In de oorlog tussen Rusland en Oekraïne zijn ruim 300 Noord-Koreaanse soldaten gedood en duizenden verwond door Oekraïense troepen. Dat melden Zuid-Koreaanse overheidsbronnen. Op stoffelijke resten van soldaten werden instructies teruggevonden waarin ze worden verplicht zichzelf om te brengen, eerder dan gevangengenomen te worden. De Oekraïense president Zelenski hoopt nu om 2 Noord-Koreaanse militairen die wel werden opgepakt, te ruilen voor Oekraïense gevangenen.
"Meer dan 300 Noord-Koreaanse militairen gedood en duizenden verwond" door Oekraïense troepen in oorlog met Rusland
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Eerder hebben Zuid-Koreaanse inlichtingendiensten beweerd dat ruim 10.000 Noord-Koreaanse soldaten "als kanonnenvoer" naar de Russische grensregio Koersk werden gestuurd, waar Oekraïne eind vorig jaar Russische troepen verraste met een offensief. Als wederdienst zou Rusland belangrijke technische ondersteuning voor het raket- en wapenprogramma van Noord-Korea schenken.
Maar Noord-Korea lijdt aan de lopende band zware verliezen aan het front. Eerder zei de Oekraïense president Volodimir Zelenski dat er al 3.000 Noord-Koreanen zijn gedood of verwond, al kon dat cijfer niet onafhankelijk worden geverifieerd. Nu zeggen ook de Zuid-Koreaanse inlichtingendiensten dat er al zeker 300 Noord-Koreaanse militairen gedood zijn en 2.700 mensen gewond zijn geraakt.
Volgens bronnen worden de Noord-Koreanen met groepen van honderden militairen op het front afgestuurd. Met alle gevolgen van dien: veel militairen overleven het niet of worden zwaargewond opgenomen in veldhospitalen. Dat terwijl Russische soldaten ervoor kiezen met kleine groepjes van een 5-tal personen gerichte aanvallen uit te voeren.
"Op de lichamen van overleden Noord-Koreaanse soldaten hebben we instructies teruggevonden, waarin de autoriteiten hen verplichten om zichzelf om te brengen, eerder dan gevangengenomen te worden", zegt Lee Seong Kweun, lid van de Zuid-Koreaanse inlichtingendiensten.
"Er is ook een recent geval waarin een Noord-Koreaanse soldaat, die op het punt stond gevangen te worden genomen door Oekraïense troepen, zelfmoord probeerde te plegen door een granaat te trekken en 'generaal Kim Jong Un' te roepen. Hij werd uiteindelijk doodgeschoten."
Krijgsgevangenen
Afgelopen weekend hebben Oekraïense militairen in de regio Koersk 2 Noord-Koreaanse soldaten opgepakt, voor zover geweten gebeurt dat voor het eerst. De 2 soldaten waren gewond en werden voor verhoor naar Kiev overgebracht. De Oekraïense president Zelenski liet weten dat hij openstaat voor een gevangenenruil, waarbij de Noord-Koreaanse krijgsgevangenen geruild worden voor Oekraïense gevangenen.
De Oekraïense veiligheidsdienst heeft een video vrijgegeven waarop de 2 Noord-Koreaanse soldaten te zien zouden zijn. Ze zitten of liggen op een bed en zijn duidelijk gewond. Een van hen heeft een verband om het hoofd, de andere militair zijn handen zijn verbonden. Tijdens het gesprek verbijt een van hen de pijn.
Bekijk: Oekraïne toont beelden van Noord-Koreaanse krijgsgevangenen
Ruslandkenner bij VRT NWS Marijn Trio bekeek de beelden "De gevangenen spreken Koreaans, maar het fragment is ondertiteld en de antwoorden worden door een tolk vertaald naar het Oekraïens", zegt Trio.
"Veel zeggen de krijgsgevangenen niet. 1 kan amper spreken, vermoedelijk omdat zijn kaken gebroken zijn. De andere soldaat zegt dat hij niet wist dat de Noord-Koreaanse militairen naar het front gestuurd werden. Ze dachten dat het om een training ging. Hij hoopt nu in Oekraïne te kunnen blijven, de andere soldaat met de gebroken kaak wil terugkeren naar Noord-Korea."
Hoe brengt VRT NWS beelden van krijgsgevangenen?
Volgens de Conventie van Genève moeten krijgsgevangenen goed behandeld worden en moet hun privacy en waardigheid beschermd worden. Het verspreiden van foto's of video's van krijgsgevangenen in de pers, vooral als dit hen herkenbaar maakt, wordt als een schending van hun privacy en waardigheid gezien. Zulke beelden mogen niet gebruikt worden voor propaganda of publieke vernedering.
VRT NWS kiest ervoor om de gevangenen onherkenbaar te maken, te focussen op nieuwswaarde van de video en die goed te duiden in de context van de oorlog.
Het is onmogelijk om 100 procent zeker te zijn dat het effectief Noord-Koreaanse soldaten zijn, "maar het is wel de sterkste aanwijzing en het eerste tastbare bewijs tot nu toe", zegt Trio. Eerder kwamen inlichtingendiensten wel met cijfers over Noord-Koreaanse soldaten in Oekraïne, of toonden dronebeelden van mannen die leken op Noord-Koreanen aan het front, maar deze videobeelden zijn het waarachtigste bewijs dat militairen van Noord-Korea wel degelijk aan het front ingezet worden.
"De video is voor een stuk ook Oekraïense propaganda", zegt Trio. "Rusland beweert al jaren dat het tegen 'het collectieve Westen' vecht, omdat westerse landen wapens leveren aan Oekraïne en inlichtingen delen. Maar nu is het Rusland dat soldaten van een ander land en leger inzet op het terrein. Oekraïne wil met dit filmpje die hypocrisie van Rusland tonen."
Daarnaast is het misschien ook een manier om te reageren op de toenemende druk uit de VS. De administratie van de toekomstige president Donald Trump heeft Oekraïne er al meerdere malen op gewezen de mobilisatieleeftijd te verlagen. Op dit moment ligt die grens op 25 jaar, maar volgens de VS moet die verlaagd worden naar 18.
Zelenski kan zo tonen dat niet Oekraïne met het grootste tekort aan manschappen kampt. Rusland moet zelfs buitenlandse strijdkrachten inzetten om zijn eigen tekorten aan te vullen, aldus Trio.
We moeten de video dus met een serieuze korrel zout nemen. "We weten ook niet onder welke omstandigheden de beelden opgenomen werden", sluit Trio af. "Wat wij te zien krijgen, zijn niet de originele beelden, maar een bewerkt filmpje. De soldaten kunnen bij wijze van spreken onder schot gehouden worden, of woorden in de mond gelegd krijgen. Daar moet je rekening mee houden."
