Na een week vakantie hebben de onderhandelaars voor een Vlaamse regering zich opnieuw rond de tafel gezet. Daarop liggen voor het eerst begrotingstabellen én enkele hete hangijzers. "Ik mik op een akkoord tegen de Septemberverklaring op 23 september. Als men dat echt niet wil, zal ik dat wel horen aan tafel", liet Vlaams formateur Matthias Diependaele bij aankomst optekenen.
Vlaamse formatie start opnieuw en tackelt moeilijkste dossiers: "Het is money time"
Xavier Vuylsteke de Laps
Gepubliceerd:
"Vandaag is het money time." Zo beschreef Vooruit-voorzitter Conner Rousseau de herstart van de Vlaamse regeringsonderhandelingen. De socialisten, N-VA en CD&V zitten na een week pauze opnieuw met elkaar samen en deze keer liggen de moeilijke dossiers op tafel: welzijn, onderwijs, het stikstofakkoord. "En ga zo maar door", liet CD&V-voorzitter Sammy Mahdi verstaan bij zijn aankomst aan het Martelarenplein.
Naast die reeks hoofdpijndossiers komt nu voor het eerst ook een stapel met een voorstel voor een begrotingstabel te liggen. De financiële situatie van Vlaanderen is minder alarmerend dan die van het federale niveau, maar vooral N-VA kijkt streng toe op de financiële balans van de regering.
"Tijd om te doen wat mensen van ons verwachten"
Een hele boterham dus, maar dat lijkt Vlaams formateur Matthias Diependaele (N-VA) niet te ontmoedigen. Die had zich al laten ontvallen ten laatste tegen de Septemberverklaring op 23 september te mikken op een akkoord. Een doelstelling waar hij vlak voor de herstart aan vast hield.
"Ik denk dat dat nog altijd een mooie streefdatum is. Als men dat echt niet wil, zal ik het wel horen aan tafel, maar waarom zou dat niet lukken? Ik denk dat we uiteindelijk moeten doen wat de mensen van ons verwachten en dat is starten met het bestuur van Vlaanderen."
Begroting in evenwicht tegen 2027 of 2029?
Vandaag zou de agenda voor de komende onderhandelingen afgesproken worden. Zo moeten er dus inhoudelijke dossiers bekeken worden en is er tegelijkertijd een begroting die opgemaakt moet worden.
Een heikel punt daarin wordt de deadline voor een begrotingsevenwicht in Vlaanderen. N-VA, met Diependaele als minister van Begroting in de vorige Vlaamse regering, wil dat graag tegen 2027 zien gebeuren. Zo is dat in de vorige legislatuur ook afgeklopt, maar CD&V en Vooruit schuiven 2029 als streefdatum naar voren, om zo meer geld vrij te houden voor investeringen.
Rousseau liet verstaan "niet getrouwd" te zijn met die deadline van 2027. "Wij willen gezonde financiën, maar ook gezonde burgers, gezonde scholen en gezonde mensen in de zorg."
Vandaag en morgen gaan de gesprekken bilateraal verder. Vanaf vrijdag begint de ploeg aan een ronde van zes onderhandelingsdagen op zeven weekdagen. Ook zaterdag wordt er verder gesproken.
Daar is stikstof weer
Er zijn dus ook nog enkele inhoudelijke valkuilen die de tocht van de onderhandelaars kunnen bemoeilijken. CD&V wil graag aanpassingen zien aan het felbevochten stikstofakkoord en is een tegenstander van verplichte fusies van gemeenten en de afschaffing van de provinciebesturen.
Vooruit maakte voor de verkiezingen van gratis maaltijden in het onderwijs een breekpunt, maar de socialisten wilden daar voor aanvang van de gesprekken niet over in hun kaarten laten kijken.
"Wij blijven absoluut vasthouden aan onze strijd tegen kinderarmoede. Als je dat loslaat, wat voor land ben je dan?", aldus Rousseau. "We vinden dat superbelangrijk, maar de onderhandelingen voeren we aan tafel."
Het valt af te wachten of de onderhandelaars al die knopen kunnen doorhakken voor 23 september. CD&V en Vooruit willen zich alvast niet laten "opsluiten in een deadline".
Federaal houden ze het bij één-op-ééngesprekken
Diependaele zat gisteren samen met federaal formateur en zijn partijvoorzitter Bart De Wever. De zaken die in elke formatie besproken worden, hebben namelijk een impact op elkaar.
De gesprekken over een federale regering verlopen voorlopig minder voortvarend. Daar is een nieuwe supernota van De Wever voorgelegd aan de verschillende partijen (CD&V, Vooruit, MR en Les Engagés) en gebeurt de analyse ervan in gesprekken tussen de formateur en elke partij apart. Het is nog niet duidelijk wanneer iedereen samen rond de tafel zal zitten.
Het grote discussiepunt daar is het gat in de begroting en de ingrijpende besparingen en hervormingen die Europa in reactie daarop van ons land eist. Denk maar aan werk, pensioenen of onze belastingen.
Ons land heeft van Europa tot 20 september de tijd gekregen om daarvoor een gedetailleerd plan uit te werken en de formateur stelt die datum dan ook voorop tijdens de gesprekken. Benieuwd of dat in de groeiende schaduw van de gemeenteraadsverkiezingen ook zal lukken.
