In 10 Amerikaanse staten stond ook het recht op abortus op het stembiljet. Via een referendum moesten de inwoners beslissen of abortus verboden moest blijven, het recht op abortus in de grondwet verankerd moest worden, of dat recht uitgebreid moest worden.
Verbieden, beschermen of uitbreiden? Zo stemden 10 Amerikaanse staten over het recht op abortus
Freek Willems
Gepubliceerd:
In deze 10 staten werd naast de presidentsverkiezingen ook een referendum gehouden over het recht op abortus: Arizona, Colorado, Florida, Maryland, Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New York en South Dakota.
In sommige staten werd een uitbreiding van bestaande abortusrechten voorgesteld, in andere werd voorgesteld om het recht op abortus te beschermen door het te verankeren in de grondwet van de staat en in sommige gevallen werd een voorstel ingediend om de huidige regels te behouden.
Arizona: recht op abortus uitgebreid
In Arizona is het voorstel dat voorlag aangenomen. Dat houdt in dat het recht op abortus gelegaliseerd wordt "tot de foetus levensvatbaar is". In de praktijk houdt dat in dat het recht op abortus uitgebreid wordt naar ongeveer 23 à 24 weken.
Op dit moment is abortus slechts toegelaten tot 15 weken. Daarna is het verboden, zonder uitzondering voor verkrachting of incest. Enkel als het leven van de moeder in gevaar is, kon een abortus na 15 weken.
Colorado: bescherming van abortusrechten
In Colorado is het voorstel aangenomen, waardoor het recht op abortus wordt beschermd. Door de goedkeuring van het voorstel dat voorlag, blijft alles hetzelfde in Colorado, want de huidige wet bepaalt al dat abortus legaal is.
Florida: geen bescherming van abortusrechten, bestaande wetgeving blijft van kracht
In Florida is het voorstel niet aangenomen, wat betekent dat het recht op abortus er niet beschermd wordt in de grondwet. Florida nam in mei een wetswijziging aan waardoor abortus na 6 weken zwangerschap verboden is, met slechts enkele uitzonderingen. Die strenge wet blijft dus van kracht.
Maryland: recht op abortus wordt beschermd
In Maryland is het voorstel aangenomen. Dat houdt in dat het "recht op reproductieve vrijheid" gegarandeerd wordt. Abortus was al legaal in Maryland en blijft dat ook na dit referendum.
Missouri: recht op abortus wordt beschermd
In Missouri is het voorstel aangenomen. Daardoor wordt het "recht op reproductieve vrijheid" beschermd. Abortus is momenteel nog verboden in Missouri, met slechts enkele uitzonderingen. Door de goedkeuring van het voorstel wordt abortus in Missouri dus legaal.
Montana: recht op abortus wordt beschermd
In Montana is het voorstel aangenomen, wat inhoudt dat het recht op abortus beschermd wordt in de grondwet. Abortus is momenteel legaal in Montana. Door de goedkeuring van het voorstel dat voorlag, blijft dat dus zo.
Nebraska: huidige wetgeving blijft behouden
In Nebraska stonden 2 voorstellen tegenover elkaar. Het ene voorstel wilde het recht op abortus verankeren in de grondwet. Het andere wilde dan weer de huidige wetgeving behouden, waarbij abortus na 12 weken verboden is. Er zijn wel uitzonderingen voor verkrachting, incest en als het leven van de moeder in gevaar is.
Het voorstel dat de abortusrechten wou verankeren, heeft het niet gehaald. Het voorstel dat de huidige wetgeving na 12 weken wil behouden, is wel goedgekeurd. De wet blijft dus van kracht.
Nevada: recht op abortus wordt beschermd In Nevada is het voorstel aangenomen, waardoor het recht op abortus verankerd wordt in de grondwet van de staat. Abortus is er nu al mogelijk tot de 24e week van de zwangerschap. Door dit referendum wordt het nu moeilijker om die verworven rechten terug te draaien.
Toch is de uitslag nog niet definitief. Om aan de grondwet toegevoegd te worden, moet het voorstel 2 keer goedgekeurd worden. In 2026 volgt een tweede referendum.
New York: recht op abortus wordt beschermd
In New York is het voorstel aangenomen. Toegang tot abortus wordt daardoor in de grondwet van de staat verankerd en de vrijheid van de burgers om zelf over hun "reproductieve gezondheid" te beslissen, wordt gegarandeerd. Abortus is momenteel legaal in New York en blijft dat dus ook.
South Dakota: abortus blijft verboden
In South Dakota is het voorstel dat het recht op abortus wilde garanderen, niet aangenomen. Abortus is momenteel verboden in South Dakota, met enkele uitzonderingen. Doordat het voorstel is weggestemd, blijft dat verbod dus van kracht.
Waarom al deze referenda?
De referenda in deze 10 staten zijn een gevolg van de vernietiging van het historische arrest 'Roe v. Wade' in juni 2022 door het federale Hooggerechtshof. Dat hof besliste toen met een meerderheid van 5 tegen 4 om het landelijke recht op abortus te schrappen. Van de 5 conservatieve rechters die voor de terugdraaiing van het arrest stemden, werden er 3 benoemd door oud-president Donald Trump (die intussen opnieuw is verkozen).
Sinds de beslissing van het Hooggerechtshof kunnen staten zelf beslissen om abortus al dan niet te verbieden, volledig of gedeeltelijk. De afschaffing van 'Roe v. Wade' leidde tot een golf van beperkende abortuswetten in staten waar de Republikeinen het voor het zeggen hebben.
In Democratische staten spraken gouverneurs dan weer hun steun uit voor het recht op abortus en werden initiatieven genomen om het recht in de grondwet van de staten te verankeren.
Wat zijn de regels in België en onze buurlanden?
België: abortus wordt toegelaten tot 12 weken zwangerschap. Voor de ingreep vindt er een adviesgesprek plaats om de optie tot adoptie uit te leggen, en is er een verplichte bedenktijd van 6 dagen.
Frankrijk: sinds 2022 is abortus mogelijk tot 14 weken zwangerschap zonder bedenktijd in plaats van 12 weken. Daarnaast is Frankrijk het eerste land dat het recht op abortus in de grondwet heeft verankerd.
Nederland: hier is abortus legaal tot 24 weken, ofwel tot de foetus levensvatbaar is. In Nederland is er ook geen verplichte bedenktijd.
Duitsland: met een wachttermijn van 3 dagen kan er tot 12 weken abortus uitgevoerd worden.
Luxemburg: abortus is legaal tot het einde van de 12e week van de zwangerschap.
