China, Japen en Zuid-Korea komen in Seoel voor het eerst in 5 jaar weer samen voor een top. Op de agenda staan onder meer economische samenwerking en de uitbreiding van de Chinese militaire activiteiten in de regio. Daarnaast wil China de toenemende relaties tussen Japan, Zuid-Korea en de VS bespreken. Ook de raketten en nucleaire testen van Noord-Korea zijn een agendapunt.
Militaire spanningen (proberen) gladstrijken en praten over Kim Jong-un: China, Japan en Zuid-Korea houden eerste top in 5 jaar
Jarno Treuttens
Gepubliceerd:
De samenkomst van de 3 grootmachten in Zuidoost-Azië was een jaarlijkse afspraak, tot de coronacrisis roet in het eten gooide. De lijnen tussen Peking, Seoel en Tokio zijn jarenlang haast bevroren gebleven, op een samenkomst van hun ministers van Buitenlandse Zaken in november 2023 na. Daar moet de revival van de top dit jaar dringend verandering in brengen.
In Seoel komen de landen samen, met de Chinese premier Li Qiang, de Japanse premier Fumio Kishida en de Zuid-Koreaanse president Yoon Suk-yeol als hun afgevaardigden. En de agenda? Die is behoorlijk gevuld.
Economische samenwerking
Een typisch thema dat zal besproken worden is economische samenwerking. In de regio is de economische macht van de 3 landen, met China op kop, bijzonder groot. Voor zowel Japan als Zuid-Korea is China dé belangrijkste handelspartner. Het is dus van groot belang voor beide landen om die economische samenwerking met China te vrijwaren naar de toekomst toe.
Ook voor China zou een versterkte economische samenwerking bevorderlijk zijn om zo zijn positie als economische grootmacht te herstellen en versterken in nasleep van de coronacrisis.
Afgelopen jaar was de economische groei in China 5,2 procent. Dat is nog altijd bijzonder veel in vergelijking met bijvoorbeeld België (1,0 procent), maar verbleekt toch tegenover de cijfers van enkele jaren geleden, toen China nog een groei kende van om en bij de 10 procent.
Is het einde van het Chinese groeimirakel in zicht?
Maar, China is en blijft een economisch sterk land en weet maar al te goed dat het die sterke positie kan aannemen. Door in te spelen op kracht van die economische machine, hopen de Chinezen Japan en Zuid-Korea te kunnen lokken. Het land kan het gebruiken om een brug te slaan tussen de 3 landen, maar ook twijfel te zaaien in de trilaterale relatie van Japan, Zuid-Korea en de Verenigde Staten.
Bongenootschap van Japan en Zuid-Korea met de VS
Die trilaterale relatie tussen de VS, Japan en Zuid-Korea zal ongetwijfeld ook aan bod komen op de top. De afgelopen jaren zijn de 3 landen verder naar elkaar toe gegroeid, met onder meer gezamenlijke militaire oefeningen. Begin april dit jaar hebben zulke maritieme oefeningen nog plaatsgevonden in de Zuid-Chinese Zee. Die samenwerking is alleen maar versterkt geweest door de toegenomen Chinese militaire activiteit in de Zuid-Chinese Zee en de steeds meer dreigende retoriek van China over de Taiwan-kwestie.
De afgelopen 3 dagen nog heeft China oefeningen uitgevoerd rond Taiwan met gewapende straaljagers, na de inhuldiging van de nieuwe Taiwanese president. Taiwan noemde de Chinese oefeningen een "irrationele provocatie", voor China was het een "waarschuwing" voor de "separatistische daden" van Taiwan.
De toenemende invloed van de VS in Azië baart China zorgen. Het kijkt met argusogen naar elke top die een Aziatisch land houdt met de Amerikanen. Washington verwacht dat deze top een opportuniteit is om de banden tussen Japan, Zuid-Korea en China te bevorderen. Verwacht wordt ook dat zowel Japan als Zuid-Korea zullen herhalen dat de VS een belangrijke strategische partner is om de veiligheid in de regio te verzekeren.
Noord-Korea
Terwijl die regionale alliantie China bezighoudt, kijkt het ook naar mogelijke samenwerking met Japan en Zuid-Korea over Noord-Korea. Dat land - met aan het hoofd Kim Jong-un - draait zijn hand niet om om met regelmaat van de klok nucleaire testen uit te voeren of ballistische raketten af te vuren. Die durven ze dan ook nog eens in de buurt van bijvoorbeeld Japan te laten neerkomen. De landen maken zich ook zorgen over de toenemende banden van Noord-Korea met Rusland.
Die relatie is een signaal dat de invloed van Peking op Pyongyang is afgenomen. Dat leidt er toe dat China minder belangrijk is geworden als rol van onderhandelaar in gesprekken over de denuclearisatie van Noord-Korea.
Daar bovenop heeft Noord-Korea in maart gemeld dat de Japanse premier Kishida gevraagd heeft om een top te houden tussen beide landen. Het regime meldde daarbij wel meteen dat dat niet zou lukken als het beleid van Japan ongewijzigd blijft. Kishida heeft die vraag 2 weken geleden nog eens herhaald.
Of er effectief resultaten zullen behaald worden over dit thema, is koffiedik kijken. Evans Revere, een Amerikaanse diplomaat, gespecialiseerd in onderhandelingen met Noord-Korea, ziet het somber in. "Met een China dat vastberaden is om een nieuwe regionale orde in te stellen dat gecentraliseerd is rond China én de steun van Peking aan Noord-Korea, denk ik niet dat we echt veel vooruitgang mogen verwachten", zegt aan VOA .
Ondanks de bezorgdheden blijft China nog steeds dé belangrijkste partner van Noord-Korea. Het land is cruciaal voor de voedselbevoorrading van de Noord-Koreanen. Daarnaast is China het enige land waarmee Kim Jong-un een akkoord heeft rond wederzijdse verdediging.
Uiteindelijk lijkt deze top vooral te draaien om een weerzien van elkaar in tijden dat het geopolitieke landschap grote veranderingen doormaakt. Er is sinds de laatste top in 2019 veel veranderd en dat zal de agenda van deze top bepalen. De top start vandaag en zou tot morgenavond duren.
