"Het is officieel: in de voorbije dag alleen al hebben 1 miljoen mensen zich bij Bluesky aangesloten", dat heeft het Bluesky-team net voor het weekend laten weten. En zo telt die snelgroeiende tegenhanger van X al ruim 16 miljoen gebruikers. Wat verklaart de plotse populariteit van Bluesky? En wat mogen we ervan verwachten? Vijf vragen en antwoorden.
Een miljoen nieuwe gebruikers in 24 uur: wordt Bluesky de nieuwe thuis voor wie het niet meer trekt op X?
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
1. Wat is Bluesky en waar komt het vandaan?
Bluesky is een sociaalnetwerksite die volledig op de leest van X, het vroegere Twitter, is geschoeid: gebruikers wisselen er korte berichten, foto's en video's uit, die je al scrollend doorheen je eigen tijdlijn kunt terugvinden.
Opmerkelijk genoeg is Bluesky ook echt ontstaan in de schoot van Twitter, toen medeoprichter Jack Dorsey er nog CEO was. In 2019 zette hij een klein team op een project om een 'gedecentraliseerde standaard' te bouwen voor sociale media, zodat Twitter die uiteindelijk zou kunnen overnemen.
'Gedecentraliseerd' in die zin dat gebruikers hun data desgewenst op andere servers kunnen zetten dan op die van het bedrijf zelf. Daardoor geef je gebruikers meer controle over hun eigen data en account: ze "bezitten" die als het ware zelf en hoeven die niet per se in handen te laten van een commercieel bedrijf.
In 2021 werd dat Bluesky-project losgeknipt van Twitter en ging het voort als een op zichzelf staande onderneming, geleid door een jonge, vrouwelijke CEO, Jay Graber (33). Dorsey zelf heeft zich intussen uit het bestuur teruggetrokken. In februari van dit jaar werd het sociale netwerk opengesteld voor iedereen.
2. Opnieuw een X-tegenhanger: hadden we er zo al geen elfendertig?
Het klopt dat er, sinds miljardair en Trump-aanhanger Elon Musk Twitter overnam en het omdoopte tot X, al verschillende alternatieven opgedoken zijn. Een bepaalde groep gebruikers is verweesd geraakt door de nieuwe aanpak van Musk, met een extreme focus op vrije meningsuiting. "X is niet meer zoals vroeger", zo omschreef luisteraar Daniël het vrijdag in 'Zijn er nog vragen?' op Radio 1. "Veel meer haat en propaganda, veel minder geestige weetjes en inzichten."
Onder meer Mastodon en Spill proberen aan de poten van X te zagen, maar geen enkele onder hen kon zoveel gebruikers trekken als Threads, de X-kloon van Meta, het moederbedrijf boven Facebook, Instagram en WhatsApp.
Threads, dat sinds juli vorig jaar actief wordt gepromoot vanuit Instagram, telde begin deze maand maar liefst 275 miljoen (maandelijks) actieve gebruikers. Interessant is natuurlijk die forse integratie met een populaire app als Instagram en de (voorlopige) afwezigheid van advertenties. Maar met het aantal gebruikers is ook de ergernis over Threads gegroeid. De sociaalnetwerksite ligt de laatste tijd onder vuur wegens problemen met de wankele moderatie van posts.
In vergelijking daarmee is Bluesky nog maar een kleine garnaal: kort na de lancering kon de app 800.000 gebruikers aantrekken. In september was dat aantal gegroeid tot 10 miljoen, eind oktober tot 13 miljoen, vorige vrijdag tot 16 miljoen en vandaag tot 19 miljoen. De laatste dagen kreeg Bluesky er dus 1 miljoen gebruikers per dag bij.
Het is vooral die snelle groei die nu triggert: zou dit dan echt de X-tegenhanger zijn waarop velen zaten te wachten?
3. Wat maakt Bluesky vandaag dan zo aantrekkelijk?
Misschien wel dé troef van Bluesky is de huidige rust en eenvoud, het nostalgische stapje terug naar de oude Twittertijdlijn. De site heeft bijna exact dezelfde look-and-feel als het vroegere Twitter, met als logo een blauwe vlinder in plaats van het aloude blauwe vogeltje.
