De Raad van State is opnieuw kritisch over het stikstofdecreet van het Vlaams Parlement. In een advies lijkt de Raad van State een aantal fundamentele bouwstenen van het bereikte akkoord op losse schroeven te zetten. Het is nu afwachten wat de Vlaamse regering gaat doen. Als de regering doorzet, loopt men het risico dat het decreet vernietigd wordt, als bijvoorbeeld de Boerenbond naar het Grondwettelijk Hof stapt.
Raad van State opnieuw kritisch over stikstofdecreet, Boerenbond dreigt naar Grondwettelijk Hof te stappen
De meerderheidspartijen in het Vlaams Parlement hoopten eind vorig jaar een streep te trekken onder het stikstofdossier en eindelijk het stikstofdecreet te laten stemmen in het Vlaams Parlement.
Maar daar staken de oppositiepartijen een stokje voor: ze vroegen de Raad van State om een nieuw advies over het stikstofdecreet, dat een hoofdpijndossier is geworden voor de Vlaamse regering.
De Raad van State had 30 dagen de tijd om met een nieuw advies te komen en levert dat vandaag af. Net als bij een vorig advies, uit oktober, wijst het hoogste administratieve rechtscollege op een aantal belangrijke angels in de decreettekst.
Zo geeft de Raad van State kritische opmerkingen over het gebruik van de impactscore. Die drukt de bijdrage uit van een project op de hoeveelheid stikstof die een natuurgebied aankan. Ook de eerdere kritiek op de vergunningsverlening "op krediet" blijft volgens de Raad van State overeind.
De Raad van State is ook opnieuw kritisch voor de aanpak met drempelwaarden. Die drempels - verschillend voor industrie en landbouw - bepalen of een bedrijf of landbouwer al dan niet kan worden vrijgesteld van een milieuonderzoek.
Wat doet de Vlaamse regering?
Het is nu afwachten wat de Vlaamse meerderheid gaat doen. Die wilde snel een stikstofdecreet om meer rechtszekerheid te kunnen bieden, bijvoorbeeld voor de bouw van de ethaankraker van Ineos in de Antwerpse haven. De meerderheid kan het voorstel goedkeuren, want het gaat enkel om een advies van de Raad van State.
Meerderheidspartijen N-VA, Open VLD en CD&V lijken alvast zo snel mogelijk te willen stemmen in het Vlaams Parlement. Volgens N-VA-fractieleider Wilfried Vandaele komt de kritiek niet onverwacht. "Maar het gaat maar om een advies. Het zal ons er niet van weerhouden om door te gaan op de ingeslagen weg", stelt Vandaele.
Wat ons betreft kan dit decreet gestemd worden zoals ingediend
Steven Coenegrachts (Open VLD)
Ook voor Steven Coenegrachts (Open VLD), mede-indiener van het voorstel, en CD&V-fractieleider Peter Van Rompuy komt de kritiek van de Raad van State niet uit de lucht gevallen.
Beiden stellen ze dat hun partijen er een andere visie op nahouden dan de Raad Van State. "Wij kiezen ervoor om vergunningen wel nog te verlenen en innovatie en investeringen in werkgelegenheid toe te laten", klinkt het bij Coenegrachts. Volgens CD&V'er Van Rompuy is het decreet "nodig om de vergunningenverlening terug vlot te trekken, zowel in de landbouw als in de hele economie".
Volgens de oppositie bewijst het advies dan weer dat de Vlaamse regering "juridisch broddelwerk" aflevert. Dat schrijft zowel Mieke Schauvliege van Groen als Jos D'Haese van de PvdA op X.
Bij Vooruit zegt Bruno Tobback dat zijn partij bekijkt of ze nog amendementen gaat indienen tegen het decreet. "Maar het is vooral aan de meerderheid om te kiezen of ze het risico willen nemen om op deze basis vergunningen te gaan afleveren die misschien de rechterlijke toets niet doorstaan."
Risico op vernietiging
Voor advocaat Stijn Verbist, die gespecialiseerd is in rechtsbescherming tegen de overheid, komt het nieuwe advies evenmin als een verrassing. Verbist toonde zich als advocaat van een groep boeren in het Turnhoutse Vennengebied al kritisch over de stikstofplannen van de Vlaamse regering.
In het advies leest Verbist dat de Raad van State het Vlaams Parlement waarschuwt voor mogelijke onwettigheden in de decreettekst. "De Raad van State zegt niet dat het Vlaams Parlement geen stikstofdecreet mag aannemen of dat het goed is als het wel wordt aangenomen."
Wat zegt de Raad van State dan wel? "Dat de Vlaamse overheid een ernstig risico loopt dat dit decreet volledig of gedeeltelijk vernietigd wordt, als het aangevochten wordt, bijvoorbeeld bij het Grondwettelijk Hof", zo legt Verbist uit.
De Boerenbond had eerder al aangekondigd naar Grondwettelijk Hof te stappen als het decreet er zou komen en herhaalt die boodschap nu. “Indien de meerderheid tegen beter weten in blijft vasthouden aan deze manier van aanpak en het voorstel van decreet in het Vlaams Parlement goedkeurt, zien we geen andere uitweg meer dan effectief naar het Grondwettelijk Hof te stappen” laat voorzitter Lode Ceyssens weten.
