De voorzitters van de 5 partijen die onderhandelden over een nieuwe federale regering hebben een weekend lang hun wonden gelikt. Vandaag begint bemiddelaar Maxime Prévot, de voorzitter van Les Engagés, aan zijn opdracht: proberen de standpunten alsnog met elkaar te verzoenen. Want volgens Prévot blijft die formule met 5 partijen de meest "legitieme coalitie". Maar intussen staat het kompas van alle politieke partijen op de gemeenteraadsverkiezingen van oktober.
1. Wonden likken
"Ooit komen we er wel uit. Ooit." Dat zei de voorzitter van de N-VA Bart De Wever in de marge van de Mister Gay Belgium-verkiezing.
Eerder op de dag, bij de start van de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen in Antwerpen, zei De Wever dat de mislukte formatie de grootste ontgoocheling was in zijn politieke carrière. "Wanneer je denkt dat dit gaat lukken, en je wordt in de laatste rechte lijn van de baan gereden, dan is dat erg pijnlijk", geeft De Wever toe.
Het is duidelijk dat hij dit een gemiste kans vindt, ook al omdat het een kans was om de rest van Europa te tonen dat het wél anders kan in ons land.
"Als je uit Vivaldi komt, dat de belastingen met 7 miljard euro heeft verhoogd, het deficit heeft laten ontsporen en geen enkele serieuze hervorming heeft gedaan, zou je gemotiveerd moeten zijn om in een regering te stappen die net het tegenovergestelde doet." Dat is een vingerwijzing naar de voorzitter van de MR Georges-Louis Bouchez.
De voorzitter van Vooruit Conner Rousseau wijst ook in die richting. Ook hij vindt dat de MR dit akkoord heeft ondermijnd. "Het zou niet rechtvaardig zijn om niets te vragen aan mensen met grote vermogens." De MR weigerde onder meer akkoord te gaan met de meerwaardetaks.
Maar Georges-Louis Bouchez van zijn kant probeert uit te leggen dat hij niet alleen omwille van de meerwaardebelasting niet akkoord ging met de voorstellen van de formateur. Hij struikelde ook over de btw-verhoging voor voedingswaren en de accijnsverhogingen voor brandstoffen.
Bouchez vond vooral dat De Wever niet koelbloedig genoeg was gebleven, en te snel naar de koning was gestapt. "We hebben nauwelijks één week over de fiscale hervorming gesproken, er duikt één probleem op en we stappen al naar de koning." Dat is onverholen kritiek op de methode van de formateur.
De nieuwe bemiddelaar, Maxime Prévot - die De Wever trouwens al aan de lijn heeft gehad - roept de 5 partijen op om over hun taboes heen te stappen. Ook hij deed dat bij de lancering van de gemeenteraadsverkiezingen van zijn partij in het Waalse Durbuy. "Ons land kan zich de luxe van een lange crisis niet permitteren."
Opvallend was de lof die Prévot de voormalige formateur De Wever toezwaaide in de krant Le Soir. Prévot kan, 2 maanden na de verkiezingen, geen enkel verwijt meer tegenover De Wever formuleren. "Ik had twijfels over hem, ik heb ze geuit. Vandaag wil ik met dezelfde eerlijkheid zeggen dat hij correct handelt."
De opdracht van de koninklijke bemiddelaar lijkt daardoor niet vanzelfsprekend: de ideologische kloof blijft aanwezig tussen Vooruit en de MR, en de persoonlijke relaties zijn grondig verstoord, niet alleen tussen Conner Rousseau en Georges-Louis Bouchez, maar ook tussen Bouchez en Bart De Wever.
De vraag is of 10 dagen voldoende zijn om die problemen op te lossen, vooral omdat de politieke tenoren nu hun aandacht op een ander doelwit richten.
2. Kompas op de gemeenteraadsverkiezingen
Het is duidelijk dat formateur De Wever mikte op een doorbraak op het einde van deze maand, om zo de partijen ook toe te laten de gemeenteraadsverkiezingen voor te bereiden. Maar dat is mislukt, en dus staat "het kompas voortaan op die lokale verkiezingen", maar dan zonder regeerakkoord.
Voortaan kijken alle politici naar hun thuisstad. Georges-Louis Bouchez moet in zijn Bergen een oplossing vinden voor de populaire voormalige Miss België, Julie Taton, wiens domicilieaanvraag is geweigerd. Conner Rousseau start zijn campagne als "uw kandidaat-burgemeester" in Sint-Niklaas.
En ook Bart De Wever zal eerst opnieuw proberen burgemeester van Antwerpen te worden voor hij kandidaat-premier van België wordt. Toch wordt alles in gereedheid gebracht om die beweging te maken. Op de tweede plaats van de N-VA-lijst prijkt Vlaams Parlementslid Els Van Doesburg, die geacht wordt De Wever op te volgen als dienstdoend burgemeester, van zodra hij in een regering stapt.
Trouwens, ook Conner Rousseau kan pas burgemeester worden door de populairste politicus te zijn van de grootste partij van de toekomstige coalitie. Op dit moment heeft Vooruit 5 zetels in de gemeenteraad. De Sint-Niklase N-VA, die de burgemeester levert, heeft er 14.
3. Een nieuwe voorzitter
Open VLD heeft een nieuwe voorzitter: Eva De Bleeker. Cynisch genoeg, zou je kunnen zeggen dat premier Alexander De Croo, door destijds De Bleeker te vervangen als staatssecretaris voor Begroting door Alexia Bertrand, haar succes in de voorzittersverkiezingen heeft verzekerd.
Haar martelaarsrol – ook al omdat ze in het conflict met De Croo zich beriep op de juiste begrotingscijfers - heeft haar geen windeieren gelegd.
Daarmee krijgt Open VLD een nieuwe voorzitter die qua gedachtegoed dichter bij de MR van Bouchez aanleunt dan in het verleden. Het was een opvallende passage in Terzake toen beide kandidaat-voorzitters - ook Vincent Verbeecke - bij het dilemma "De Croo of Bouchez" allebei voor Bouchez kozen.