Elke post op Bluesky is voor alle duidelijkheid publiek, waardoor je tijdslijn er in het begin misschien nogal willekeurig kan uitzien. Maar gebruikers hebben er - meer dan op X of Threads - de kans om hun eigen tijdlijn in de hand te houden: welke algoritmes mogen bepalen welke informatie en posts je ziet?
En ook als je iemand blokkeert of een post verwijdert, hou je veel meer de controle. Standaard wordt die tijdslijn, ook zoals vroeger, gewoon chronologisch weergegeven.
Dat hoger genoemde gedecentraliseerde beheer van Bluesky - dat Mastodon ook al aanbiedt - zal op langere termijn wellicht een extra aantrekkingskracht vormen voor wie de ondoorzichtige gebruikersvoorwaarden en algoritmes van andere diensten beu is. Het idee is: mocht je Bluesky op een bepaald moment willen verlaten, neem je gewoon je hele account (en al je relaties en vrienden daarop) mee naar een ander platform naar keuze.
Dat Bluesky nog in zijn kinderschoenen staat, voel je wel. Stukje bij beetje krijgt het sociale netwerk extra functionaliteiten, zoals recent nog direct messaging, video- en gif-ondersteuning, maar ook bijvoorbeeld 'starter packs' om mensen sneller de weg te kunnen tonen naar de juiste informatie.
4. Hoe hoopt Bluesky ooit geld te verdienen?
Wie sociale netwerken zegt, zegt advertenties. In de eerste helft van 2024 harkte X op die manier nog zo'n 744 miljoen dollar binnen, al ligt dat cijfer wel een vierde lager dan een jaar eerder. Maar Bluesky heeft precies als doel om andere manieren te vinden om geld te verdienen, zodat ze dat pad van reclame niet hoeven te bewandelen.
Voorlopig kan het sociale netwerk teren op de vele miljoenen aan investeerderskapitaal die het sinds 2023 heeft opgehaald. Maar op termijn kijkt Bluesky naar 'premiumdiensten' en bepaalde extra mogelijkheden voor gebruikers die daarvoor betalen. Denk aan nog meer gepersonaliseerde gebruikersnamen of video's uploaden of bekijken in een hogere kwaliteit.
Voor een jonge dienst als Bluesky ligt het vooruitzicht om winst te maken'- in elk geval nog ver aan de horizon. Voorlopig draait het, zoals bij elke jonge techstart-up, om snelle groei. En die is er in elk geval.
5. Een grote uittocht en meer concurrentie: hoe ziet de toekomst voor X eruit?
"Er zijn geen officiële cijfers meer over het aantal X-gebruikers", zegt techkenner Thomas Smolders van het creatief bureau Hartstikke in 'Zijn er nog vragen?'. "Maar uit onafhankelijke onderzoeken op de Amerikaanse verkiezingsdag blijkt dat er nog 162 miljoen gebruikers waren. Vorig jaar waren dat er 250 miljoen. Dus dat aantal is echt hard aan het dalen. Als zelfs een krant als The Guardian het niet meer relevant vindt om op X te zitten, merk je dat het feestje afgelopen is."
Als zelfs een krant als The Guardian het niet meer relevant vindt om op X te zitten, merk je dat het feestje afgelopen is
Techkenner Thomas Smolders van het creatief bureau Hartstikke
Of X nog relevant zal zijn in de toekomst, zal in de komende maanden duidelijk worden, denkt Smolders. "Het hangt ervan af wat Elon Musk nog met X zal doen. Het eerste dat hij deed na de overname van het platform, was 80 procent van het personeel ontslaan, waaronder mensen die instonden voor contentmoderatie. Daardoor kregen mensen die vroeger al haatberichten ontvingen nog meer haat te slikken. Het ziet er niet meteen rooskleurig uit voor sommige gebruikers."
"Het blijft natuurlijk een interessant platform. Maar als mensen die je interessant vond en die je jaren gevolgd hebt nu vertrekken, wordt het steeds meer een echokamer. Misschien is het net daarom toch nog relevant om er te blijven en de vinger aan de pols te houden?"
