Vlaamse regering wil 90 gebouwen opkopen in Denderstreek om wateroverlast tegen te gaan

Dat de Denderstreek vatbaar is voor water is niet nieuw. De regio kampt al decennialang met overstromingen, en ook begin dit jaar stonden er opnieuw heel wat straten blank doordat de Dender buiten haar oevers trad.

Een van de problemen is dat er heel wat gebouwen staan in overstromingsgebied, en dat er nog steeds wordt bijgebouwd. Begin maart trok onderzoeksmagazine Pano nog naar de Denderstreek om dat in kaart te brengen.

Nu wil de Vlaamse regering de problemen rond wateroverlast aanpakken met een plan, genaamd Strategisch Plan Dendervallei. De bedoeling daarvan is om de Dendervallei ruimte te geven om te overstromen, zonder daarbij schade te veroorzaken. 

Zo'n 750 woningen en bedrijven in Geraardsbergen, Ninove, Denderleeuw en Affligem zullen daardoor worden beschermd.

Maar dat komt met een prijs, want 90 andere gebouwen kunnen niet beschermd worden, zegt de Vlaamse regering. Die wil ze daarom opkopen. Voor de eigenaars start de Vlaamse regering een bemiddelingstraject op. Zij krijgen de mogelijkheid om hun eigendom te verkopen aan de Vlaamse overheid via minnelijke verwerving.

In een eerste stap wordt er een bemiddelingstraject opgestart. "Het is een plan van aanpak van nu tot 2040, dus we gaan niemand abrupt uit zijn of haar woning zetten", zegt minister Lydia Peeters. "Het is een geleidelijk proces waarin we een begeleidingstraject opstarten om te bekijken hoe we die percelen kunnen verwerven. We gaan niet meteen over tot onteigening."

Voor de mensen die hun panden of percelen kwijt gaan geraken, komt er een financiële vergoeding. "De mensen wier huizen in aanmerking komen moeten een volwaardige vergoeding krijgen, met respect voor de eigendomsrechten. Dat hebben we al met succes gedaan in de Maasvallei, en ik denk dat dat in de Dendervallei ook kan lukken."

Alhoewel de straten gekend zijn, is het nog niet duidelijk om welke gebouwen het precies gaat. Voor de mensen die mogelijk getroffen worden, is het dus afwachten. "Het is niet zo dat die mensen morgen allemaal een aangetekende brief gaan krijgen", aldus Peeters.

Geen fijne boodschap, maar wel uiterst noodzakelijk, zegt de minister. "We moeten ervoor zorgen dat het water niet langer in de woningen stroomt en de mensen hun voeten drooghouden. Voor 2024 tot 2026 hebben we al 21 miljoen euro vastgelegd om beschermingsmaatregelen te nemen op korte termijn. Dat gaat over de bouw van dijken, bufferbekkens en rivieruitbreidingen."

De Vlaamse Bouwmeester, Erik Wieërs, noemt de beslissing onvermijdelijk, maar hoopt dat het kadert in een globaal plan. "Het is dramatisch als je woning moet verdwijnen, maar ik denk dat het op termijn niet anders zal kunnen. We hebben veel te veel en veel te lang vergunningen verleend in overstromingsgebied, dus er zullen woningen moeten verdwijnen."

"Ik hoop dat deze beslissing kadert in een globaal plan. Het is niet alleen de streek waar die rivier door stroomt, maar ook de toevoer van het water in hogergelegen streken die je mee moet nemen om te bekijken hoe je dat probleem in de toekomst kan oplossen." 

Daarnaast is er nog het probleem met de stuwen van de Dender. Die zijn tot op de draad versleten, wat voor onveilige situaties zorgt. Zo hebben enkele scheepvaartbegeleiders die de stuwen op de Dender bedienen, onlangs een kortgeding aangespannen omdat volgens hen de werkomstandigheden "levensgevaarlijk" zijn.

De Vlaamse regering wil met het plan ook die problematiek aanpakken. "De stuwen zijn al meer dan 100 jaar oud en moeten vervangen worden", aldus Peeters. "Het probleem is dat de nodige vergunningen steeds worden aangevochten. De bedoeling is om opnieuw met die partijen rond de tafel te zitten, zodat we die stuwen zo snel mogelijk kunnen aanpakken."

De totale uitvoering van het plan zal 20 jaar in beslag nemen en zal volgens een eerste schatting 130 miljoen euro kosten.