Moet Google webbrowser Chrome verkopen? Aanklagers in VS willen zo monopolie op onlinezoekmachines breken

In augustus kwam een uitspraak over het jarenlange proces tegen techgigant Google, onderdeel van het bedrijf Alphabet. Google zou 90 procent van de onlinezoekmarkt vertegenwoordigen en zelfs 95 procent op smartphones in de VS. De rechtbank oordeelde dat Google "een monopolist is en zich ook gedraagt om haar monopolie te behouden". 

Amerikaanse aanklagers van het ministerie van Justitie hebben nu een strafvoorstel ingediend bij de federale rechtbank. Ze willen dat Google opgesplitst wordt, zodat het bedrijf zijn dominantie niet meer kan doordrukken.

De opvallendste straf is het voorstel om de webbrowser Google Chrome te verkopen. "Een verkoop zou voorgoed een einde maken aan de controle van Google op onlinezoekmachines", klinkt het in het document van de aanklagers. 

"Dat kan zware gevolgen hebben", zegt computerwetenschapper Jeroen Baert. "Chrome is meer dan een browser voor Google. Ze hebben er een hele technologie rond gebouwd met heel wat toepassingen." Bijvoorbeeld Chromebooks, die heel populair zijn.

Als de rechtbank akkoord gaat, moet Google zijn webbrowser binnen de 6 maanden verkopen. "Het is dan nog maar de vraag waar Chrome zal terechtkomen en wat er mee zal gebeuren."

Baert weet niet of deze straf "haalbaar is". "Ik denk dat ze Google eerder zullen straffen door beperkingen op te leggen aan het smartphonebesturingssysteem van Google, Android."

Het document van de aanklagers is streng voor Google. Het verbiedt ook de miljardencontracten die de techgigant met Apple heeft afgesloten.

Het bedrijf betaalde miljarden aan Apple om Google in te stellen als standaardzoekmachine in de Safari-browser op iPhones. Ze willen ook dat de techgigant al zijn zoekgegevens deelt met de concurrentie.

Het ministerie van Justitie wil ook beperkingen opleggen aan Android. "Samsung werkt bijvoorbeeld met het systeem van Android op zijn smartphones. Via Android dicteert Google welke apps op die telefoon staan. Op die manier is Google verworven binnen ontzettend veel smartphones", weet Baert.

En er zijn nog grotere gevolgen mogelijk voor Android. Als de rechtbank akkoord gaat met de straffen die de aanklagers voorstellen, en Google leeft die niet na, bestaat de kans dat het Android ook moet verkopen.

Ook voor de commerciële kant van Google hebben de aanklagers een voorstel. Het bedrijf moet meer transparantie bieden over hoe het de prijzen vaststelt die adverteerders betalen om bovenaan de zoekresultaten te staan.

Veel voorwaarden en straffen die dus boven het hoofd van de techgigant hangen. Google spreekt zelf over "radicale en verregaande straffen". "Dit voorstel kan de persoonlijke privacy bedreigen en ook het leiderschap van Google op gebied van AI ondermijnen", zegt Kent Walker, juridisch directeur van Google. Ook op economisch vlak kunnen deze maatregelen grote gevolgen hebben. 

Het ministerie van Justitie vreest ook dat de AI-technologie van Google te veel invloed zal hebben op de zoekresultaten. Ze raden de federale rechtbank aan om websites te beschermen tegen deze technologie. Een maatregel die de grote toekomstplannen van de techgigant kan ontwrichten.

Google mag in december zelf een voorstel indienen om haar monopolie in te perken. 

In april zullen de hoorzittingen over de straf van Google plaatsvinden. Rechter Amit Mehta, die de veroordeling in augustus uitsprak, hoopt tegen Labor Day (1 september, red.) een beslissing te kennen. Toch kan het proces nog jaren duren, omdat Google al in beroep is gegaan tegen de veroordeling.

Ook Jeroen Baert denkt dat een definitieve straf nog niet voor direct is. "Dit doet me denken aan het proces tegen Microsoft, toen het bedrijf als monopolie werd beschouwd door de Amerikaanse rechtbank. Een rechtszaak die toch enkele jaren heeft geduurd."

En dan is er nog de nieuwe president, Donald Trump, die het proces van koers kan laten wijzigen. Hoewel de rechtszaak al van start ging tijdens zijn eerste ambtstermijn, was het assistent-procureur-generaal Jonathan Kanter, die het hele proces van dichtbij opvolgde onder het bewind van president Biden. 

Kanter nam een streng standpunt in tegen big tech-bedrijven, maar naar verwachting zullen Trump en de nieuwe minister van Justitie, Matt Gaetz, hem ontslaan. Wat er dan zal gebeuren, is onduidelijk. Trump uitte al zijn bezorgdheid dat een breuk binnen Google het bedrijf zou kunnen vernietigen. Gaetz daarentegen riep eerder al op om big tech-bedrijven op te splitsen.