57 procent van Vlamingen willen veiligheidscamera's in hun straat, vooral oudere generaties zijn voorstander

De afweging tussen privacy en veiligheid maakt van veiligheidscamera’s in veel gemeenten een hot topic. Denk maar aan de discussie over de drone die Bilzen inzette om te controleren of automobilisten zich aan de regels houden in een fietsstraat.

Camera’s om misdrijven vast te leggen komen er in alle kleuren en maten: vaste bewakingscamera’s, ANPR-camera’s die nummerplaten herkennen, mobiele varianten zoals bodycams voor de politie of dus een camera op een drone. 

In het algemeen zijn Vlamingen te vinden voor veiligheidscamera’s. 57 procent van de 1501 Vlamingen die werden bevraagd, antwoordde akkoord te gaan met de stelling: “Ik vind het goed dat er veiligheidscamera’s worden geplaatst in mijn straat”. En maar 16 procent zegt expliciet dat ze dat niet willen. 

Bij oudere generatie (boven de 55 jaar) zegt zelfs 66 procent dat ze zulke veiligheidscamera’s graag zouden hebben. Bij de generatie tot 34 jaar klinkt het iets voorzichtiger: daar zegt ‘maar’ 48 procent voorstander te zijn van zulke camera’s. 

Daarnaast polste de bevraging naar de standpunten van Vlamingen over de politie in hun gemeente. Eerst en vooral zijn de meeste Vlamingen (54 procent) tevreden over het werk van de lokale politie in hun stad of gemeente. 

Ook vindt 46 procent van de Vlamingen dat er voldoende blauw op straat te zien is. Dat geldt dan weer niet voor de wijkagent: 68 procent van de bevraagden zegt zijn of haar wijkagent niet voldoende te kennen.

Op de kaart hieronder kan je kijken hoeveel misdrijven er geregistreerd werden in jouw gemeente in 2023. Om de vergelijking tussen gemeenten mogelijk te maken tonen we het aantal misdrijven per 1.000 inwoners. 

Klik op je gemeente om meer details te krijgen, bijvoorbeeld over het aantal diefstallen en drugsmisdrijven. 

Om al deze soorten misdrijven aan te pakken, mogen camera’s worden ingezet, zegt Frank Schuermans. Hij is voorzitter van het Controleorgaan op de politionele informatie. Die instantie ziet toe op de regels voor het gebruik van camera’s en de verwerking van gegevens door de politie. 

“Zowat elk serieus strafonderzoek bevat intussen wel een analyse van camerabeelden. Zeker bij opsporingswerk hebben camera’s hun nut. We laten daarbij ook vrij veel toe. Zo mag de politie camerabeelden vergelijken met mugshots (foto die genomen wordt bij een arrestatie, red.) om iemand te identificeren. Dat is dus een vorm van gezichtsherkenning.” 

Toch is Schuermans terughoudend over het effect van camera’s, zeker over het veelgehoorde argument dat camera’s ‘afschrikkend’ of ‘preventief’ zouden werken. “Uit analyses blijkt vooral een waterbedeffect: een groepje dealers zal zich verplaatsen naar een andere plaats als ze weten dat ze gefilmd worden op hun vaste plek.” 

De voorzitter vraagt zich dan ook af of er niet te veel hoop wordt gevestigd op camera’s voor kleinere criminaliteit. “We weten dat er duizenden en duizenden camera’s staan, zeker de centrumsteden staan vol”, zegt Schuermans. “Maar burgemeesters denken al te vaak dat ze problemen kunnen oplossen door nóg meer camera’s te plaatsen. Moeten we niet stilaan eens beginnen te denken aan de negatieve effecten?” 

“Hoe zorgen we ervoor dat er telkens een bevoegd persoon in het proces betrokken blijft en dat er niet automatisch beslissingen worden gemaakt door artificiële intelligentie? Hoe zorgen we ervoor dat een onafhankelijke toezichthouder telkens zijn goedkeuring moet geven wanneer gezichtsherkenning gebruikt wordt in de publieke ruimte?”, geeft Schuermans als voorbeelden. “Dat zijn uitdagingen voor de komende jaren, nu de Europese AI Act vanaf 1 februari 2025 in verschillende stappen in werking treedt.” 

Vanavond gaan Bart Somers, de burgemeester van Mechelen (Open VLD) en Tom Van Grieken, voorzitter van Vlaams Belang en lijsttrekker in Schoten, in debat over het veiligheidsbeleid in onze gemeenten. Kijk om 20 uur naar Terzake op VRT Canvas.