Geen seks, geen huwelijk, geen kinderen: Zuid-Koreaanse 4B-beweging in opmars bij vrouwen in de VS

Donald Trump en vrouwenrechten: er is al heel wat inkt over gevloeid. Eind oktober nog profileerde hij zichzelf als 'vrouwenbeschermer', met daaraan toegevoegd: “Of ze nu willen of niet”. Een opvatting die veel vrouwen tegen de borst stoot. Niet alleen door de betuttelende ondertoon, maar ook door vele praktijken die het tegendeel bewijzen. 

Zo loopt Trump ermee te koop dat het nationale recht op abortus in 2022 dankzij hem werd teruggedraaid. Vorig jaar werd hij veroordeeld voor seksueel misbruik. Niet alleen hijzelf deed in het verleden vrouwonvriendelijke uitspraken (“Grab ‘em by the pussy”), ook zijn running mate J.D. Vance schroomde niet om vrouwen zonder kinderen “childless cat ladies” te noemen.

Er leeft bij veel Amerikaanse vrouwen dan ook de vrees dat ze onder Trump in een minder vrije en meer vrouwonvriendelijke maatschappij zullen leven.

Enter de 4B-beweging. Die zag midden jaren 2010 het levenslicht in Zuid-Korea, een land dat eveneens met genderproblematieken kampt. Een loonkloof van 31 procent, een grote druk om te trouwen en zwanger te worden, statistieken die aantonen dat huiselijk geweld en femicide wijdverspreid zijn: heel wat Zuid-Koreaanse vrouwen zijn het beu dat ze in een patriarchale maatschappij leven.

Tel daar incidenten bij zoals de moord op een jonge vrouw door een man die zei dat hij “altijd door vrouwen werd genegeerd”, het spycamschandaal waarbij vrouwen zonder hun medeweten werden gefilmd tijdens seks of op openbare toiletten en de #MeToo-beweging die overwaaide uit de VS, en de 4B-protestgroep was geboren.

De ‘B’ staat voor ‘bi’, wat ‘neen’ betekent in het Koreaans. De beweging hanteert 4 ‘leefregels’: geen relaties met mannen (biyeonae), geen seks (bisekseu), geen huwelijk (bihon) en geen kinderen (bichulsan). De beweging is online ontstaan, wat het zo goed als onmogelijk maakt om te weten hoeveel vrouwen zich achter het principe scharen. Cijfers in internationale media schommelen tussen de 5.000 à 50.000 aanhangers. Het is bovendien geen georganiseerde groepering, maar eerder een vorm van individueel verzet waarbij vrouwen elkaar online vinden.

Dat gevoel van samenhorigheid lijkt nu dus te zijn overgewaaid naar de Verenigde Staten. Sinds de overwinning van Trump is de zoekterm ‘4b movement in Google er met 450 procent gestegen.

“Meiden, het is tijd om alle mannen te boycotten. Jullie zijn jullie rechten kwijt, en zij hun recht om zonder bescherming seks te hebben”, klinkt het in een filmpje op TikTok dat meer dan 3,5 miljoen keer is bekeken. “Ik werk aan mijn droomlichaam dat de komende 4 jaar door geen enkele man wordt aangeraakt”, toont dan weer een fitnessende TikTokker. De meest gelikete reactie onder haar post: “In de club zijn we allemaal celibatair”. En ook: “We mogen mannen niet het laatste woord geven, we moeten terugbijten”.

De Britse krant The Guardian sprak met een jonge vrouw die in een conservatieve Amerikaanse staat woont. Het voorbije jaar was ze actief op dating apps, maar sinds de overwinning van Trump heeft ze 2 dates afgezegd. “Het breekt mijn hart dat je in dit land alleen iets betekent als je een heteroseksuele witte man bent”, zegt ze. "Ik zal geen enkele man me nog laten aanraken totdat ik mijn rechten terug heb.”

Nieuw is het principe niet. In het Oude Griekenland al was er het toneelstuk ‘Lysistrata’, waarin vrouwen seks afzwoeren om te protesteren tegen de Peloponnesische Oorlog. De Amerikaanse actrice Julia Fox leeft celibatair sinds de afschaffing van de nationale abortuswet, en ook actrice Alyssa Milano ging een tijdlang in 'seksstaking' nadat aan abortusrechten werd gemorreld. 

Ciska Hoet, directeur bij RoSa vzw, het kenniscentrum voor gender en feminisme, begrijpt waarom vrouwen naar deze vorm van protest grijpen. “Het is radicaal, het valt op, het is mediageniek. Oftewel: het is een manier om heel snel heel veel lawaai te maken.” Of het ook iets in gang zet, moet nog blijken. “Ik hoop het alleszins”, aldus Hoet. “We mogen dit niet wegzetten als een fait divers, want waarover ze zich laten horen, is dat ook niet.”

Vooralsnog krijgt de trend in Amerika vooral een hoop weerstand. “Your body, my choice”, tweette Trump-supporter Nick Fuentes provocerend. Vrij vertaald: “Jouw lichaam, mijn keuze.” Andere mannelijke sociale mediagebruikers posten berichten als “Zwijg en maak me een broodje” en “Veel plezier met het verliezen van jullie rechten”.

Nieuwswebsite Newsweek sprak met Sarah Liu, professor gender en politiek aan de universiteit van Edinburgh. Zij vreest dat de 4B-beweging tot een toename van geweld tegen vrouwen kan leiden. “Wanneer vrouwen hun zelfstandigheid opeisen en seks weigeren aan hun partners, kan dat mannen mogelijk boos maken. De kans bestaat dus dat ze meer risico lopen om aan geweld te worden blootgesteld en dat het tot meer vijandigheid tegenover feminisme leidt.”