Met 'BDW Politiek Beest' levert tv-maker Paul Jambers (79) na 10 jaar filmen zijn portret af van N-VA-voorzitter Bart De Wever. In de bioscoop deze keer, want het is een volbloed langspeelfilm geworden. Werkt dat wel, zo'n uitgesponnen portret? En wat komen we nu eigenlijk te weten over De Wever? De Zevende Dag vroeg het aan Jambers himself.
Macht is geluk, maar heeft een prijs: dit leert de film van Paul Jambers over 'politiek beest' Bart De Wever
1. Een film over Bart De Wever, hoezo?
"Ik heb dit idee al 10 jaar, omdat ik zoveel materiaal had", vertelt de maker van 'BDW Politiek Beest', Paul Jambers in De Zevende Dag. "Toen had Kinepolis geen interesse. Maar nu is de situatie anders: ik sta anders in het leven en ik heb dat voor mezelf kunnen doen."
"Een film is ook zo verschillend, omdat je 100 minuten lang een portret kunt opbouwen, zonder reclame, zonder dat je je moet afvragen of een kijker zal wegzappen. Je kijkt ook intenser. Op groot scherm geeft dat ook een totaal ander beeld. Daarvoor alleen al was het interessant."
Jambers kreeg ook carte blanche van De Wever. "Dat is zo afgesproken. Er was geen enkel moment waarop ik niet mocht filmen. Ik was een fly on the wall, ik behoorde tot het meubilair. Ik heb zo 5 verkiezingen in de zogenoemde war room doorgebracht. Niemand is verwonderd dat ik daar nog sta."
Voor Ivan De Vadder, Wetstraatwatcher bij VRT NWS, is de film een "vintage" Jambers-document geworden: "'Wie zijn ze, wat drijft hen?' In dit geval: wat drijft een politiek beest? Dat zit er 100 procent in. Voor iemand die de politiek volgt, is het echt eten en drinken."
Maar Jambers beargumenteert dat je niet per se door de politiek bezeten moet zijn om de film te smaken. "Het heeft ook een verhaal, een entertainmentgehalte. Het is even sterk als een fictieverhaal, dat zich afspeelt in het hoofdkwartier van die partij. De Wever zegt het zelf: 'De politiek is goed theater met slechte acteurs'."
2. Wat leert de film ons over Bart De Wever?
Onder meer dat De Wever expliciet toegeeft dat hij het geluk zoekt in macht: "Is dat zo verschillend, die twee?", zegt hij op een bepaald moment in de film. En toch lijkt hij niet echt de meest gelukkige mens in dit portret.
"Ik heb hem behandeld zoals alle andere getuigen die ik ooit gefilmd heb, als de mens die zichzelf verklaart", legt Jambers uit. "Met Bart De Wever ging dat perfect, omdat hij bereid is om dat te doen, omdat hij het kan en omdat hij voldoende lagen heeft in zijn persoonlijkheid. Maar natuurlijk heb ik hem ook kunnen volgen op een drukke verkiezingsdag. Na die rollercoaster van emoties zaten we samen in de auto: we waren allebei moe. Op dat moment ga je anders reflecteren en dat kan dan ver gaan."
Ook zijn vrouw Veerle geeft duidelijk aan dat zij en haar gezin "al 20 jaar de prijs betalen" voor De Wevers job. "Een belangrijke uitspraak", zegt Jambers. "De vrouw aan zijn zijde is soms redelijk teruggetrokken, maar zegt soms met een paar woorden de waarheid. Ze zet hem soms met zijn voeten op de grond. Haar woorden zijn een belangrijke bijdrage tot de zoektocht naar het politieke beest."
Opmerkelijk is ook de ergernis en verbetenheid die hij meermaals toont als het gaat over journalisten. Zo zegt hij meermaals in de aanloop naar de verkiezingen van 9 juni dat hij hen "een voor een op hun gezicht gaat slaan" als blijkt dat hij toch wint.
De film toont hoezeer Bart De Wever de N-VA na al die jaren nog altijd domineert en aanstuurt
Wetstraatwatcher Ivan De Vadder
Jambers grinnikt: "Het is een soort humor door overdrijving. Natuurlijk is hij gefrustreerd dat er geen Vlaams-nationalistische pers is die hem steunt. Hij geloofde op dat moment niet meer dat hij kon winnen en dan slaat dat om. Dat is een uitbarsting. Op dat moment is hij niet de camera aan het manipuleren."
Na de verkiezingen zie je in de ontlading van de overwinning ook de duidelijke pikorde in zijn partij. De Vadder: "De film toont hoezeer Bart De Wever de N-VA na al die jaren nog altijd domineert en aanstuurt, veel meer dan alle andere ministers en partijtoppers die we nu ook kennen. Het was ook heel duidelijk om te zien wie hij omhelst en hoelang."
Jambers beaamt dat: "Zo omhelst hij mannen inniger dan vrouwen. Hij is een 'mannen-man'. Maar tegelijk houdt hij niet van lichamelijk contact. Hij blijft iemand met smetvrees: hij moet dat overwinnen."
3. De vraag na de film blijft: hoelang houdt Bart De Wever dit nog vol?
Dinsdag gaat de film in première, maar diezelfde dag moet Bart De Wever als formateur naar de koning. "Wat een toeval toch?", zegt De Vadder. "Je weet niet in welke hoedanigheid hij die avond naar de première zal gaan: is hij nog formateur of niet? Dat zal wel een rol spelen in de manier waarop hij daar zal aankomen en zelf naar die film zal kijken."
Er nog 5 jaar bijdoen? Ik zal opstaan uit de doden - ik bedoel: mijn pensioen - en nog eens langskomen
Tv-maker Paul Jambers
Na de verkiezingen van 13 oktober stelde De Wever nochtans al plagend dat hij (en dus ook Jambers er "nog 5 jaar moeten bijdoen". "Waarom niet?", lacht Jambers. "Ik zal opstaan uit de doden - ik bedoel: mijn pensioen - en nog eens langskomen."


