Voorlopig hoeven we nog geen maatregelen te nemen tegen de nieuwe, besmettelijkere variant van het mpox-virus, ook bekend als de apenpokken. Dat zegt professor Laurens Liesenborghs. Het virus is voor het eerst vastgesteld in Europa, in Zweden. Het Vlaams Departement Zorg benadrukt wel dat ze de situatie op de voet blijven volgen.
Moeten we ons voorbereiden op nieuwe golf van mpox-virus en zijn vaccinaties nodig? "Geen covid-scenario"
Joppe De Hert
Gepubliceerd:
De nieuwe variant van het mpox-virus verspreidt zich in sneltempo in Afrika. Afgelopen woensdag riep de WHO nog de wereldwijde noodtoestand uit door de opmars van het virus. Gisteren is de nieuwe variant voor het eerst ook vastgesteld in Zweden, bij iemand die terugkeerde uit Afrika.
Ook in Pakistan is een eerste besmetting vastgesteld. "De betrokken persoon komt uit een land aan de Perzische Golf", aldus het ministerie van Gezondheid.
De snelle verspreiding en de eerste vaststelling in een Europees land wekt uiteraard bezorgdheid op over het virus. De nieuwe variant is besmettelijker en gevaarlijker dan vorige varianten. 14.000 mensen raakten de voorbije maanden al besmet met het virus en er vielen 500 dodelijke slachtoffers.
De term 'mpox-virus'
Mpox werd vroeger 'monkeypox' - of apenpokken - genoemd omdat het bij toeval voor het eerst bij apen werd ontdekt. De WHO koos voor de nieuwe naam omdat ze ziektes niet vernoemen naar dieren of landen waar ze ontdekt zijn om discriminatie te voorkomen.
Zoals we bij het mpox-virus al weten, wordt het overgedragen van dier op mens en van mens op mens, via seksueel contact. Deze variant verspreidt zich ook via speeksel of besmette voorwerpen, zoals kledij. En het veroorzaakt ook huiduitslag over heel het lichaam.
Niet panikeren
Ondanks die hoge cijfers en de noodtoestand hoeven we ons nog niet onmiddellijk zorgen te maken. "We zullen de situatie goed in de gaten houden, maar we moeten niet panikeren", zegt professor Laurens Liesenborghs van het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) in Antwerpen.
"Het mag dan wel een besmettelijkere variant zijn, het is geen covid-scenario. Zo besmettelijk is het virus niet." Het virus verspreidt zich vooral efficiënt via seksueel contact. "Je moet dus al een nauw en direct contact hebben met iemand die letsels heeft."
Ook bij het Vlaams Departement Zorg is er geen reden tot ongerustheid. "Op dit moment blijven we alles goed monitoren. We blijven in contact met internationale organisaties, zodat we goed geïnformeerd blijven over het virus", zegt woordvoerder Joris Moonens.
Op nationaal niveau zullen experten samenkomen met de verschillende overheden om de situatie te bespreken. "We zullen bekijken of we onze procedures op vlak van isolatie, quarantaine en vaccinatie moeten aanpassen. Maar voorlopig is er een laag risico op besmetting in ons land en in Europa."
Te vroeg voor vaccinaties
Volgens Liesenborghs is het nog te vroeg voor een vaccinatiecampagne. "Dat is een moeilijke beslissing en de gezondheidsautoriteiten nemen dit ook zeer ernstig. Maar voorlopig zijn er nog geen maatregelen nodig."
Het valt nog af te wachten of de nieuwe variant voor een nieuwe golf van besmettingen zorgt in Europa en in ons land. "Al zijn we hier al goed beschermd tegen het virus, door de vaccinatiecampagne in 2022." Toen was er een eerste golf van het mpox-virus in België.
We schatten dat de helft van alle risicopersonen zich 2 jaar geleden heeft gevaccineerd
Professor Laurens Liesenborghs
"Vooral homoseksuele mannen met wisselende partners waren toen het slachtoffer. We hebben toen een gerichte vaccinatiecampagne gevoerd en we schatten dat de helft van alle risicopersonen zich toen heeft gevaccineerd."
Vlaanderen zal dan ook de vaccinatieprocedure van 2 jaar geleden evalueren. "Moeten we onze vaccinatieprocedure aanpassen aan de nieuwe variant? Zijn er meer vaccins nodig of moeten we andere doelgroepen in kaart brengen? Daarvoor moeten we eerst voldoende informatie hebben", duidt Moonens.
Volgens het ITG heeft die bescherming tegen het virus ook al geloond. "De West-Afrikaanse variant die 2 jaar geleden de golf in ons land heeft veroorzaakt, circuleert nog steeds. Dat hebben we vorige week nog vastgesteld. Desondanks blijft de Belgische bevolking beschermd."
Onderzoek in Congo
Het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen is zeer nauw betrokken bij de uitbraak van het virus. "We waren als een van de eerste instituten aanwezig om de nieuwe variant te onderzoeken, toen die voor het eerst werd ontdekt in Congo, in januari dit jaar."
Volgens Liesenborghs werd het snel duidelijk dat het om een nieuwe, dodelijkere variant zou gaan. "De variant is in een totaal andere omgeving vastgesteld. De variant gedroeg zich onmiddellijk anders dan wat we gewend waren en alle ingrediënten waren aanwezig voor een verspreiding naar de buurlanden."
Dat scenario is uiteindelijk werkelijkheid geworden. "We hebben onze onderzoeken en resultaten gecommuniceerd naar de wetenschappelijke wereld en we pleiten al lang voor een interventie. We wisten dat dit een potentiële uitbraak kon worden."
