Onveiligheid, mobiliteit en plaatstekort in kinderopvang: hierover gaan de verkiezingen in Turnhout

Turnhout werd de afgelopen 5 jaar bestuurd door een coalitie van N-VA (8 zetels), Vooruit (5), CD&V (4) en Groen (4). Samen goed voor 21 van de 35 zetels.

Paul Van Miert (N-VA) is de burgemeester.

In de oppositie bestond Vlaams Belang lang met 7 zetels, maar Jan Van Steenbergen stapte in juni uit de fractie en ging als onafhankelijke verder. De lokale partij TIM heeft 5 zetels. PVDA en Open VLD hebben elk 1 zetel. 

Turnhout kreeg deze legislatuur heel wat nieuwigheden onder het bestuur van N-VA, Vooruit, CD&V en Groen. Er kwam een nieuw en felbesproken logo, een mobiliteitsplan en daarnaast werd er gesnoeid in het personeelsbestand. 60 voltijdse banen sneuvelden bij de stedelijke diensten. Het stadsbestuur nam die beslissing tijdens de energiecrisis, omdat de begroting van Turnhout te fel dreigde te ontsporen. 

De inwoners van het 'stadje van m'n hert' mopperen wel eens dat er nooit iets te beleven valt. De coalitie beloofde daarom een jaarlijks stadsfestival op poten te zetten. Dat is gelukt, met Stoeber, een gratis tweedaags festival op de Grote Markt. Dat moet ook de lokale horeca versterken. 

De plannen en financiering van de nieuwe sporthal zijn ook afgerond. Tegen de zomer van 2026 moet die klaar zijn voor gebruik. De kosten worden geraamd op een kleine 20 miljoen euro waarvan 6,5 miljoen euro Vlaamse subsidies. “302 leerlingen die een sportopleiding volgen bij Campos kunnen nu opnieuw in Turnhout zelf dicht bij hun school sporten", zegt schepen van Onderwijs Marc Boogers (Groen). Door de beperkte sportinfrastructuur moesten zij nu vaak gebruikmaken van sporthallen in buurgemeenten. Ook de Turnhoutse sportclubs zullen de sporthal kunnen gebruiken.

Oppositiepartij TIM merkt op dat de schuldenlast van de stad sterk gestegen is. “Van 200 euro per Turnhoutenaar aan het begin van de legislatuur naar 1.300 in 2025. De rekenfout in de begroting van 26 miljoen euro blijft deze meerderheid achtervolgen. Daardoor was er geen marge om onverwachte kosten tijdens corona en de energiecrisis op te vangen."

De stad snoeide dan maar in het eigen personeelsbestand om de kosten te drukken. Volgens de oppositie voelen de Turnhoutenaren dat aan de minder goede dienstverlening. 

Er blijft een tekort aan plaatsen in de kinderopvang. Dat zou zelfs gaan om 1.000 plaatsen die nodig zijn in de ruime stadsregio Turnhout. Dan gaat het ook om de gemeentes Beerse, Oud-Turnhout, Vosselaar, Lille en Kasterlee.

Oppositiepartij PVDA hekelt dan weer het gebrek aan betaalbare woningen. “2.619 Turnhoutenaren staan op een wachtlijst voor een sociale woning. In het bestuursakkoord staat nochtans het recht op een betaalbare en kwaliteitsvolle woning. Het stadsbestuur legde een minimumnorm op van 15 procent sociale woningen bij nieuwbouwprojecten. Maar desondanks daalt het aanbod de laatste jaren", zegt Wout Schafraet (PVDA).

Een andere pijnlijke vaststelling: van alle Vlamingen zijn de Turnhoutenaars zowat het minst tevreden over hun stad. Enkel Boom scoort slechter.

De Turnhoutenaar voelt zich het meest onveilig van alle Vlamingen. Zo bleek in de recente Gemeente-Stadsmonitor. Hoewel dat gevoel niet strookt met de objectieve criminaliteitscijfers, is het een groot thema voor de Turnhoutse kiezers en politici.

De coalitiepartners beloofden in het bestuursakkoord om werk te maken van meer blauw op straat. Dat is ook gelukt, al konden er wel minder extra agenten worden aangetrokken dan de 50 die stad Turnhout had gehoopt. Stijgende loonkosten maakten die belofte onbetaalbaar. “Door een loonindexering van bijna 20 procent konden we deze legislatuur slechts 26 agenten aanwerven", zegt burgemeester Paul Van Miert (N-VA).

Hij raamt de extra investering in agenten op 750.000 euro per jaar voor de stad. Daarnaast benadrukt het stadsbestuur dat er fors geïnvesteerd is in een nieuw politiekantoor dat op de site Turnova komt.

Veiligheid is een thema waar oppositiepartij Vlaams Belang zich sterk op profileert. De partij ziet geen resultaten van de inspanningen van het stadsbestuur. "Ondanks dat er meer agenten werden aangeworven, is er niet veel beterschap voelbaar. Ouderen durven ’s avonds niet meer buitenkomen. Zelfs jongeren trachten Turnhout te mijden in het uitgaansleven. Geregeld duiken filmpjes op van gebeurtenissen in onze stad”, aldus Reccino Van Lommel (Vlaams Belang).

