“Er is geen sprake meer van Arizona, het is allemaal Arizonawoestijn geworden”, zo vat een toponderhandelaar de situatie samen. Alles zit geblokkeerd, vooral omdat verschillende partijen elkaar blokkeren. De kans is groot dat formateur Bart De Wever straks bij de koning alleen maar het falen van zijn pogingen kan aankondigen.
1. Rien ne va plus
In De Zondag was de Vlaamse viceminister-president Melissa Depraetere van Vooruit glashelder: “Kom met een beter voorstel en we zitten direct terug aan tafel”. En iets verderop zegt ze dat de formateur Vooruit kan overtuigen “door een andere nota op tafel te leggen, waarbij de lasten eerlijker verdeeld worden”. Maar vooral Georges-Louis Bouchez, de voorzitter van de MR, wil niet meer van Vooruit weten. "Mijn geduld en begrip voor de spelletjes van Conner Rousseau zijn op."
Dat zegt MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez in een interview met de krant De Morgen. "Het wordt tijd dat Vandenbroucke en Rousseau ophouden met hun cinema. Ze lijken wel twee komieken”. En op de opmerking van de journalist dat Bouchez weinig moeite wil doen om Vooruit te overtuigen, antwoordt hij schamper: “Wat moet ik doen? Zoals Romeo onder het balkon gaan staan, hopend dat Julia ooit tevoorschijn komt? Daar is geen tijd voor. Als we voor het einde van dit jaar een begroting willen goedkeuren, moeten we schakelen.”
En dat schakelen, dat is Open VLD aan de tafel brengen. Om met volmachten de begroting op orde te brengen, al sluit Bouchez de mogelijkheid niet uit om door te groeien naar een volwaardige regering, en om er op termijn zelfs nog een partner, zoals Vooruit, bij te halen om de legislatuur vol te maken. Dat idee wordt weggelachen door Vooruit. Maar vooral CD&V (en ook wel Les Engagés) verzetten zich tegen de krappe meerderheid die Open VLD (één zetel op overschot) zou opbrengen, én tegen het gebruik van volmachten. En zo blokkeert iedereen iedereen.
Intussen wordt de perceptieoorlog voorbereid. Dat de N-VA bereid is om te besturen met Open VLD, waardoor er geen meerderheid is aan Vlaamse zijde (een oude en strikte eis van de N-VA), moet aantonen dat de partij van de formateur bereid is tot het uiterste te gaan om iets te bereiken.
Ook de socialisten blijven hun goede wil betuigen om – mits er voldaan is aan de juiste voorwaarden- een regering op de been te brengen. En de MR van Georges-Louis Bouchez blijft benadrukken dat er snel moet “geschakeld” worden, omdat de begroting niet verder te laten ontsporen.
Ook de centrumpartijen willen dat, maar willen zich daarbij niet wagen aan 'avonturen' door te besturen met een te krappe meerderheid. “Dan kan elk parlementslid die meerderheid gijzelen. Dat is circus in het parlement”. En zo betoont iedere partij haar verantwoordelijkheid, alleen is het resultaat van die houding een mislukte regeringsvorming.
En met die boodschap trekt formateur De Wever straks wellicht naar de koning.
2. Gent, de stad van Licht en Liefde
De stad heeft intussen wel een bestuursakkoord. 3 van de 4 partijen die de afgelopen 6 jaar de stad hebben bestuurd, Open VLD en Vooruit, nu verenigd in Voor Gent en Groen, zullen dat de volgende 6 jaar opnieuw doen. Dat werd duidelijk nadat gisterenavond de liberalen het akkoord met Groen hadden goedgekeurd met een nipte 53,6 procent van de aanwezige leden. Met lange tanden beginnen de liberalen aan de komende bestuursperiode.
Het boegbeeld van de Gentse N-VA, Anneleen Van Bossuyt, blikte, meteen na het bekendmaken van het resultaat bij de Gentse liberalen, terug op de incidenten van de afgelopen weken."Ik heb nog nooit zo veel haat, een woord dat ik zelf verafschuw, gevoeld in Gent."
