Oekraïne mag Belgische wapens gebruiken om legitieme doelen op Russisch grondgebied aan te vallen. Dat vindt Michel Hofman, de afscheidnemende chef Defensie van het Belgische leger, en zegt hij in zijn laatste interview met VRT NWS. Daarmee spreekt hij premier Alexander De Croo (Open VLD) en defensieminister Ludivine Dedonder (PS) tegen. Die willen dat militair materieel uit België enkel gebruikt wordt op Oekraïens grondgebied.
"Oekraïne mag Belgische wapens gebruiken om doelen in Rusland te raken", vindt afscheidnemend chef Defensie Hofman
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Op 4 juli zwaait Michel Hofman af als chef Defensie van het Belgische leger. Sinds 2020 is hij, na de koning, de opperbevelhebber van het leger.
Ongeveer 2 jaar na zijn benoeming viel Rusland Oekraïne binnen, en werd het Westen uit zijn roes wakkergeschud. Vrede op het Europese continent was niet langer vanzelfsprekend. Ondertussen draait onze defensiemachine opnieuw op volle toeren en maakt Europa zich op voor een mogelijk escalerend conflict met Rusland.
Pijnpunten bij defensie
"Europa is zich aan het klaarmaken", zegt Hofman. "De inspanningen van het militaire bondgenootschap NAVO en Europa gaan zeker de goede richting uit." Al is er nog veel werk aan de winkel, erkent hij. Zo spendeert België nog steeds geen 2 procent van zijn BBP aan defensie, terwijl de NAVO dat wel vraagt van de lidstaten.
"Met deze regering is er een enorme investering gebeurd in defensie, maar het verschil tussen ons land en de andere NAVO-landen is alleen maar gegroeid. De andere landen hebben veel sneller geschakeld. Dat is zowel mijn schuld als die van de politiek."
Want hoe langer hoe meer komen enkele pijnpunten bij defensie boven water. De lege munitiedepots, bijvoorbeeld. Eind vorig jaar zei oud-generaal Marc Thys dat het Belgische leger, als er hier een oorlog zou uitbreken, al na enkele uren met stenen moet gooien door dat munitietekort. Ook Hofman erkent dat probleem.
"We weten waar die pijnpunten zijn", zegt hij. "We worden dan ook geconfronteerd met een moeilijk dilemma. Enerzijds willen we de leveringen van munitie en wapensystemen aan Oekraïne voortzetten, maar anderzijds moeten we ook onze munitiedepots aanvullen. Dat vraagt een enorme inspanning, niet alleen van defensie, maar ook van de defensie-industrie."
Belgische wapens tegen Russische doelen
Ook op andere vlakken worden extra inspanningen geleverd, zoals de manier waarop de militairen getraind worden. "De mindset is duidelijk veranderd. Onze eenheden bereiden zich voor op een oorlog met Rusland, en dat vraagt om een diepgaande verandering van onze processen. Soldaten oefenen niet om Rusland aan te vallen, maar wel om ons grondgebied te verdedigen tegen een mogelijke Russische aanval."
Voor Hofman is het dus duidelijk. De Belgische defensie moet zich volop (blijven) inzetten om ons grondgebied te beschermen tegen Russische agressie. Dat geldt bovendien niet alleen voor ons land, ook Oekraïne moet zich kunnen verdedigen tegen Rusland. En indien nodig mag het land daarvoor onze wapens inzetten, zelfs om doelen op Russisch grondgebied te raken, klinkt het.
"In zo'n situatie moet je vooral kijken naar de effecten die je wil creëren. Ik denk dat ons standpunt momenteel is dat we legitieme doelen (op Russisch grondgebied) momenteel inderdaad zouden kunnen aanvallen. Om de verdediging van Oekraïne te versterken, kan je zeker de Westerse wapens gebruiken. Ook de Belgische F-16's kunnen indien nodig ontplooid worden ter verdediging en om Russische doelen aan te vallen."
Spanning met Rusland stijgt
Niet alleen de NAVO bereidt zich voor op een mogelijk conflict met Rusland, ook aan Russische zijde worden schijnbaar gelijkaardige inspanningen geleverd. Russische (niet-militaire) schepen proberen onze westerse kritieke infrastructuur, zoals pijpleidingen of kabels die onder zee lopen, in kaart te brengen. Dat doen ze al een tijdje, maar uit onderzoek van De Tijd en het Nederlandse Follow the Money blijkt nu dat dat op veel grotere schaal gebeurt dan aanvankelijk werd gedacht.
"Ons onderzoek legt 945 verdachte acties bloot die zich de voorbije 10 jaar afspeelden in de Noordzee. De vreemde manoeuvres zijn uitgevoerd door 167 Russische civiele vaartuigen, die telkens op minder dan een kilometer rond leidingen en kabels bleven hangen", schrijft De Tijd .
De Belgische defensie is wel degelijk op de hoogte van die verdachte bewegingen, maar het kan daar niet zoveel aan doen, zegt Hofman. "Op dit moment verzamelen we vooral informatie en volgen we die schepen."
"Als er inderdaad een dreiging is, kunnen we ingrijpen. Zolang die schepen echter geen overtreding begaan, kan je daar niet veel aan doen. Vaak varen de boten in internationale wateren en overtreden ze het internationaal recht niet."
Voor Hofman is de oorlog in Oekraïne dus geen ver-van-ons-bedshow. Integendeel, wat men ook moge beweren, het is wel degelijk "onze" oorlog. "Wat er gebeurt in Oekraïne treft iedere burger van Europa van dichtbij. Onze vrijheden, onze economische welvaart, onze normen, waarden en standaarden zijn in gevaar."
"En dus is het belangrijk om, ook in vredestijd, in defensie en in verdediging te investeren. Dat zal op lange termijn veel goedkoper uitkomen", raadt Hofman zijn opvolger aan.
