De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft de wereldwijde noodtoestand afgekondigd vanwege een nieuwe variant van het mpox-virus, vroeger bekend als apenpokken, in Afrika. De nieuwe variant is besmettelijker en gevaarlijker dan vorige varianten. Dit jaar raakten al meer dan 14.000 mensen besmet met het virus en er vielen ook al meer dan 500 doden.
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) roept wereldwijde noodtoestand uit wegens opmars nieuwe variant apenpokken
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft haar hoogste alarmniveau afgekondigd vanwege een nieuwe, dodelijkere variant van het mpox-virus. Dat heeft directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreyesus tijdens een persconferentie bekendgemaakt.
De nieuwe variant van het virus werd in mei ontdekt in de Democratische Republiek Congo en is besmettelijker en dodelijker dan vorige varianten. In tegenstelling tot andere varianten veroorzaakt deze variant ook huiduitslag over heel het lichaam.
Op dit moment zijn er enkel geregistreerde besmettingen in Afrika, maar de kans bestaat dat het virus - net als in 2022 - ook Europa bereikt. Het mpox-virus gaat over van dier op mens, maar ook van mens op mens, door fysiek contact zoals seks.
Infecties in de rest van de wereld zijn niet uitgesloten, daarom trekt de WHO nu aan de alarmbel
Johan Neyts, viroloog
"Het virus kan ook overgedragen worden via speeksel, besmette kledij of andere besmette voorwerpen", vertelt Johan Neyts, viroloog bij het Laboratorium voor Virologie en Chemotherapie. "Er zijn nu eenmaal contacten tussen mensen uit Afrika en de rest van de wereld en dus zijn infecties op andere plekken in de wereld niet uitgesloten. Daarom trekt de WHO nu aan de alarmbel."
Volgens Neyts is het nu vooral belangrijk om de bevolking goed te informeren over het virus. Hoe kan je het krijgen, en vooral hoe kan je voorkomen dat je besmet geraakt. "Maar men zal ook de vaccins die er zijn - want die zijn er gelukkig - zo efficiënt mogelijk moeten inzetten",
Meer dan 14.000 besmettingen in 2024
Het afgelopen jaar is het aantal besmettingen met het virus en het aantal doden stevig gestegen in Afrika. De WHO erkent het risico dat mpox zich opnieuw internationaal kan verspreiden en een gezondheidsrisico kan vormen voor verschillende landen.
In 13 Afrikaanse landen werden in 2024 al besmettingen vastgesteld. In totaal gaat het om meer dan 14.000 besmettingen, meer dan 500 mensen stierven dit jaar aan de gevolgen van het virus.
Het mpox-virus maakte in 2022 ook al eens een opmars. In totaal werden toen tussen mei en november meer dan 75.000 besmettingen geregistreerd in meer dan 90 landen. In België ging het toen om zo'n 800 besmettingen.
EU stuurt 215.000 vaccins naar Afrika, op vraag van België
De afkondiging van de noodtoestand heeft geen concrete gevolgen, maar is bedoeld om autoriteiten over de hele wereld te waarschuwen om zich voor te bereiden op mogelijke epidemieën. De WHO maakt zich al een tijdje ongerust over de opmars van het virus in 10 Afrikaanse landen en riep eerder al op om meer vaccins te sturen.
Het Deense bedrijf Bavarian Nordic heeft al aangekondigd dat het 40.000 extra vaccins zal leveren, en ook de Europese Unie schiet in actie. De EU stuurt 215.000 vaccindosissen naar Afrika. Dat gebeurt via het Europese Health Emergency Preparedness and Response Authority (HERA) op vraag van ontslagnemende ministers van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke en Ontwikkelingssamenwerking Caroline Gennez.
"Virussen laten zich niet tegenhouden door landsgrenzen", zegt Vandenbroucke. "Het is niet ondenkbaar dat de nieuwe variant opnieuw voet aan wal zal krijgen. Daarom moeten we nu reageren."
Apenpokken
Mpox werd vroeger 'monkeypox' genoemd omdat het bij toeval voor het eerst bij apen werd ontdekt. De WHO koos voor de nieuwe naam omdat ze ziektes niet vernoemen naar dieren of landen waar ze ontdekt zijn om discriminatie te voorkomen.
