Voortdurende Oekraïense aanvallen op schiereiland Krim "maken situatie voor Rusland stilaan onhoudbaar"

De toestand op de Krim is stilaan onhoudbaar voor het Russische leger. Tot die conclusie komen verschillende denktanks na de onophoudelijke Oekraïense aanvallen op het schiereiland.

De combinatie van Oekraïense vindingrijkheid enerzijds en de westerse leveringen van langeafstandswapens anderzijds heeft de Russische posities er erg verzwakt. En dat kan grote praktische gevolgen hebben voor het verdere verloop van de oorlog, klinkt het.

Dankzij de langverwachte levering van Amerikaanse wapens heeft Oekraïne de afgelopen weken het aantal luchtaanvallen op Russische doelwitten stevig kunnen opvoeren. Op dagelijkse basis komen er meldingen binnen van succesvolle Oekraïense aanvallen op doelwitten op het door Rusland bezette schiereiland Krim. 

Op 10 juni, bijvoorbeeld, maakte het Oekraïense leger melding van een aanval waarbij 3 geavanceerde Russische luchtafweersystemen werden geraakt. "Een significant verlies voor de Russische luchtafweer", reageerde Oekraïne na de aanval. Ook verschillende andere belangrijke doelwitten werden de afgelopen weken getroffen, zoals Russische vliegvelden, radars, commandoposten en communicatiecentra.  

De meerderheid van de successen is te danken aan de Amerikaanse ATACMS-raketten. Ze maken deel uit van het hulppakket met militair materiaal ter waarde van 89 miljard euro dat de VS in april goedkeurde.

Twee weken geleden kreeg het Oekraïense leger toestemming van president Joe Biden om die wapens te gebruiken voor aanvallen op Russisch grondgebied. Tot dan toe mochten ze enkel ingezet worden om Russische doelen op Oekraïens grondgebied te raken. Die beslissing moest er vooral toe leiden dat Oekraïne zich beter kon verdedigen. Dat lijkt nu duidelijk zijn vruchten af te werpen.

Door de onophoudelijke aanvallen op de Krim heeft Rusland enkele belangrijke tactische veranderingen moeten doorvoeren. Zo zou het Russische leger volgens berichten de militaire transporten over de kwetsbare Krimbrug opnieuw hervat hebben.

In het begin van de oorlog was Rusland erg afhankelijk van de spoorverbindingen die over de brug liepen voor het vervoer van oorlogsmaterieel. In oktober 2022 en in juli 2023 werd de Krimbrug echter getroffen door Oekraïense aanvallen, waardoor de spoorweg een tijdje buiten gebruik was. Rusland zag zich genoodzaakt om de kwetsbare spoorlijn over de brug in te ruilen voor andere spoorverbindingen over land en zee. 

Maar ook die transportwijze komt nu in het gedrang. Volgens het Britse ministerie van Defensie heeft een Oekraïense aanval van eind mei 2 speciale veerboten voor treinen getroffen. "Deze veerboten waren bijna zeker de belangrijkste bron van brandstof en munitie voor de Krim, sinds de verscherpte veiligheidsmaatregelen op de Krimbrug", schrijft het ministerie. "De boten zijn nu niet langer operationeel."

De militaire transporten moeten dus sinds kort noodgedwongen weer over de brug verlopen. Nu Oekraïne toegang heeft tot de precieze westerse langeafstandwapens, is het volgens analisten een kwestie van tijd voordat de Krimbrug opnieuw getroffen wordt.

"Naast het geleidelijk aan uitputten van de defensieve capaciteiten van Rusland, lijkt Oekraïne ook van plan de Krim te isoleren door zich te richten op de logistieke verbindingen van het Kremlin met het bezette schiereiland", concludeert de Amerikaanse denktank Atlantic Council.

Op de Krim lijkt het Russische leger zich meer dan bewust van de precaire situatie. De aanhoudende aanvallen door Oekraïne lijken het Russische leger ertoe te dwingen om extra luchtverdedigingsystemen naar het schiereiland te sturen . Die systemen moeten de bestaande bases en logistieke infrastructuur beter beschermen. De verschuivingen van luchtafweersystemen kunnen er echter toe leiden dat andere delen van het front kwetsbaar worden achtergelaten door Rusland.

"Oekraïense strijdkrachten proberen mogelijk om een georganiseerde poging te ondernemen om de Russische luchtafweer te verslechteren", schrijft de denktank Institute for the Study of War (ISW). "Op lange termijn zal Oekraïne daardoor effectiever gebruik kunnen maken van bemande luchtmacht, bijvoorbeeld de F-16's" die onder andere door ons land geleverd zullen worden.

Nu de Russische luchtverdediging onophoudelijk onder vuur wordt genomen en de aanvoerlijnen onder druk komen te liggen, kan het Russische leger binnenkort tot de conclusie komen dat de toestand op het schiereiland niet langer houdbaar is, aldus de Atlantic Council.

Ook aan het front lijkt het momentum van Rusland voorbij. Begin mei begon het Russische leger aan een plotse opmars aan het noordoosten van het front, en viel het de grensregio Charkiv binnen. De snelheid waarmee de Russische troepen grondgebied veroverden, baarde analisten zorgen. De Oekraïense troepen leken er aanvankelijk niet in te slagen om die opmars snel een halt toe te roepen.

Die Russische opmars lijkt voorlopig te zijn afgeslagen. Het Russische leger profiteerde vooral van een tekort aan munitie en manschappen, maar nu de voorraden zijn aangevuld en de linies opnieuw worden bemand, kan Oekraïne de Russische opmars stoppen.

Toch zijn de gevechten er nog niet gaan liggen. Op ongeveer 70 kilometer ten noordoosten van de stad Charkiv probeert het Oekraïense leger de Russen buiten het dorp Vovtsjansk te houden. Dat lijkt voorlopig te lukken. Meer zelfs, iets ten westen van Vovtsjansk, in het dorp Lyptsi, hebben Oekraïense troepen zelfs een tegenaanval ingezet. 

Nabij de stad Koepjansk, ten zuiden van Vovtsjansk, boekt Rusland wel voorzichtige terreinwinst. Langs een strook van bijna 100 kilometer probeert het Russische leger de oostelijke oever van de rivier de Oskil te bereiken, concludeert ISW. De troepen boeken terreinwinst, maar toch lijkt ook dat doel voorlopig nog niet binnen handbereik.

Nog zuidelijker, ter hoogte van Bachmoet en Avdiivka, heeft het Russische leger de afgelopen maanden wel duidelijke successen geboekt. Het volgende doelwit van Rusland lijkt het strategisch gelegen dorp Otsjeretyn. Voorlopig houdt Oekraïne het Russische leger daar al weken tegen aan de oostelijke rand van het dorp Tsjasiv Jar, waar de Oekraïners een stevige betonnen verdedigingslinie hebben aangelegd.