Het wordt vaak als een wijsheid in de politiek geponeerd. De lokale verkiezingen gaan in de eerste plaats over nabijheid, over thema’s die het dagelijkse leven beïnvloeden. Daarbij wordt vaak gesproken over de 3 v’s: vuiligheid, verkeer en veiligheid. Zij vormen wellicht in veel Vlaamse gemeenten de inzet van de lokale kiesstrijd.
De 3 v's van de gemeenteraadsverkiezingen: vuiligheid, verkeer en veiligheid
Ivan De Vadder
Gepubliceerd:
De eerste v van verkeer
Zo is er het verkeer. Vooral de maatregelen die de lokale overheid neemt om dat verkeer al dan niet te beperken, vormen een van de belangrijkste electorale drijfveren. In Gent bijvoorbeeld, zo lees je op onze site in de stadsanalyse, “zijn de meningen over het huidige mobiliteitsbeleid en dan vooral de wijkmobiliteitsplannen erg verdeeld".
In de discussies komt terug dat Gent niet genoeg luistert naar de zorgen van de bewoners. Dat valt op, net omdat het stadsbestuur fors inzet op én uitpakt met die participatie. Het thema drijft in Gent de groenen en het blok van de socialisten en liberalen verder uit elkaar. "Mobiliteit is een thema dat veel emoties oproept. Het is dan ook belangrijk om goed naar de mensen te luisteren. Als blijkt dat bepaalde zaken niet werken op het terrein, dan moet je ook niet halsstarrig aan die plannen vasthouden en bijsturen", zegt burgemeester Mathias De Clercq (Open VLD) daarover.
De eerste v, die van verkeer, houdt mensen dus wel degelijk bezig. Net als de tweede v, die van vuiligheid. Zo is Boom de Vlaamse stad, waar, volgens de Gemeente- en Stadsmonitor, het hoogste aantal mensen last heeft van buurthinder. De Monitor definieert ‘buurthinder’ als ‘verkeer dat te snel rijdt, sluipverkeer, lawaai, lastiggevallen worden op straat, vandalisme, zwerfvuil, hinder van dieren en/of drugsgebruik in de buurt’, kortom, alles wat hindert. In de top 5 vinden we nog Antwerpen, Vilvoorde, Zelzate en Oostende terug.
Een ploeg van VRT NWS Journaal trok naar de Oost-Vlaamse gemeente Wetteren waar zwerfvuil - met de v van vuiligheid - een verkiezingsthema is. Zowel de huidige meerderheid als de oppositie wil zwerfvuil en sluikstorten aanpakken. Want zwerfvuilbeheer kost de lokale besturen handenvol geld. De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) berekende dat het jaarlijks om zo'n 144 miljoen euro gaat. Ook de v van vuiligheid beïnvloedt het lokale stemgedrag.
Na de v van vuiligheid, die van veiligheid
En dan is er de v van veiligheid. De gemeente in Vlaanderen met het grootste onveiligheidsgevoel is Turnhout. In heel Vlaanderen zegt 7 procent van de Vlamingen zich onveilig te voelen, in Turnhout is dat 24 procent. En zoals vaak is er niet echt een relatie tussen dat gevoel, en de reële misdaadcijfers. Die zijn voor Turnhout vergelijkbaar met steden die ongeveer even groot zijn. Vandaar dat Terzake naar Turnhout trok om dat gevoel te onderzoeken.
De ploeg van Terzake trok op pad met de fietspatrouille van de politie in de Kempenstad. Want met een "aanklampend beleid" zoals dat tegenwoordig heet, probeert de politie enkele factoren van het onveiligheidsgevoel weg te werken. Tot ergernis van de politie en de burgemeester, Paul Van Miert (N-VA), is de reportageploeg getuige van een messengevecht in een buitenlandse supermarkt. Een ruzie tussen twee mannen van Afghaanse afkomst loopt uit de hand en een van de twee trekt daarbij een mes. Het "gevoel" van onveiligheid heeft af en toe toch ook een oorzaak in een "onveilige" situatie.
In heel wat gemeenten doet de lokale politie wat ze kan. Een kleine peiling van VRT NWS bij zo’n 1.500 Vlamingen legt de vinger op de wonde. Op de vraag of de politie in hun stad of gemeente voldoende zichtbaar is, reageren de Vlamingen verdeeld, 46 procent van de Vlamingen zegt van wel, maar exact evenveel, ook 46 procent dus, zegt van niet. Een kleine minderheid van 9 procent heeft geen mening. Alles samen is ongeveer een derde van de Vlamingen niet tevreden over het werk van de lokale politie, maar een meerderheid van 54 procent zegt de politie in zijn stad of gemeente goed werk levert.
Vervreemd in eigen stad
De reportage van Terzake legt ook bloot hoezeer de Turnhoutenaar zich vervreemd voelt van zijn eigen stad. 42,2 procent van de inwoners is intussen al van buitenlandse herkomst. Als we de Nederlanders eruit filteren, dan gaat het nog altijd om 31,3 procent. Bij de inwoners jonger dan 18 jaar, is 63,4 procent van buitenlandse herkomst.
Velen wijzen in die richting als verklaring voor dat onveiligheidsgevoel. De vraag is of dat gevoel, en de oorzaken die de Turnhoutenaar naar voren schuift, het stemgedrag zullen beïnvloeden. Volgens de Stadspeiling zou Vlaams Belang de grootste partij worden. Met nog 22 procent onbesliste kiezers, zou Vlaams Belang 25 procent halen, Vooruit 15,8 procent en de partij van de Burgemeester N-VA/CD&V 14,6 procent.
Op lokaal vlak is er een duidelijk verband te zijn tussen lokale problemen, en de evaluatie van het beleid van de afgelopen jaren. En het lijdt geen twijfel dat de 3 v’s de keuze van heel wat kiezers zullen bepalen.