De N-VA kon een akkoord sluiten met Voor Gent, dat evenwel werd verworpen door de achterban van Vooruit. Van Bossuyt vertelt hoe ze na de gemeenteraad "werd uitgescholden, uitgejouwd en bespuwd. En dat door mensen die daarvoor in een open brief pretendeerden dat 'Gent licht en liefde' is en die zich als moraalridders opwerpen in naam van tolerantie en verdraagzaamheid."
Groenboegbeeld Petra De Sutter tikt haar eigen achterban op de vingers. "Het moet écht wel anders”, stelt De Sutter in een filmpje op Instagram. “De bestuursstijl moet echt wel op basis van vertrouwen en samenwerking gebaseerd zijn. De polarisatie die in de stad is opgetreden, die we vooral gezien hebben na de verkiezingen en op die fameuze maandagavond, waar mensen geïntimideerd, achtervolgd en uitgejouwd werden? Dat kan niet. We moeten dat ten stelligste veroordelen.” En op Facebook zegt de stemmenkampioen van Groen Hafsa El Bazioui: “We erkennen dat we zaken anders hadden kunnen aanpakken.” Met deze publieke excuses maakt Groen een noodzakelijke knieval.
In het nieuwe akkoord met Groen moest vooral Open VLD overtuigd worden. Het feit dat de tekst van het nieuwe akkoord gebaseerd is op het akkoord met de N-VA zal wel hebben geholpen, maar ook andere elementen helpen daarbij. Het fractieleiderschap van Voor Gent laten de socialisten aan de liberalen, Stephanie D’Hose wordt de spreekbuis van de Voor Gent-fractie.
En ook het voorzitterschap van de gemeenteraad verhuist na drie jaar van de socialisten naar de liberalen. De kleinste partij in de coalitie levert zo de burgemeester, 2 schepenen én na 3 jaar de voorzitter van de gemeenteraad. Bepaald niet slecht voor de 4e partij van de stad.
3. BDW Politiek Beest
"Ben je iemand die het geluk nastreeft of de macht?", vraagt Paul Jambers in zijn nieuwe bioscoopfilm “BDW Politiek Beest” aan Bart De Wever. "Is dat zo verschillend, die twee?", repliceert die. "Hoe meer macht je hebt, hoe gelukkiger, want het vergroot het vermogen om van je idealen de realiteit te maken", legt hij uit.
"Een politiek beest wordt gedreven door de honger naar macht." En dat is bovendien een roeping, zo geeft Bart De Wever toe. "Als je het spelletje doorgrondt, zie je de zetten op het schaakbord van ver komen. Een politiek beest kijkt naar een slagveld en die ziet hoe het functioneert, andere mensen zien alleen maar chaos.”
Stiekem hoopte Jambers een Hollywoodiaans "rise and fall"-epos te kunnen draaien, van de overwinning in 2014 tot de nederlaag 10 jaar later. Maar in juni 2024 blijft de N-VA verrassend genoeg de grootste partij van Vlaanderen; de film draait daarom nagenoeg helemaal rond de verkiezingsdag van 9 juni. En uiteindelijk merkt de kijker dat er achter het “politiek beest” ook een tragisch figuur schuilt.
De Wever beklaagt zich meteen over de gevolgen van de verkiezingsoverwinning. "Deze uitslag is ook een noodlot", klinkt het: "Het begint weer voor 5 jaar. Ik zie het mij allemaal niet meer bolwerken”, zo beklaagt een naar eigen zeggen uitgeperste De Wever zich. "Ik ga krijgen wat ik niet wil en van mij wegduwen wat ik wel wil", jammert hij bij het vooruitzicht dat hij mogelijk geen Antwerps burgemeester kan blijven.
Op dat moment haalt De Wever een uitspraak van Friedrich Schiller boven: “De Moor heeft zijn plicht gedaan, de Moor mag gaan.” Misschien wordt dat wel het motto van vandaag, want de formateur, die eerder op de dag naar de koning moet om verslag uit te brengen van de mislukte formatie, zal zichzelf ’s avonds kunnen bewonderen tijdens de première van de film. “De Moor heeft zijn plicht gedaan, de Moor mag gaan.” In dit geval: naar de bioscoop.
