maar dat krijg je niet automatisch. Het is nu eenmaal veel makkelijker om Europa te leiden als de Duitse economie weer gaat groeien en Duitsland weer sterk staat."