Mobiliteit is ook een belangrijk verkiezingsthema. Onder impuls van Groen wordt heel sterk ingezet op fietsverkeer. Zo zijn er enorm veel fietsstraten en zones 30 bijgekomen. "Deze lage snelheidsregimes komen zowel de verkeersveiligheid als het milieu ten goede. Een lage snelheid veroorzaakt ook minder geluidsoverlast", zegt bevoegd schepen Marc Boogers (Groen).

Toch is dat niet naar de zin van veel inwoners en automobilisten. Bepaalde trajecten en straten zijn 'doorgeknipt' met paaltjes waardoor je moet omrijden.

De oppositie laakt het mobiliteitsplan en de extra files op in- en uitvalswegen. “Door het invoeren van autoluwe zones staat het verkeer vast op de Steenweg op Oosthoven", zegt Eric Vos (TIM). Ook het fietsactieplan is volgens hem gefaald. "Amper 20 procent van de inwoners vindt Turnhout veilig voor jonge fietsers. Te veel fietsstraten zijn ingevoerd zonder degelijke aanpassingen aan het wegdek.”

Vlaams Belang voegt toe dat de automobilist wordt 'weggepest'. De partij ziet parkeerplaatsen verdwijnen en de ring wordt volgens hen niet deftig ontsloten naar het noorden, terwijl daar wel wijken en een nieuw ziekenhuis verschijnen.

"Het mobiliteitsbeleid van de laatste 10 jaar kan samengevat worden in 3 P’s: paaltjes, plakkaten en potten verf. Het zijn veel symboolmaatregelen zoals fietsstraten, maar geen structurele oplossingen voor de verkeersknoop in de stad", vult Bart Voordeckers (Open VLD) nog aan. 

"Fietsers, bussen en auto’s moeten allemaal gebruik maken van dezelfde smalle wegen en dat leidt tot conflicten en frustraties. We pleiten voor een integraal mobiliteitsplan als alternatief voor de huidige mobiliteitschaos. Een plan dat de stad vlot en veilig bereikbaar maakt voor iedereen. Met ruimte in het stadshart voor voetgangers en fietsers en vlotte verbindingen voor bussen en auto’s."

Een laatste belangrijk thema in Turnhout is het tekort aan kinderopvang. “In totaal zijn er deze legislatuur 120 extra plaatsen voor baby’s en peuters gekomen. We rekenen op nog 90 plaatsen met het nieuwe subsidiereglement dat we in december 2023 in de gemeenteraad goedgekeurd hebben”, benadrukt schepen Jan Van Otten (Vooruit).

"Er werden extra plaatsen gecreëerd, maar het gaat nog steeds veel te traag", countert Wout Schafraet (PVDA) vanuit de oppositie. “Er zijn 500 extra opvangplaatsen nodig om de noden aan kinderopvang in te vullen. Aan het huidige tempo duurt het nog 15 jaar voor de wachtlijsten zijn weggewerkt.”

De afgelopen jaren bestuurde een coalitie van N-VA (8 zetels), Vooruit (5), CD&V (4) en Groen (4) de stad. Samen goed voor 21 van de 35 zetels.

In 2018 werd N-VA nipt de grootste voor Vlaams Belang. De vraag is of dat zo blijft gezien de opmars in de Kempen van de extreemrechtse partij. Paul van Miert (N-VA) hoopt burgemeester te blijven. Al haalde hij in juni in eigen stad slechts de helft van de voorkeurstemmen van Vlaams Parlementslid Hannes Anaf (Vooruit). Hij is de kopman van Vooruit, dat deze legislatuur de schepenen Jan Otten en Kelly Verheyen leverde.

In het licht van de strijd om de Turnhoutse burgemeesterssjerp is het dan ook geen toeval dat N-VA in kartel met CD&V naar de kiezer trekt. De grootste partij mag namelijk de burgemeester leveren. Van Miert trekt de kartellijst. De huidige coalitiepartners N-VA, Vooruit, CD&V en Groen hebben al signalen gegeven dat ze samen door willen gaan.

De vraag is hoe Groen uit de kiesstrijd komt en of de kiezer de partij zal afstraffen voor het circulatieplan. Bevoegd schepen Marc Boogers (Groen) staat op de lijst, maar die wordt getrokken door Greet Oris. De andere groene schepen Astrid Wittebolle komt niet meer op.

Vlaams Belang is met 7 zetels de grootste oppositiepartij, met federaal parlementslid Reccino Van Lommel als lijsttrekker.

De tweede oppositiepartij met 5 zetels is de lokale partij TIM. Een centrumpartij die in 2012 werd opgericht door misnoegde politici van CD&V met voormalig burgemeester Eric Vos als kopstuk.

Er nog twee oppositiepartijen met allebei 1 zetel. PVDA met lijsttrekker Wout Schafraet en Open VLD dat gemeenteraadslid Bart Voordeckers bovenaan de lijst zet. 

Op de valreep is er nog een bijkomende lijst in Turnhout ingediend: de eenmanspartij Lijst Jan Van Steenbergen. Hij is een half jaar geleden uit Vlaams Belang gestapt en zetelt sindsdien als onafhankelijke.